mikroorganizmlarnio’stirishusullari

PPTX 14 pages 599.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 599.5 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

prezentatsiya powerpoint mavzu: mikroorganizmlarni o’stirish usullari fan o’qituvchisi: mo’ydinova n. reja: 1. mikroorganizmlarni o‘stirish uchun ozuqa muhitlari 2. mikroorganizmlarni o‘stirishning ahamiyati 3. mikroorganizmlarni o‘stirish usullari 4. mikroorganizmlarni o‘stirish sharoitlari 5. laboratoriya va sanoatda mikroorganizmlar yetishtirish mikroorganizmlar o‘sishi uchun maxsus oziq moddalar bilan boyitilgan muhitlardan foydalaniladi. ushbu muhitlar kimyoviy tarkibi, fizik holati va maqsadiga qarab turli xil bo‘lishi mumkin. 1. ozuqa muhitlarining tarkibiy xususiyatlari mikroorganizmlarni o‘stirish uchun muhit tarkibida quyidagi asosiy komponentlar bo‘lishi kerak: uglevodlar – energiya manbai sifatida ishlatiladi (glyukoza, laktoza va boshqalar). oqsillar va aminokislotalar – hujayra sintezi uchun kerak (pepton, kazein gidrolizati). minerallar – ionlar almashinuvini ta’minlaydi (na⁺, k⁺, ca²⁺, mg²⁺, fe²⁺). vitaminlar va o‘sish omillari – ayrim mikroorganizmlar uchun muhim (biotin, b guruhi vitaminlari). suv – barcha kimyoviy reaktsiyalar uchun muhim muhit. 2. ozuqa muhitlarining turlari a) kimyoviy tarkibiga ko‘ra 1. tabiiy muhitlar – tabiiy organik materiallardan iborat. masalan: go‘sht-peptonli bulon (gpb), kartoshka agari. 2. sun’iy (sintetik) …

2 / 14

– ichak tayoqchasini tanlab o‘stirish uchun. 3. differensial muhitlar – turli mikroorganizmlarni ajratish va identifikatsiya qilish uchun. masalan: endo agari – laktoza fermentatsiyasini ajratish uchun. 4. obligat anaeroblar uchun muhitlar – kislorodsiz sharoitda o‘suvchi mikroblar uchun. masalan: tioglikolatli bulon. 5. universal muhitlar – turli xil mikroorganizmlar uchun mos keladigan muhitlar. masalan: saburo agari – zamburug‘ va bakteriyalarni o‘stirish uchun. 3. maxsus ozuqa muhitlari transport muhitlari – namunalarning steril sharoitda saqlanishi uchun ishlatiladi (styuart muhiti). kletka madaniyatlari uchun muhitlar – viruslar va ba’zi bakteriyalarni o‘stirishda ishlatiladi. mikroorganizmlarni o‘stirish uchun turli xil muhitlardan foydalaniladi. ularning tarkibi va xususiyatlari mikroorganizmlarning fiziologik ehtiyojlariga bog‘liq. to‘g‘ri muhit tanlash mikroorganizmlar o‘sishini ta’minlash va ularni tadqiq qilish uchun juda muhim hisoblanadi. mikroorganizmlarni o‘stirishning ahamiyati mikroorganizmlarni sun’iy muhitda o‘stirish ularni o‘rganish, sanoatda qo‘llash va tibbiyotda diagnostika maqsadida muhim hisoblanadi. ularning o‘sish jarayonini nazorat qilish va mos sharoitlar yaratish orqali turli sohalarda foydalanish mumkin. 1. fan va tibbiyotdagi ahamiyati …

3 / 14

muhim rol o‘ynaydi. biotexnologiya – genetik muhandislik va biopolimerlar ishlab chiqarishda mikroorganizmlar ishlatiladi. 3. ekologiya va qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati atrof-muhitni tozalash – biofiltrlar va mikroorganizmlar yordamida neft dog‘lari va chiqindilarni tozalash. tuproq unumdorligini oshirish – azot fiksatsiya qiluvchi bakteriyalar (masalan, rizobium) qishloq xo‘jaligida muhim rol o‘ynaydi. organik chiqindilarni qayta ishlash – kompost va bioyoqilg‘i ishlab chiqarishda mikroorganizmlar ishtirok etadi. mikroorganizmlarni o‘stirish fanni rivojlantirish, tibbiyot, sanoat va ekologik muammolarni hal qilishda katta ahamiyatga ega. ularni nazorat ostida o‘stirish orqali inson hayotiga foyda keltirish mumkin. mikroorganizmlarni o‘stirish usullari mikroorganizmlarni laboratoriya yoki sanoat sharoitida sun’iy muhitda o‘stirishning turli usullari mavjud. bu usullar mikroorganizmlarning fiziologik xususiyatlariga va tadqiqot maqsadiga bog‘liq holda tanlanadi. 1. statsionar usul bu usulda milkroorganizmlar bir martalik oziqa muhitida o‘stiriladi. o‘sish jarayoni vaqt o‘tishi bilan ozuqa moddalarining kamayishi va metabolik chiqindilarning to‘planishi bilan chegaralanadi. xususiyatlari: oddiy va arzon usul. laboratoriya tajribalarida ko‘p qo‘llaniladi. o‘sish fazalari (lag-faza, eksponensial faza, stasionar faza, o‘lim …

