mo'g'ullar imperiyasi

DOCX 10 pages 46.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.0 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

8-mavzu. xii-xv asrlarda mo’g’ullar imperiyasi reja: 1. markazlashgan mo’g’ul davlatining tashkil topishi. 2. mo’g’ullarning istilochilik yurishlari. 3. oltin orda. 4. boshqa mo’g’ul uluslari. tayanch so’z va iboralar: mo’gullar, temuchin, chingizxon, yaso qonunlari, xorazmshoh, jaloliddin manguberdi, botuxon, xubilay, xulagu, oltin o’rda. asosiy adabiyotlar 1. salimov t. o'rta asrlar tarixi. –toshkent, 2006. 2. o’rta asrlar tarixi. v.p.semenov. –t., “o’qituvchi”. 1973. 3. kurbangaliyeva r.r. o'rta asrlar tarixi. o'quv metodik qo'llanma. t., uchpedgiz. 1991. 4. istoriya srednix vekov. pod red. s.p.karpova. chast ii m. mgu. 2001 5. istoriya srednix vekov pod red. z.v.udaltsovoy i s.p.karpova. 1-2 ch. m., visshaya shkola. 1991. 6. istoriya stran azii i afriki v srednie veka. m., 1988. 1.markazlashgan mo’g’ul davlatining tashkil topishi. xi-xii asrlarda mo’g’ullar ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy hayotda qoloq hisoblanar edi. ularda hali urug’-aymoqchilik munosabatlari kuchli bo’lib, asosan chorvachilik, ovchilik va o’zaro tovar ayirboshlash, savdo-sotiq bilan shug’ullanib kelishgan. xii asr oxiri xiii acr boshlarida mo’g’ul urug’ boshliqlari …

2 / 10

odati, an’anasi, o’zini oqlagan udumlar asosida tuzilgan edi. mintaqa tarixida dastlab huquqiy hujjat bo’lganligi bois "yaso" mohiyatiga bir oz to’xtalmoq lozim. unda: - xonning vazifalari va huquqlari belgilangan. hattoki ulug’ xon o’z burchini to’liq bajarmasa, uni hokimiyatdan chetlashtirish fikri ham aks ettirilgan; - qo’shinni tashkil etish tamoyillari yoritilgan. ya’ni, o’n, yuz, ming, tuman tizimi uzoq asrlar davomida qator mamlakatlarda qo’llanilgan. o’ziga xos holat shundaki, qo’shinga davlatning hech qanday mablag’ xarajati ko’zda tutilmagan bo’lib, har qaysi jangchi o’z ovqati, quroli, zarur buyum va anjomlari uchun o’zi qayg’urishi kerak bo’lgan. ya’ni yashash va kurash mezoni olinadigan o’ljaga bog’liq qilib qo’yilgan, hayotiy zarurat darajasiga ko’tarilgan edi. jang uslubi oddiy, yoppasiga, birvaraqayiga hujumga o’tishga asoslangan bo’lib, qo’rqoqlik, sotqinlik qattiq jazoga tortilar edi; - jazo choralari aks ettirilgan. suvni yoki sutni ataylab to’kib yuborish dasht sharoitida kechirilmas jinoyat sifatida qoralanar edi. o’g’rilik, ochiq talon-tarojlik razil odat sanalar, o’g’irlangan mol to’qqiz barobar miqdorida undirib olinardi; - …

3 / 10

i. o’n jangchiga bir boshliq-o’nboshi, yuzboshi, mingboshi va tumanboshilar qo’yilgan. davlat unvonlari va mansablar-ulug’, o’rta va kichik hokimlar dorugalar, oliy va quyi hokimlardan iborat bo’lgan. chingizxon davlatining poytaxti qoraqurum edi. yozuv va o’qishdan bexabar bo’lgan xon bu boradagi davlat ishlarida uyg’urlar va savdogarlar xizmatidan keng foydalanar edi. chingizxon 1207 yilda o’z mamlakatining shimoliy erlarini, 1207-1208 yillarda yenisoy daryosi havzasini, 1211-1215 yillarda xitoyni egalladi. ayniqsa sin sulolasining qulatilishi va uning natijasida erishilgan behisob harbiy o’lja va boylik, zamonaviy jang asboblari va uskunalar chingizxon qo’shinini yangi yurishlarga ilhomlantirdi. mo’g’ullar davlati qisqa muddat ichida o’rta osiyodagi xorazmshohlar davlatiga chegaradosh mamlakatga aylandi. xorazmshoxlar davlatining hukmdori alovuddin muhammad uzoq yillar davomida qo’shni davlatlar ustiga muvaffaqiyatli harbiy yurishlarni amalga oshirib, ozarbayjon, eron, kurdiston, iroq yerlarini qo’lga kiritgan, salkam 400 ming kishilik qo’shinga ega edi. g’alabalar uning shuhratparast qalbida katta ishonch, g’urur va shu bilan birga balandparvoz hislarni uyg’otgandi. o’zini "xudoning yerdagi soyasi", "ikkinchi iskandar" deb atab …

