markaziynervtizimi

PPTX 30 pages 4.2 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

prezentatsiya powerpoint dars mavzusi: markaziy nerv tizimi. o‘rta miya, retikulyar formatsiya,oraliq miya. katta yarim sharlar po‘stlog‘i tuzilishi orqa miya fiziologiyasi. reja: 1. markaziy nerv tizimi 2. o‘rta miyaning tuzilishi 3. retikulyar formatsiya 4. oraliq miyaning tuzilishi 5. katta yarimsharlar po’stlog’i nerv sistemasi — odam va hayvonlar organizmida barcha aʼzolar faoliyatini bir-biriga bogʻlagan holda hayotiy muhim funksiyalarni bajaradigan hamda organizmni tashqi muhit bilan bogʻlaydigan sistema. hayvonlar organizmining evolyusiya jarayonida va organizmlar bilan tashqi muhit oʻrtasidagi murakkab munosabatlarning shakllanishida nerv sistemasi hal qiluvchi ahamiyatga ega. nerv sistemasi asosini nerv hujayralari tashkil qiladi. har bir hujayra oʻzidan chiqqan kalta shoxchalar (dendrit), bitta uzun tola (akson) bilan birga neyron deb ataladi. nerv sistemasi, asosan, neyronlar toʻplamidan iborat. nerv sistemasi filogenez va ontogenezda gavdaning tashqi qavati — ektodermadan rivojlanadi. organizmlarning tarixiy rivojlanish jarayonida nerv sistemasining tuzilishi murakkablashib, nerv hujayralarining hajmi va turlari osha borgan, neyronlar strukturasi va ayrim nerv hujayralari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar, shu bilan …

2 / 30

lari orqali barcha aʼzolar va toʻqimalar bilan bogʻlangan. markazii nerv sistemasis.ning eng murakkab va maxsus qismi bosh miya katta yarimsharlaridir. markazii nerv sistemasis.ning asosiy funksiyasi atrof muhit hamda aʼzolar va toʻqimalardagi oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi axborotni qabul qilish, qayta ishlash, oʻtkazish va saklash; organizmning barcha sistemalari faoliyatini boshqarish, ular oʻrtasidagi bogʻlanishni amalga oshirish orqali organizmning bir butunligini taʼminlashdan iborat. evolyusiya jarayenida umurtqasiz hayvonlarda 2 xil: tarqoq-tugunli (boʻshliqichlilarda) va ancha murakkab tuzilgan tugunli (halqali chuvalchanglar va boʻgʻimoyoqlilarda) markazii nerv sistemasis. shakllangan. umurtqali hayvonlarning embrional rivojlanishida markazii nerv sistemasis. dastlab yaxlit nerv nayi koʻrinishida boʻlsa, tuban xordalilar (mas, lansetnik)da nerv nayi ularning butun hayoti davomida saqlanib qoladi. yuksak xordalilarda embrional rivojlanish davrida nerv nayining oldingi qismi yoʻgʻonlashib bosh miya boʻlimlarini hosil qiladi. dastlab oldingi, oʻrta va rombsimon boʻlimlar, keyinroq oldingi miyaning bir kismi — oraliq miya tashkil topadi; rombsimon boʻlimdan varoli koʻprigi, miyacha va uzunchoq miya shakllanadi. sudralib yuruvchilar, qushlar va sut emizuvchilarda oldingi …

3 / 30

$onal javobning vujudga kelishi reflektor yoyi uchun xos boʻlgan xususiyatlar hisoblanadi. reflektor yoyining markaziy qismi keladigan va chiqadigan im-pulyelarni nazorat qilish sistemasiga ega. sut emizuvchilarning markazii nerv sistemasis.da eng sodda reflektor yoyi monoseptik yey hisoblanadi. odatda umurtqali hayvonlar markazii nerv sistemasis.dagi reflektor yoylari miya boʻlimlaridan ham tashqariga chiqadigan nerv hujayralarining murakkab tutashuvidan iborat. o’rta miya-bu reflekslar shundan iboratki, hatto yarimsharlardan mahrum bo‘lgan, ammo o‘rta miyasi butun qolgan hayvon yorug‘lik ta’siriga javoban ko‘z va tana harakatlari bilan reaksiya ko‘rsatadi. ko‘z mushaklariga ko‘zni harakatlantiruvchi va g‘altaksimon asablaming yirik hujayrali yadrolaridan impulslar kelib turishi tufayli ko‘z refleksyo‘li bilan harakatlanadi. to‘rt tepalikning 76 oldingi do‘mboqlari qorachiq refleksining yuzaga chiqishida qatnashadi. 0 ‘rta miyaning birlamchi ko‘ruv markazlari bilan aloqador reflekslarga ko‘z akkomodatsiyasi va ko‘ruv o‘qlarining bir nuqtaga kelishikonvergensiya kiradi. to 'rt tepqlikning orqa do ‘mboqlari birlamchi eshituv markazlari bo‘|ib, tovush kelayotgan tomonni chamalab bilish reflekslarining yuzaga chiqishida: hayvonlarning qulog‘ini ding qilishida, bushi \ i gavdasirii …$