4 / 14

aol o‘sishda davom etadi. xususiyatlari: mikroorganizmlar uzluksiz ravishda eksponensial fazada bo‘ladi. sanoatda antibiotik va biotexnologik mahsulotlar ishlab chiqarishda ishlatiladi. chemostat va turbidostat kabi maxsus apparatlar talab qilinadi. 4. g‘ovak (membranali) filtrda o‘stirish bu usulda mikroorganizmlar maxsus filtr yuzasida o‘stiriladi. xususiyatlari: yopishib o‘suvchi (biofilm hosil qiluvchi) bakteriyalarni o‘stirish uchun ishlatiladi. steril filtrlardan foydalanish mumkin. ichki muhitdagi mikroorganizmlarni o‘rganishda qo‘llanadi. 5. cheklangan kislorod sharoitida o‘stirish ba’zi mikroorganizmlar kislorodga nisbatan maxsus talabga ega: aeroblar – kislorodga muhtoj (masalan, bacillus). anaeroblar – kislorod yo‘qligida o‘sadi (masalan, clostridium). fakultativ anaeroblar – har ikkala sharoitda o‘sadi (masalan, escherichia coli). anaerob mikroorganizmlarni o‘stirish usullari: anaerob banka (gaspak) – kislorod yutilib, anaerob sharoit yaratiladi. tioglikolatli bulon – anaerob bakteriyalarni o‘stirish uchun maxsus suyuq muhit. mikroorganizmlarni o‘stirish usullari tadqiqot va sanoat maqsadlariga qarab tanlanadi. oddiy laboratoriya sharoitidan tortib, murakkab biotexnologik tizimlargacha turli usullar mavjud. to‘g‘ri usulni tanlash mikroorganizmlar o‘sishini optimallashtirish va kerakli mahsulotlarni olishda muhim ahamiyatga ega. mikroorganizmlarni o‘stirish …

5 / 14

llar (80°c dan yuqori) – vulqon va issiq buloqlarda uchraydi. laboratoriya sharoitida: ko‘pchilik bakteriyalar 37°c da inkubatsiya qilinadi (odam patogenlari). zamburug‘lar va tuproq bakteriyalari 25–30°c da o‘stiriladi. 2. namlik suv mikroorganizmlar metabolizmi uchun muhim. qattiq ozuqa muhitlarida (masalan, agar plastinkalarida) ham namlik yetarli bo‘lishi kerak. suyuqlikda o‘stiriladigan mikroorganizmlar doimiy nam sharoitda bo‘lishi kerak. 3. ph muhit (kislotalilik yoki ishqoriylik) mikroorganizmlar turli ph sharoitlarida o‘sadi: asidofillar (ph 8) – ishqoriy muhitni afzal ko‘radi (masalan, ba’zi vibrio turlari). laboratoriyada: ko‘p bakteriyalar ph 7.0–7.4 da o‘stiriladi. zamburug‘lar va xamirturushlar ph 4.5–5.5 da yaxshi o‘sadi. 4. oziq moddalar mikroorganizmlarning o‘sishi uchun kerakli asosiy oziq moddalar: uglevodlar – energiya manbai (masalan, glyukoza, laktoza). oqsillar va aminokislotalar – hujayra qurilishi uchun kerak. minerallar – ferment va hujayra metabolizmi uchun zarur (masalan, na⁺, k⁺, fe²⁺). vitaminlar va o‘sish omillari – ba’zi mikroorganizmlar uchun muhim (biotin, b vitaminlari). 5. gazlar (kislorod va karbonat angidrid) mikroorganizmlar kislorodga bo‘lgan ehtiyojiga …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarnio’stirishusullari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: mikroorganizmlarni o’stirish usullari fan o’qituvchisi: mo’ydinova n. reja: 1. mikroorganizmlarni o‘stirish uchun ozuqa muhitlari 2. mikroorganizmlarni o‘stirishning ahamiyati 3. mikroorganizmlarni o‘stirish usullari 4. mikroorganizmlarni o‘stirish sharoitlari 5. laboratoriya va sanoatda mikroorganizmlar yetishtirish mikroorganizmlar o‘sishi uchun maxsus oziq moddalar bilan boyitilgan muhitlardan foydalaniladi. ushbu muhitlar kimyoviy tarkibi, fizik holati va maqsadiga qarab turli xil bo‘lishi mumkin. 1. ozuqa muhitlarining tarkibiy xususiyatlari mikroorganizmlarni o‘stirish uchun muhit tarkibida quyidagi asosiy komponentlar bo‘lishi kerak: uglevodlar – energiya manbai sifatida ishlatiladi (glyukoza, laktoza va boshqalar). oqsillar va aminokislotalar – hujay...

This file contains 14 pages in PPTX format (599.5 KB). To download "mikroorganizmlarnio’stirishusullari", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarnio’stirishusul… PPTX 14 pages Free download Telegram