statistikkuzatish ma’lumotlarni jamlash va guruhlash

PPTX 18 стр. 309,0 КБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 309,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “menejment va marketing” kafedrasi mavzu: statistik kuzatish ma’lumotlarni jamlash va guruhlash ma’ruzachi: z.yo’ldoshev (phd) reja: 1. statistik kuzatish ma’lumotlarini jamlash. oddiy va murakab jamlash. 2. statistikada jamlashning mohiyati, vazifalari va turlari 3. taqsimot qatorlarining mohiyati, tarkibiy unsurlari va turlari. atributiv variatsion, diskret va oraliqli qatorlar.variatsion qatorlarni tuzish hususiyati. 4. statistik guruhlashning mohiyati va vazifalari. guruhlarni tuzish printsiplari (qoidalari). 5. guruhlash belgisi. guruhlar soni va oralig’i. statistik kuzatish natijasida o‘rganilayotgan xodisalarning har biri to‘g‘risida juda ko‘p ma’lumotlar to‘planadi. lekin bu ma’lumotlar biror belgi bo‘yicha tartibga keltirilmaganligi sababli xodisalar to‘g‘risida umumiy xulosalar qilishga imkon bermaydi. shuning uchun navbatdagi vazifa-ma’lumotlarni jamlash, bir tizimga keltirish va qayta ishlashdir. bu bosqich har qanday statistik tadqiqotning ikkinchi bosqichi bo‘lib, statistik kuzatish ma’lumotlarini jamlash va guruhlash deb yuritiladi. statistikada jamlash tor va keng ma’noda tushiniladi. tor ma’noda jamlash deganda kuzatishdan olingan ma’lumotlarni biror belgisiga qarab guruhlamasdan, to‘plamning umumiy yig‘indisini (yakunini) hisoblanishi tushuniladi. masalan, …

2 / 18

va vazifaga qarab guruhlanadi va qayta ishlanadi. markazlashmagan jamlashda boshlang‘ich kuzatish ma’lumotlari dastlab joylarda (tuman, viloyat) statistika organlarida qayta ishlanadi, keyinchalik markazga - davlat statistika organlariga yuboriladi statistik guruhlash deb xodisa va jarayonlarni har tamonlama, chuqur o‘rganish uchun kuzatish to‘plami ma’lumotlarini muxim belgilariga qarab guruhlarga ajratishdir. masalan korxonalarni mulkchilik asosiga ko‘ra davlat, jamoa, aksiyadorlik, qo‘shma, xususiy; korxonalar guruhlarga kattaligiga qarab (kichik, o‘rta va yirik); samaradorlik darajasiga qarab (yaxshi, o‘rta va qoloq) guruhlarga ajratish mumkin. ma’lumotlarni guruhlashda eng avvalo guruhlash belgisi va oralig‘i aniqlab olinadi. guruhlash belgisi deyilganda guruhlash uchun asos qilib olingan belgi tushiniladi. guruhlash uchun asos qilib kuzatish oldiga maqsad va vazifa qilib qo‘yilgan xodisa va jarayonlarning mohiyatini to‘liq ifodalab beruvchi, zamonaviy ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlar mazmunini yoritib bera oladigan belgilar olinadi. guruhlash belgilari ifodalanishiga qarab, miqdoriy va sifat (atributiv) belgilar bo‘lishi mumkin. miqdoriy belgilar - bu son bilan ifodalanuvchi belgilardir. sifat belgisi - o‘rganilayotgan ijtimoiy - iqtisodiy xodisalar son jihatdan …

3 / 18

teng va teng bulmagan; • ochiq va ochiq bulmagan; • maxsus ko’rinishlarda bo’lishi mumkin. teng oraliq (interval) deyilganda barcha guruhlar uchun bir xil oraliq miqdori tushiniladi va u quyidagicha aniqlanadi. h= bu yerda: i – oraliq kattaligi (miqdori) xmax - guruhlash belgisining eng katta miqdori (varianti); xmin - guruhlash belgisining eng kichik miqdori (varianti); n - guruhlar soni. ushbu formulaga asosan interval miqdorini hisoblash uchun oldindan guruhlar sonini belgilab olgan ma’qul masalan, paxta hosildorligining eng yuqori darajasi – 60 s/ga, eng past darajasi — 20 s/ga, guruxlar soni 5 ta bulishi mo’ljallangan bo’lsa, u holda har bir guruh uchun oraliq kattaligi 8 s/ga teng buladi: h= 8 teng bo’lmagan oraliq deyilganda, guruhdan guruhga yo o’sib boruvchi yoki kamayib boruvchi oraliq tushuniladi. bunday oraliqlar odatda to’plam birliklari juda katta tarqoqlikka ega bo’lgan hollarda qo’llaniladi. masalan, ishchilar normani bajarganlik darajasi bo’yicha odatda quyidagi oraliqlarda guruhlanadi; 80 dan 90 foizgacha rejani bajarganlar (oraliq …