4 / 30

(lot reticulum — toʻr va formatio — tuzilma), toʻrsimon tuzilma — bosh miyaning markazida (uzunchoq va oʻrta miyada, koʻrish doʻmboklarida) joylshagan maxsus tuzilmalar majmui. markaziy nerv sistemasining quyi va yuqori joylashgan sohalari, shu jumladan, katta yarim sharlar poʻstlogʻi qoʻzgʻaluvchanligi va tonusi darajalarini boshqaradi. retikulyar formatsiya hosil qiluvchi neyronlar aksonlarining tuzilishi, uzunligi va kattakichikligiga koʻra turlichadir. ularning tolalari chirmashib ketgan. "retikulyar formatsiya" terminini nemis olimi o.deyters kiritgan, u retikulyar formatsiyaning fakat morfologik xususiyatlarini ifodalaydi. retikulyar formatsiya orqa miya, miyacha, limbik sistema va bosh miya katta yarim sharlari poʻstlogʻi bilan morfologik va funksional jihatdan bogʻlangan. retikulyar formatsiya sohasida unga kelayotgan afferent va efferent impulsi oʻzaro taʼsir koʻrsatadi. natijada retikulyar formatsiya neyronlari muayyan qoʻzgʻalgan holatda boʻladi. bu esa markaziy nerv sistemasini tashqi muhitdan kelayotgan impulyelarni qabul qilishga tayyorlab turadi. retikulyar formatsiya markaziy nerv sistemasining turli sohalariga pastga va yuqoriga yoʻnaluvchi taʼsir koʻrsatadi. bu taʼsirlar, oʻz biologik mohiyatiga koʻra, tormozlovchi yoki qoʻzgʻatuvchi xususiyatga ega. …

5 / 30

granit ochib berdi bosh miya katta yarimsharlari katta yarimsharlar bosh miyaning 80% ini tashkil qiladi. katta yarimsharlar po‘stlog‘i 5 mm gacha qalinlikdagi kulrang modda qatlamidan tashkil topgan. neyronlar po‘stloqning hamma yerida ham tekis taqsimlanmaganligi uchun ham po‘stloq 87 sitoarxitektonikasi ajratiladi. birmuncha bir xil tuzilishga ega bo‘lgan neyronlar alohida qatlam ko‘rinishida joylashadi. qadimiy, eski va yangi po‘stloq qismlarga bo‘linadi. qadimiy po‘stloqqa hidlov miya, eski po‘stloqqa - gippokamp, yangi po'stloqqa esa qolgan hamma sohalar kiradi. neyronlaming tanasi 6 qavatdan iborat qavatlaming qalinligi, ulaming chegaralanishi, yangi po‘stloqning turli bo‘limiarida hujayralaming kattaligi, miqdori o‘zgarib turadi. birinchisi - po'stloqning eng yuza molekulyar qavati. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziynervtizimi"

prezentatsiya powerpoint dars mavzusi: markaziy nerv tizimi. o‘rta miya, retikulyar formatsiya,oraliq miya. katta yarim sharlar po‘stlog‘i tuzilishi orqa miya fiziologiyasi. reja: 1. markaziy nerv tizimi 2. o‘rta miyaning tuzilishi 3. retikulyar formatsiya 4. oraliq miyaning tuzilishi 5. katta yarimsharlar po’stlog’i nerv sistemasi — odam va hayvonlar organizmida barcha aʼzolar faoliyatini bir-biriga bogʻlagan holda hayotiy muhim funksiyalarni bajaradigan hamda organizmni tashqi muhit bilan bogʻlaydigan sistema. hayvonlar organizmining evolyusiya jarayonida va organizmlar bilan tashqi muhit oʻrtasidagi murakkab munosabatlarning shakllanishida nerv sistemasi hal qiluvchi ahamiyatga ega. nerv sistemasi asosini nerv hujayralari tashkil qiladi. har bir hujayra oʻzidan chiqqan kalta shoxchalar ...

This file contains 30 pages in PPTX format (4.2 MB). To download "markaziynervtizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziynervtizimi PPTX 30 pages Free download Telegram