4 / 10

shoh davlatlari o’rtasida elchilik munosabatlari o’rnatildi. 1216 yil chingizxon huzuriga xorazmshoh o’z elchilarini oboradi. o’zaro totuvlik va do’stlik qaror topib, ikki davlat yerlarida savdogarlarning erkin qatnoviga xohish bildirildi. so’ng, 1218 yili xorazmshoh yangi elchilarni yuboradi. bunga javoban chingizxon mahmud yalavoch boshchiligida xorazmshoh davlatiga elchi yuboradi. ammo munosabatlar borgan sari keskinlashib bormoqda edi. 1218 yil chingizxon xorazmga navbatdagi 500 tuya hamda 450 savdogarlardan iborat savdo karvonini jo’natadi. biroq o’tror noibi inalxonning farmoniga ko’ra, karvon talanadi. savdogarlar qirib tashlanadi. chingizxon bu voqeadan nihoyatda dargazab bo’lsada, g’azabini bosib, ibn kufroj bug’roni ikki ishonchli mulozim kuzatuvchilar bilan birga xorazmshoh huzuriga elchi qilib yuboradi. chingizxon aybdorni jazolash, inalxonni unga topshirishni talab qiladi. xorazmshox chingizxonning talabiga javoban elchini o’ldirishni va ikki mulozimni soqol-mo’ylovini qirib sharmandali qilib qaytarib yuborishni buyuradi. bu voqealar ikki davlat o’rtasida harbiy to’qnashuv mukarrar ekanligini ko’rsatadi. xorazm mamlakatining harbiy qudrati, geografik holati davlat boshqaruvidagi qarama-qarshilik va zaifliklarini obdon o’rgangan chingizxon ijtimoiy-siyosiy vaziyat urush …

5 / 10

ktikasini qo’llaydi. bu muhammadning jangdagi eng katta xatosi edi. u hatto sarkarda shahobudin xivakiyning «dushmanni o’zini o’nglab olmasdan to’satdan zarba berish kerak» - degan fikrini ham inobatga olmadi. oqibatda 1218 yili chingizxon o’z o’g’illari chig’atoy, o’qtoy va jo’ji bilan birga 200 000 qo’shin bilan xorazmshoh ustiga yurish boshladi. bu yurishda unga uyg’ur xoni idiqut va olmaliq hukmdori sig’noq ham hamroh bo’ldi. ular farg’onadan o’tib o’tror ustiga yurish boshlaydi. shu yerda chingizxon armiyani to’rt qismga bo’ladi: 1. chig’atoy va o’qtoy rahbarligidagi armiya o’trorni qamal qilib turish uchun qoldiriladi. 2. jo’ji boshchiliq armiya sirdaryo etagiga yuborilib sig’noq, o’zgan, jand, yangikent shaharlarini bosib olish buyuriladi. 3. besh ming kishilik armiyaga oloqno’yon va sintubuqa nomlarida sarkardalar sirdaryoning o’ng sohili va binkentni bosib olish uchun yuborildi. 4. chingizxonning o’zi muntazam askarlari bilan o’rta osiyoning markazi – buxoroga qarshi harakat boshlaydi. o’tror chegara qal’a bo’lib, uning noibi inalxon qo’lida 50000 otliq qo’shin bor edi. qal’ani mudofa …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mo'g'ullar imperiyasi"

8-mavzu. xii-xv asrlarda mo’g’ullar imperiyasi reja: 1. markazlashgan mo’g’ul davlatining tashkil topishi. 2. mo’g’ullarning istilochilik yurishlari. 3. oltin orda. 4. boshqa mo’g’ul uluslari. tayanch so’z va iboralar: mo’gullar, temuchin, chingizxon, yaso qonunlari, xorazmshoh, jaloliddin manguberdi, botuxon, xubilay, xulagu, oltin o’rda. asosiy adabiyotlar 1. salimov t. o'rta asrlar tarixi. –toshkent, 2006. 2. o’rta asrlar tarixi. v.p.semenov. –t., “o’qituvchi”. 1973. 3. kurbangaliyeva r.r. o'rta asrlar tarixi. o'quv metodik qo'llanma. t., uchpedgiz. 1991. 4. istoriya srednix vekov. pod red. s.p.karpova. chast ii m. mgu. 2001 5. istoriya srednix vekov pod red. z.v.udaltsovoy i s.p.karpova. 1-2 ch. m., visshaya shkola. 1991. 6. istoriya stran azii i afriki v srednie veka. m., 1988. 1.mark...

This file contains 10 pages in DOCX format (46.0 KB). To download "mo'g'ullar imperiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mo'g'ullar imperiyasi DOCX 10 pages Free download Telegram