temir-beton va temir-beton buyumlar

DOCX 1 page 169.4 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 169.4 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

8-mavzu. temir-beton va temir-beton buyumlar. reja: 1. temir-betonning mohiyati. 2. temir-betonning afzalliklari va kamchiliklari. 3. temir-beton buyumlarni ishlab chikarish usullari. 4. suv xo’jaligi qurilishida temir-betonning tutgan o’rni. tayanch so’z va iboralar: siqilish, cho’zilish, temirbeton, kengayish koeffitsiyenti, o’ta mustahkamligi, ko’pga chidamligi, olovbardoshligi, zilzilabardoshligi, mahalliy materiallardan foydalanish imkoniyati, konstruktsiyaga istalgan shakl berish imkoniyati, bog’lovchi, to’ldiruvchi, tarkib, cho’kish, kirishish. temirbetonningkashf etilish tarixini quyidagi tartibda keltirish o’rinli bo’ladi: 1850 yil frantsiya. d.l.lambo tomonidan metall to’rni tsement qorishmasi bilan suvab qayiq tayyorlanishi; 1852 yil frantsiya. f.kuane tomonidan temir to’sinlar orasiga sterjenlardan yasalgan to’r joylashtirib betonlashtirilgan tom konstruktsiyasining tiklanishi; 1853 yil rossiya. a.i.shtakenshneyder tomonidan temir simlar bilan jihozlangan shiftning ohakli betondan bajarilishi; 1854 yil angliya. v.uilkinson tomonidan temir-tsementli orayopmaning tiklanishi; 1855 yil aqsh. t.giatt tomonidan temirbetonli orayopmaning tiklanishi; 1867 yil frantsiya. j.mone tomonidan metall simdan tayyorlangan sinchni tsement qorishmasi bilan suvab gul tuvaklari tayyorlanishi; 1879 yil rossiya. d. f. jarintsev tomonidan prokat metall bilan armaturalangan beton …

2 / 1

37 yili d.b.uayt tomonidan o’zi uchun qurgan ikki qavatli uyni keltirish mumkin. betonning devorlar uchun ishlatilishi uni orayopmalar tayyorlash uchun ham qo’llashga undadi. bu esa o’z navbatida uni metall bilan kuchaytirish masalasini keltirib chiqardi. 1844 yili doktor foks temirbeton orayopma konstruktsiyasi uchun patent oldi. orayopmada har 0.5 m masofada o’rnatilganquyma cho’yan to’sinlar ustidan yog’och panjara o’rnatilib, ohakli beton bilan to’ldirilgan. xix asrning 50–yillarida fearbeyrn xuddi shunday orayopma konstruktsiyasini takomillashtirib, quyma cho’yan to’sinlar qadamini 3 metrgacha yetkazdi. ustunlar ustiga qo’yilgan to’sinlar orasi ravoq shaklida betonlashtirilgan. betonni fuqaro binolari qurilishida ishlatish bo’yicha birinchi jiddiy urinish fransua kuane tomonidan amalga oshirilgan. u 1855 yili «beton agglomere» (aglomerat beton) uchun patent oldi. keyinchalik, o’sha yili, kuane armaturalash uslubi uchun buyuk britaniyaning patentini oldi. 1856 yili kuane frantsiyada yangi patent oldi. bu patentda cho’yan sterjenlar uchun «tirans» (cho’zilgan elementlar) atamasi kiritilgan edi. ehtimol kuane o’sha vaqtda cho’yan sterjenlarning beton tanasidagi rolini to’liq tushungan bo’lsa kerak. …

3 / 1

lda nyu-york yaqinida uillam i. uord o’zi uchun qurgan uyni misol qilib ko’rsatish mumkin. temirbeton konstruktsiyalarning rossiyada ishlatilishi va rivojlanishi bevosita n. a. belolyubskiy nomi bilan bog’liq. betonni qurilishda qo’llash bo’yicha birinchi amaliy qo’llanma «kuane betoni va boshqa sun’iy tosh turi bo’yicha amaliy qo’llanma» 1871 yilda nyu–yorkda chop etilgan. bu qo’llanma bilan tanishgan uord cho’yan sterjenlar bilan armaturalangan beton to’sinlar ustida bir nechta tajribalar o’tkazgan. “armatura to’sin kesimining ostki qismida joylashtirilishi kerak” degan to’g’ri xulosaga kelib, temirbetonning kesilishga ishlashi, salqiligi va olovbardoshligini tekshirgan.uordning o’zi ham «beton metall bilan birga qurilish materiali sifatida» asarini yozib, «amerika injenerlari-mexaniklari jamiyati asarlari» ning 4-jildida e’lon qilgan. ernest lesli reks tomonidan 1884 yili ko’ndalang kesimi kvadrat shaklidagi sim armatura spiral shaklida eshilsa beton bilan bog’lanishi yaxshilanishi aniqlandi. temirbeton konstruktsiyalardan tashkil topuvchi sinchlar rens tomonidan bir nechta ko’p qavatli binolar qurilishida qo’llandi. u 1902 yili tsintsinnatida temirbetondan balandligi 54 m bo’lgan 16 qavatli birinchi osmono’par ingells …

