xi-xv asrlarda angliya

DOCX 11 pages 47.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.9 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

3-mavzu. xi-xv asrlarda angliya reja: 1. xi-xiii asrlarda angliyada siyosiy markazlashishning boshlanishi. 2. angliyada parlamentning vujudga kelishi. 3. uot tayler qo'zg'oloni. 4. qizil va oq gullar urushi. tayanch so’z va iboralar: normandlar, dahshatli sud kitobi, garold, vilgelm istilochi, qalqon puli, yuz yillik urush, oq va qizil gullar urushi. asosiy adabiyotlar 1. o’rta asrlar tarixi. v.p.semenov. –t., “o’qituvchi”. 1973. 2. kurbangaliyeva r.r. o'rta asrlar tarixi. o'quv-metodik qo'llanma. –t., uchpedgiz. 1991. 3. salimov t. o'rta asrlar tarixi. –toshkent, 2006. 4. istoriya srednix vekov pod red. z.v.udaltsovoy i s.p.karpova. 1-2 ch. –m., visshaya shkola. 1991. 5. istoriya srednix vekov. pod red. s.p.karpova. chast ii. –m. mgu. 2001. 6. gutnova e.v. vozniknovenie angliyskogo parlamenta. –m., 1980. 1. xi-xiii asrlarda angliyada siyosiy markazlashishning boshlanishi. xi asrdagi o'rta asrlar angliyasi tarixidagi eng yirik voqea normandiya gersogi vilgelm boshlik fransuz-normand feodallari tomonidan angliya istilosi qilinishi bo'ldi. bu istilo uchun vilgelm istilochi degan laqab oldi. 1066 yil 14 …

2 / 11

linishi (1086) xi asrdagi g'oyat katta tadbir edi. angliyada hech qachon ko'rilmagan bu tadbirga aholi qo'rqinch bilan qaradi. ro'yxatga olish natijasida to'zilgan varaqalar xalq orasida «dahshatli sud kitobi» deb ataldi. qirol xazinasi yer egaligining hajmi to'g'risida endi aniq ma'lumotlarga ega ekan, aholi ro'yxati hukumatga «daniya puli» deb atalgan eski yer solig'ini ko'paytirilgan miqyosda undirish imkonini berdi. yangi normand-fransuz lordlarining ingliz qishlog'idagi krepostnoy ahvoli rasmiylashtirishga intilishi ana shu ro'yxatda ravshan aks etdi. 1086 yilgi ro'yxatda dehqonlar turli nomlar ostida gavdalandilar: ozod kishilar (kelajakda ular frigolderlar yoki yerni erkin tasarruf qiluvchilar deb ataldilar), sokmenlar, villianlar, bordarilar, kottarilar, shuningdek, ko'pgina mikdorida qullar ham uchraydi. ammo villanlar ro'yxatda tez-tez uchrab turadilar. xi-xii asrlar sharoitida krepostnoy tabaqa xususiyatlariga ega bo'lgan dehqonlarning bu kategoriyasi (feodal yer-mulki territoriyasida barshchina o'taydigan va shu yerga biriktirib qo'yilgan) ingliz qishlog'ining feodal-krepostnoylik qiyofasini hammadan ko'ra ochiqroq harakterlab beradi. ammo angliyaning shimoli-sharqiy qismida, hatto 1086 yilgi ro'yxatda ham, dehqonlarning salkam yarim «erkin …

3 / 11

am to’lagan. hashar esa qo`shimcha majburiyat turi bo`lib, uni xohlagan vaqtida talab qilishar edi. yuqoridagi soliqlardan ikkinchisi, ayniqsa malol keladigan bo`lib, uni villanlar oila a'zolari bilan birgalikda (qo`y qirqish, g`allani o`rish pallalarida) bajarar edilar. shuningdek, villanlar qizlarini erga bersalar «nikoh boji» deb atalgan to`lov to`lardilar. dehqonlar bundan tashqari cherkovlarga ham «o`limdan keyingi yig`im» deb atalgan soliq to`lar edilar. genrix ii davrida (1154-1189) ingliz qirolligining chegaralari g'oyatda kengaydi. o'zining ko'p sonli mulklaridagi moddiy resurslariga tayanib, shuningdek, feodallar o'rtasida bundan oldin yuz bergan o'zaro urushlaridan aholi ichidagi o'rta sinflarning norozi bo'lganligidan foydalanib, genrix ii qirol hokimiyatining obro'-e'tiborini yanada ko'tara oldi. o'z qirolligining boshidanoq u grafliklarga barcha sheriflarini (angliya grafligida oliy ma'muriy va sud lavozimidagi shaxs) o'zgartirib, ularning o'rniga o'ziga ishonchliroq bo'lgan yangi odamlarni tayin etdi. g'alayonlar mahalida feodallar tomonidan o'zboshimchalik bilan qurilgan «qonunsiz» qasrlarning ko'pchiligi yo'q qilib tashlandi. ayni zamonda mamlakatda qirollik sudining ahamiyati ortdi. genrix ii ning sud sohasidagi asosiy islohoti …

