o'spirinlik davri va kasb tanlash psixologiyasi

PPT 22 pages 1.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

slayd 1 9 mavzu: o'spirinlik davri va kasb tanlash psixologiyasi reja: ilk o'spirinlik davrining psixik xususiyatlari. ilk o'spirinlik davrida aqliy rivojlanish. ilk o'spirinlik davrida yoshlarning shaxsiy xususiyatlari ilk o'spirinlik davri «kamolot bo'sag'asi» deb ta'riflanadi. bu kamolot bosqichi fiziologiq psixologik va ijtimoiy chegaralarni o'z ichiga oladi. psixologiya fani o'spirinlik muammosini kompleks o'rganishni da'vat etadi. bu juda kiyin masala, chunki psixofiziologik taraqqiyot sur'ati bilan unint bosqichlari ijtimoiy etilish muddati bilan xamma vaqt ham to'g'ri kelavermaydi. akseleratsiya natijasida bugungi bolalarimizning taraqqiyoti avvalgi avlodlarga nisbatan o'rtacha ikki-uch yil avval etilmokda. o'spirinlik davrini fiziologlar 2-darajali jinsiy belgilarning paydo bo'lishiga qarab, 3-ta bosqichga ajratadilar: i bosqich - prepubertat; ii bosqich - pubertat; sh bosqich - postpubertat. akseleratsiya munosabati bilan o'spirinlik yoshining chegarasi endi 15-16 dan 18 yoshgacha bo'lmokda. demak, o'spirinlik ham oldin boshlanadi. ilk o'spirinlik davrining psixik xususiyatlari psixolog olimlar yosh davrlari psixologiyasining xususiyatlarini belgilab tushuntirib berar ekan, o'spirinlik davriga katta ahamiyat qaratganlar. ayniqsa, bugungi rivojlanishlarga …

2 / 22

rida bo'lgan o'spirin ko'proq yoshlik davriga yaqindir va shu jihatidan o'rganiladi hamda tadqiq etiladi. ilk o'spirinlik davri, asosan, unda mustaqil hayotning boshlanishi bilan (urta maktabni tamomlab, litsey, kollejlarga kirishi) xarakterlanadi. xayotdagi bu o'zgarishlar ilk o'spirinlik shaxsiga, uni o'zini anglashiga ta'sir ko'rsatadi. o'smirlardan farqli o'laroq ilk o'spirinlar katta hayotni tasavvur etmaydilar, balki unda ishtirok etadilar o'spirin - bola bilan katta odam o'rtasidagi oraliq mavqeni egallaydi. bolaning jamiyatda tutgan o'rni kattalarga bog'liqdir, kattalar ularga hayot faoliyatining asosiy mazmun va yo'nalishini belgilab beradilar. bolaning bajaradigan roli kattalar rolidan sifat jihatdan farq qiladi. xayot faoliyati murakkablashgan sari, o'spirinlarda ijtimoiy rollar kengligi fakat miqdor tomondangina kengayib qolmay, balki sifat tomonidan ham o'zgarib boradi. masalan: 16 yoshda pasport oladi; 18 yoshidan faol saylash huquqiga va oila qurish imkoniyatiga ega bo'ladi. o'spirin jinoiy ishlar uchun javobgar bo'ladi rossiya psixologlari i.v.straxov bilan a.l.shnirmish tadqiqotlarining ko'rsatishicha, o'spirinlik yoshidagi do'stlik o'smirlik yoshidagi do'stlikdan ba'zi bir xususiyatlari bilan fark qiladi. 1) …

3 / 22

'ladi. o'rtoqlariga nisbatan munosabatlar doirasi kengayadi. ayniqsa, qizlarda aralash do'stlik ehtiyojlari kengayadi. bolalarga xos 16-17 yoshlarda birinchi jiddiy moyillik va sevgi extiyojlari ko'rina boshlaydi. ikki jins o'rtasidagi o'zaro munosabat masalasi asosiy muammolaridan biri bo'lib hisoblanadi. o'spirinning o'quv mashg'ulotiga munosabati o'z xususiyati va mazmuni jihatidan boshqa yoshdagi o'quvchilarning ta'lim jarayonidagi munosabatidan tubdan farq qiladi. o'quv rejasi va dasturning murakkablashuvi, yangi fan va mavzularning kiritilishi, o'zlashtirilishi nazariy tafakkur yordamida amalga oshirishii taqozo etadi. ana shundan kelib chiqqan holda, o'quvchilarning o'qishga munosabati ham o'zgaradi, ular ayrim fanlarga tanlab munosabatda bo'la boshlaydilar o'spirinlarning adabiy asarni baholashi, u hakida shaxsiy fikrlarni bildirishi, muammoning tomonlari yuzasidan bahslashuvi insoniy xislatlarning muayyan darajada ishtirok etishi akl tanqidligining aynan o'zginasidir. turmushda uchraydigan noo'rin tanqidiylik esa o'spirinning badiiy didi va hayotiy tajribasi zaifligidir. xozirgi yigit va kizlari 30-40 yil avvalgi tennqurlari bilan solishtirganda, ularning umumiy saviyalari naqadar o'sganligini ko'rish mumkin. intellektual qiziqishlar qirasi keng va kupqirralidir. o'spirinlar radio, televidenie, ilmiy-ommabon …