4 / 1

r), estakadalar va boshqa inshootlarni tiklashda ham foydalaniladi. temirbeton konstruktsiyalar energetika, transport, qishloq xo’jaligi va mudofaa inshootlarida ham keng ko’lamda qo’llaniladi. jamoat binolaridan tsirk, bozor, kino va kontsert zallari, sport inshootlari ham temirbeton konstruktsiyalaridan tiklanadi. shuningdek, temirbeton konstruktsiyalar tele va radiominoralar qurilishida ham keng ko’lamda qo’llanilmoqda. xxi asrda ham temirbeton qurilish material sifatida o’z mavqeini yo’qotmaydi. 1. temirbeton mohiyati. beton siqilishga yaxshi, cho’zilishga sust qarshilik ko’rsatadigan sun’iy materialdir. betonning cho’zilishga bo’lgan mustahkamligi siqilishga nisbatan 10-15 marotaba kam. shuning uchun ham uni anizotrop material deyiladi. betonning anizotropligi beton va temirbeton konstruktsiyalarni jiddiy qiyinchiliklarga olib keladi. beton cho’zilishga sust qarshilik ko’rsatganligi sababli armaturasiz balka ko’p yuk ko’tara olmaydi (1.1-rasm, a). agar balkaning cho’zilish zonasiga armatura joylansa, balkaning yuk ko’tarish qobiliyati ancha (taxminan 20 marotaba) ortadi. siqilishga ishlaydigan temirbeton elementlar ham po’lat sterjenlar bilan armaturalanadi. po’lat siqilishga ham, cho’zilishga ham yaxshi qarshilik ko’rsatganligi tufayli siqiluvchi elementning yuk ko’tarish qobiliyatini ancha oshiradi (1.1-rasm, b). …

5 / 1

ratura ta’sirida chiziqli kengayish koeffitsiyentlari bir-biriga juda yaqin. ana shu uchta muhim xossasi tufayli temirbeton konstruktsiyalarini yaratish imkoniyatiga ega bo’lindi. ammo temirbetonning afzalliklari bilan birga nuqsonlari ham bor. temirbetonning quyidagi afzalliklari uni qurilishda keng tarqalishiga imkon yaratdi: o’ta mustahkamligi; ko’pga chidamligi; olovbardoshligi; zilzilabardoshligi; mahalliy materiallardan foydalanish imkoniyati; konstruktsiyaga istalgan shakl berish imkoniyati; quyidagilar temirbetonning nuqsonlariga kiradi: vaznining og’irligi; issiqlik va tovushni oson o’tkazishi; mustahkamlash va tuzatishning qiyinligi; yorilish mumkinligi; beton yotkizilgach, armatura holatini tekshirish qiyinligi va hokazo. betonda yoriq paydo bo’lishining oldini olish uchun uni cho’zilgan armatura yordamida siqiladi. bunday konstruktsiyalar oldindan zo’riqtirilgan temirbeton konstruktsiyalari deb ataladi. temirbeton massasining nisbatan og’irligi ma’lum holatlarda ijobiydir, lekin ko’p holatlarda maqsadga muvofiq emas. konstruktsiyalarni massasini kamaytirish uchun kam material sarflanadigan yupqa devorli va g’ovakli konstruktsiyalar, hamda g’ovak to’ldiruvchili yengil betonli konstruktsiyalar qo’llaniladi. 3.temir-betonnig ko’llanilish jabhalari. temir-beton qurilmalari hozirgi zamon qurilish industriyasining bazasi hisoblanadi. ularni sanoat, fuqaro va qishloq xo’jalik qurilishida turli maqsadlarda ko’llaniladi. …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temir-beton va temir-beton buyumlar"

8-mavzu. temir-beton va temir-beton buyumlar. reja: 1. temir-betonning mohiyati. 2. temir-betonning afzalliklari va kamchiliklari. 3. temir-beton buyumlarni ishlab chikarish usullari. 4. suv xo’jaligi qurilishida temir-betonning tutgan o’rni. tayanch so’z va iboralar: siqilish, cho’zilish, temirbeton, kengayish koeffitsiyenti, o’ta mustahkamligi, ko’pga chidamligi, olovbardoshligi, zilzilabardoshligi, mahalliy materiallardan foydalanish imkoniyati, konstruktsiyaga istalgan shakl berish imkoniyati, bog’lovchi, to’ldiruvchi, tarkib, cho’kish, kirishish. temirbetonningkashf etilish tarixini quyidagi tartibda keltirish o’rinli bo’ladi: 1850 yil frantsiya. d.l.lambo tomonidan metall to’rni tsement qorishmasi bilan suvab qayiq tayyorlanishi; 1852 yil frantsiya. f.kuane tomonidan temir to’sinlar ...

This file contains 1 page in DOCX format (169.4 KB). To download "temir-beton va temir-beton buyumlar", click the Telegram button on the left.

Tags: temir-beton va temir-beton buyu… DOCX 1 page Free download Telegram