alpomish

DOCX 3 sahifa 48,0 KB Bepul yuklash

3 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 48,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 3

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 3

„alpomish“ — oʻzbek xalq ogʻzaki badiiy ijodidagi qahramon personaj. turkiy xalqlarda ogʻizdan ogʻizga oʻtib kelayotgan biylarning sardori. turkiy xalqlar orasida keng tarqalgan. „alpomish“ning qoraqalpoq, qozoq, oltoy versiyalari doston shaklida, tatar va boshqird versiyalari ertak va rivoyat shaklida bizgacha yetib kelgan. oʻzbeklar „alpomish“, qoraqalpoqlar „alpamis“, qozoqlar „alpamis batir“, oltoyliklar „apip-manash“, qozon tatarlari „alpamsha“, boshqirdlar „alpamisha va barsin hiluu“ deb nomlaganlar. tarixi alpomish, qozogʻiston pochta markasi, 1998-yilqozoq tilida chop etilgan „alpomish botir“ kitobi. oʻzbek dostonchiligi taʼsirida xx asr boshlarida ertak va rivoyatlar shaklidagi tojik variantlari ham yuzaga kelgan. oʻrta asr oʻgʻuz eposining muhim yodgorligi hisoblangan „kitobi dadam qoʻrqut“ tarkibidagi „bamsi bayrak“ asari oʻzining syujeti va kompozitsiya qurilishi jihatidan „alpomish“ dostoniga yaqin turadi. „alpomish“ dunyo estetik tafakkuri tarixida kamdan-kam uchraydigan favqulodda va noyob badiiy hodisalardan biridir. uning favqulodda va noyobligi shundaki, qadimiyatda yaratilgan bu ulkan epos baxshilar tomonidan asrlar davomida kuylanib, jonli epik anʼanalarda ogʻzaki ravishda bizgacha yetib keldi. shuning uchun ham u …

2 / 3

yilliklarda yurtimizda kechgan jarayonlarning badiiy talqinini oʻzida aks ettirgan. qoʻngʻirot qabilasining turli hududlarga siljishi va ularning yangidan shakllanayotgan xalqlar tarkibiga kira borishi natijasida doston boshqa urugʻ va elatlarga ham oʻtib, ularning epik anʼanalari asosida qayta ishlana borib, juda keng tarqaldi va nihoyat, uning yaratilishida ota-bobolari ishti-rok etgan har bir xalqning oʻz eposiga aylandi. „alpomish“ dostonining ogzaki epik anʼanalarda bizgacha yetib kelgan nusxalari ix-x asrlarda yaratilgan. ammo bunday xulosa dostonga asos boʻlgan syujet va yetakchi motivlarning mifologik va tarixiy-hayotiy ildizlari qadimgi davrlarga — miloddan avvalgi zamonlarga taqalishini inkor etmaydi. doston syujet tarkibida islomgacha bulgan karashlar va mifologik qatlam mavjud. undagi mifologik qatlam esa, kad. turmush tarzining badiiylashtirilgan va ideallashtirilgan koʻrinishlaridir. „alpomish“ variantlari 1922-yildan yozib olina boshlangan. hozirgacha fozil yoʻldosh oʻgli, mahammadqul jonmurod oʻgʻli poʻlkan, berdi baxshi, saidmurod panoh oʻgʻli, boʻri baxshi, bekmurod joʻraboy oʻgʻli, mardonaqul avliyoqul oʻgʻli, abdulla nurali oʻgʻli, umir baxshi, haydar boycha oʻgʻli, rahmatulla yusuf oʻgʻli, hodir rahim oʻgʻli …

3 / 3

ʻishlangan tantanali maro-simda soʻzlagan nutqida aytganidek: „alpomish“ dostoni bizga insonparvarlik fazilatlaridan saboq beradi. odil va haqgoʻy boʻlishga, oʻz yurtimizni, oilamiz qoʻrgʻonini qoʻriqlashga, doʻstu yorimizni, or-nomusimizni ota-bobolarimizning muqaddas mozorlarini har qanday tajovuzdan himoya qilishga oʻrgatadi". doston qoʻngʻirot urugʻi boshliqlari — aka-uka boyboʻri va boysarining farzandsizligi tasviri bilan boshlanadi. unda alpomish, barchin, qaldirgʻochlarning bir kunda tugʻilishi, barchin. dostonning yetakchi obrazi (v. ye. kaydalov asari). barchinning alpomishga beshikkerti qilinishi, boysarining boyboʻridan arazlab oʻn ming uyli elat bilan qalmoq eliga koʻchishi, qahramonning yorini olib kelish uchun oʻzga mamlakatga safari, qorajon bilan doʻst tutinib, barchin shartlarini bajarishi va yorini olib oʻz yurtiga qaytishi, keyin yana yetti yil tutqunda qolishi, zindondan oti boychibor yordamida qutulib, oʻz eliga umr yoʻldoshi barchinning zoʻravon ultontoz bilan boʻlayotgan majburiy toʻyi ustiga kelishi ham raqibini yengib, murod-maqsadiga erishishi voqealari juda qiziqarli, eposga xos rang-barang badiiy boʻyoqlarda tasvirlangan. alpomish va qorajon, qultoy va yodgorlarning oʻzaro munosa-batlari, hatto qahramonning oti boychi-bor bilan, enchi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 3 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"alpomish" haqida

„alpomish“ — oʻzbek xalq ogʻzaki badiiy ijodidagi qahramon personaj. turkiy xalqlarda ogʻizdan ogʻizga oʻtib kelayotgan biylarning sardori. turkiy xalqlar orasida keng tarqalgan. „alpomish“ning qoraqalpoq, qozoq, oltoy versiyalari doston shaklida, tatar va boshqird versiyalari ertak va rivoyat shaklida bizgacha yetib kelgan. oʻzbeklar „alpomish“, qoraqalpoqlar „alpamis“, qozoqlar „alpamis batir“, oltoyliklar „apip-manash“, qozon tatarlari „alpamsha“, boshqirdlar „alpamisha va barsin hiluu“ deb nomlaganlar. tarixi alpomish, qozogʻiston pochta markasi, 1998-yilqozoq tilida chop etilgan „alpomish botir“ kitobi. oʻzbek dostonchiligi taʼsirida xx asr boshlarida ertak va rivoyatlar shaklidagi tojik variantlari ham yuzaga kelgan. oʻrta asr oʻgʻuz eposining muhim yodgorligi hisoblangan „kitobi dad...

Bu fayl DOCX formatida 3 sahifadan iborat (48,0 KB). "alpomish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: alpomish DOCX 3 sahifa Bepul yuklash Telegram