4 / 22

a ilgarilab ketadi. bunda odamning hayotiy tajribasi alohida rol o'ynaydi, chunki talaba shu tajriba etishmasligi natijasida nazariya bilan amaliyotni, fantaziya bilan reallikni, romantika bilan ekzotikani, haqiqat bilan illyuziyani, orzu bilan xohishni, optimizm bilan qattiylikni aralashtrib yuboradi. talabalik yillarida yoshlarning hayoti va faoliyatida o'zini o'zi kamolatga etkazish jarayoni muhim rol uynaydi, lekin o'zini boshqarishning tarkibiy qismlari (o'zini-o'zi taxlil qilish, nazorat etish, baxolash, tekshirish va boshqalar) ham alohida ahamiyat kasb etadi. ideal (yuksak, barqaror, barkamol) «men»ni real «men» bilan taqqoslash orqali o'zini-o'zi boshqarishning tarkibiy qismlari amaliy ifodaga ega bo'ladi. talabaning nuqtai-nazaricha, ideal «men» ham muayyan mezon asosida etarli darajada tekshirib ko'rilmagan, shuning uchun ular goho tasodifiy, g'ayritabiiy xis etilishi muqarrar, binobarin, real «men» ham shaxsning xaqiqiy bahosidan ancha yiroqdir yu.a. samarinning ta'kidlashicha o'spirinlar ruhiyatida o'ziga xos qarama-qarshiliklar, ichki ziddiyatlar mavjud bo'ladi. ularning moddiy jixatdan ota-onaga, oliy o'quv yurti ma'muriyatiga bog'liqligi iqtisodiy ziddiyatni keltirib chiqaradi. bu xol talabalarning xoxishlari bilan mavjud imkoniyatning nomutanosibligi …

5 / 22

, tezis, seminarga tayyorgarlik, kurs va bitiruv ishlari yozish talabadan mustaqillikni ijodiy yondoshishni talab etadi. bu davrda ta'lim jarayonida fikr yuritish jarayonlaridan unumli foydalanish evaziga har qanday murakkab bilimlarni egallash imkoniyati vujudga keladi. talabalar tafakkur shakllari (tushuncha, xukm, xulosa chiqarish)ning funktsional va operatsional jihatlari bilan yaqindan tanishadilar, shuningdek ulardan mustaqil foydalanish uchun barcha intellektual, aqliy zahiralarini ishga solishga harakat qiladilar. biror aniq kasb- xunarni tanlash va o'z faoliyatini shunga yo'naltirish o'spirin shaxsi uchun juda katta ahamiyatga ega professional taraqqiyotning asosiy bosqichlarini ajratar ekan, e.a. klimov (1996), alohida «optatsiya» (lotincha so'z : optatio - xoxish, tanlov) bosqichini ajratadi va uning xarakterli tomoni - odam tomonidan professional taraqqiyotning bosqichi tanlanishidir, deb e'tirof etadi. optatsiya bosqichi 11 - 12 yoshdan 14 - 18 yoshgacha bo'lgan taraqqiyot davrini o'zichiga oladi. ana shunday tanlovning adekvat va to'g'ri bo'lishi o'spirindagi bilish bilan bog'liq qiziqishlar va professional yo'nalishning shakllanganligiga bog'liq bo'ladi professional qiziqishlarning shakllanishining o'zi olimlar tomonidan …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'spirinlik davri va kasb tanlash psixologiyasi"

slayd 1 9 mavzu: o'spirinlik davri va kasb tanlash psixologiyasi reja: ilk o'spirinlik davrining psixik xususiyatlari. ilk o'spirinlik davrida aqliy rivojlanish. ilk o'spirinlik davrida yoshlarning shaxsiy xususiyatlari ilk o'spirinlik davri «kamolot bo'sag'asi» deb ta'riflanadi. bu kamolot bosqichi fiziologiq psixologik va ijtimoiy chegaralarni o'z ichiga oladi. psixologiya fani o'spirinlik muammosini kompleks o'rganishni da'vat etadi. bu juda kiyin masala, chunki psixofiziologik taraqqiyot sur'ati bilan unint bosqichlari ijtimoiy etilish muddati bilan xamma vaqt ham to'g'ri kelavermaydi. akseleratsiya natijasida bugungi bolalarimizning taraqqiyoti avvalgi avlodlarga nisbatan o'rtacha ikki-uch yil avval etilmokda. o'spirinlik davrini fiziologlar 2-darajali jinsiy belgilarning paydo bo'lis...

This file contains 22 pages in PPT format (1.2 MB). To download "o'spirinlik davri va kasb tanlash psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'spirinlik davri va kasb tanla… PPT 22 pages Free download Telegram