4 / 11

y-feodal xizmatdan ertaroq ozod bo'lib, tinch qishloq xo'jayinlariga aylana boshladilar. kelgusida bu holat quyi ingliz dvoryanlarini shahar burjuaziyasi bilan yaqinlashtirishda katta rol o'ynadi. genrix ii ning o'g'illari richard i sheryurak (1189-1199) va ioann yersiz (1199-1216) davrlarida qirol hokimiyati zaiflashib qoldi. richard deyarli angliyada yashamadi ham, chunki hamisha yoki sharqda salib yurishi bilan, yo fransiyadagi urushlar bilan band bo'ldi. ioann yersiz filipp ii avgust bilan ko'rashda doimo muvaffaqiyatsizlikka uchradi va pirovardida, normandiyani, anjuni va fransiyadagi boshqa bir qancha mulklarni qo'ldan boy berdi. bundan tashqari, yangi kenterberi arxiyepiskopini saylash masalasiga aralashib, papa innokentiy iii bilan to'qnashib qoldi. papa ioanni cherkovdan quvib, butun angliyada ibodat qilishni man etdi (1208). taxtdan ajralish xavfi ostida qolgan va jamiyatning yetarlicha qo'llab-quvvatlashga ko'zi yetmagan qirol taslim bo'lishga majbur bo'ldi. u o'zini papaning vassali deb tan oldi va har yili papaning xazinasiga bir ming funt sterling xiroj to'lash majburiyatini oldi. (1213). 2.angliyada parlamentning vujudga kelishi. papa bilan to'qnashuvdagi …

5 / 11

aridan tashqari, angliyada birorta erkin kishi qamoqqa olinmaydi, avaxtaga qamalmaydi. feodallar hujjati bo'lgan va avvalo yirik baronlarning manfaatlarini ta'minlagan buyuk erkinlik hartiyasi, har holda, progressiv ahamiyatga ega edi. hartiya baronlar ayrim gruppasining talabi bo'lmasdan, balki siyosiy markazlashish printsipini endi rad etmagan, bu prinsip bilan hisoblashgan va davlatni idora qilishni ma'lum darajada tartibga tushirishiga intilgan, umuman, feodal dvoryanlar barcha toifasining ham talabi edi. buyuk erkinlik hartiyasining shaharliklar talabini hisobga olishi juda muhim bo'ldi. angliyadagi uchinchi toifa birinchi marta shu yerda siyosiy kuch sifatida maydonga chiqdiki, feodallar u bilan hisoblashishga majbur bo'ldilar. buyuk qirollik kengashi yoki hartiyada eslatib o'tilgan baronlar va ritsarlar parlamenti tez orada (shu xiii asrda) ingliz parlamentiga aylandi. bu parlamentda fransuzlarning general shtatlaridagiga o'xshash qirollikda uchta toifaning vakillari bor edi. xiii asr mobaynida angliyada qishloq xo'jaligi ham, sanoat ham zo'r berib taraqqiy etdi. yerni ishlash takomillashdi, bu vaqtda agronomiyaga doir turli traktat (ilmiy asar)larning bosilib chiqishi shuni ko'rsatadi. ikki …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xi-xv asrlarda angliya"

3-mavzu. xi-xv asrlarda angliya reja: 1. xi-xiii asrlarda angliyada siyosiy markazlashishning boshlanishi. 2. angliyada parlamentning vujudga kelishi. 3. uot tayler qo'zg'oloni. 4. qizil va oq gullar urushi. tayanch so’z va iboralar: normandlar, dahshatli sud kitobi, garold, vilgelm istilochi, qalqon puli, yuz yillik urush, oq va qizil gullar urushi. asosiy adabiyotlar 1. o’rta asrlar tarixi. v.p.semenov. –t., “o’qituvchi”. 1973. 2. kurbangaliyeva r.r. o'rta asrlar tarixi. o'quv-metodik qo'llanma. –t., uchpedgiz. 1991. 3. salimov t. o'rta asrlar tarixi. –toshkent, 2006. 4. istoriya srednix vekov pod red. z.v.udaltsovoy i s.p.karpova. 1-2 ch. –m., visshaya shkola. 1991. 5. istoriya srednix vekov. pod red. s.p.karpova. chast ii. –m. mgu. 2001. 6. gutnova e.v. vozniknovenie angliyskogo parlam...

This file contains 11 pages in DOCX format (47.9 KB). To download "xi-xv asrlarda angliya", click the Telegram button on the left.

Tags: xi-xv asrlarda angliya DOCX 11 pages Free download Telegram