4 / 18

ga xos xususiyatga ega bo’lgan guruhlarni aniqlash maqsadida qo’llaniladi. masalan, aholining qaysi bir qismi mehnat resursi ekanligini aniqlash maqsadida ular quyidagi guruhlarga bo’lib o’rganiladi: 15 yoshgacha – ishlash yoshida bo’lmagan; 16-55 yosh – ishlash yoshidagi ayollar; 16-60 yosh – ishlash yoshidagi erkaklar; 55 yosh va undan yuqori – nafaqa yoshidagi ayollar; 60 yosh va undan yuqori — nafaqa yoshidagi erkaklar. har bir guruh bir-biridan mazmunan tubdan farq qiladi ko‘zlangan asosiy vazifalarni hal qilish nuqtayi nazaridan statistik guruhlash quyidagi uch turga bo‘linadi: 1.tipologik guruhlash. 2.tuzilmaviy (strukturali) guruhlash. 3.tahliliy (analitik) guruhlash. tahliliy guruhlash yordamida aholining milliy, jinsiy tarkibi, mamlakat yalpi ichki mahsuloti, qishloq xo‘jalik yalpi mahsulotining tarkibiy qismlari kabi ijtimoiy hodisalarning tuzilmalari (strukturasi) o‘rganiladi. tuzilmaviy (strukturali) guruhlash deganda bir xil tipdagi statistik to‘plam tarkibiy qismini guruhlarga bo‘lib, ularning salmog‘ini aniqlash orqali o‘rganish tushuniladi. demak, ushbu guruhlash turida to‘plam tarkibidagi har bir guruhning salmog‘i aniqlanib, to‘plam tarkibi o‘rganiladi. tipologik guruhlash deganda hodisalarni ijtimoiy-iqtisodiy …

5 / 18

sh; oraliqlarning nisbatiga asoslanib, yangi guruhlarni hosil qilish usullarida amalga oshirilishi mumkin. guruhlash oralig’ini yiriklashtirish yo’li bilan ikkilamchi guruhlash usulini quyidagi shartli raqamlar misolida ko’rib chiqamiz (1-jadval). № iv chorakda tijorat do’konlarining tovar oboroti hajmi bo’yicha guruhlari (ming.so’m) do’konlar soni iv chorakda tovar oboroti hajmi 1 2 3 4 1 10 ming so’mgacha 15 93,0 2 10-15 8 112,0 3 15-20 13 200,0 4 20-30 3 68,0 5 30-50 9 378,0 6 50-60 7 385,0 7 60-70 3 180,0 8 70-100 8 600,0 9 100-200 22 2400,0 10 200 va undan ortiq 12 3744,0 jami: 100 8160,0 tijorat magazinlarining tovar oboroti hajmi bo’yicha guruhlanishi ko’rinib turibdiki, ushbu keltirilgan guruhlash maʼlumot –lari yetarli darajada yaqqol emas va umumiy qonuniyatni ifodalab berolmaydi. bu yerda faqat to’plam tuzilishini payqay olishimiz mumkin, xolos. tovar oborotining umumiy hajmi va bitta do’konga to’g’ri kelgan tovar oborot hajmi o’rtasidagi bog’lanish darajasini aniqlash maqsadida yuqoridagi o’nta guruhni 5 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "statistikkuzatish ma’lumotlarni jamlash va guruhlash"

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “menejment va marketing” kafedrasi mavzu: statistik kuzatish ma’lumotlarni jamlash va guruhlash ma’ruzachi: z.yo’ldoshev (phd) reja: 1. statistik kuzatish ma’lumotlarini jamlash. oddiy va murakab jamlash. 2. statistikada jamlashning mohiyati, vazifalari va turlari 3. taqsimot qatorlarining mohiyati, tarkibiy unsurlari va turlari. atributiv variatsion, diskret va oraliqli qatorlar.variatsion qatorlarni tuzish hususiyati. 4. statistik guruhlashning mohiyati va vazifalari. guruhlarni tuzish printsiplari (qoidalari). 5. guruhlash belgisi. guruhlar soni va oralig’i. statistik kuzatish natijasida o‘rganilayotgan xodisalarning har biri to‘g‘risida juda ko‘p ma’lumotlar to‘planadi. lekin bu ma’lumotlar biror belgi bo‘yicha tartibga keltirilmaganligi sababli...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (309,0 КБ). Чтобы скачать "statistikkuzatish ma’lumotlarni jamlash va guruhlash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: statistikkuzatish ma’lumotlarni… PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram