geotizimdagi landshaftlarning tabiiy tuzilishi

PPTX 27 pages 465.2 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 465.2 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

tabiiy sharoitlarni yaxshilash geotizimdagi landshaftlarning tabiiy tuzilishi reja: geotizimlar (landshaftlar) tabiiy tuzilishning asosiy bo‘lagi. landshaft bilan tabiatshunoslik o‘rtasidagi tushuncha nima. texno-tabiiy tizimlar yoki tabiiy-texnogen majmuasi nima. texno-tabiiy tizimlar yoki tabiiy-texnogen majmuasi nima. ekin maydonlarini yaratishga bo‘lgan umumiy tushuncha nima landshaft nemischa land –yer, schaft-manzara degan ma’noni bildiradi. hozirgi paytda landshaft tushunchasi geografiyada keng va tor ma’noda ishlatiladi. keng ma’noda landshaft deganda tabiiy hududuiy kompleks tushuniladi. masalan, taiga zonasi, botqoq tundra va h.k. tor ma’noda landshaft –yer yuzasidagi tabiiy chegaralar bilan ajralib turuvchi joydir. landshaft hududiy yaxlitligi, vujudga kelishiga ko‘ra bir butunligi, geologic tuzulishi relefi, iqlimi, tuproqlari, o‘simlik va hayvonot dunyosining bir xilligi bilan ajralib turadigan tabiiy hududiy kompleksdir. masalan, qizilqumdagi qumli, gilli, taqirli, sho‘rxokli landshaftlar, tog‘lardagi yaylov, o‘rmon, vodiy landshaftlari shular jumlasidandir. odatda landshaftlar tabiiy va antropogen landshaftlarga ajratiladi. odatda landshaftlar tabiiy va antropogen landshaftlarga ajratiladi. tabiiy lanshaft – faqat tabiiy omillar ta’sirida shakillangan yoki shakillanayotgan landshaftdir. masalan: qo‘riqxonalar, tog‘lar, …

2 / 27

r); -suv yoki gidrogen landshaftlar (kanallar hovuzlar suv omborlari); -shahar yoki seliteb landshaftlar (shaharlar qishloqlar); -sanoat landshaftlar (zavodlar, shaxtalar, chiqindilar uyumi, aerodromlar, yo‘llar va h.k.) fatsiya – bir xil tog‘ jinslariga, relefga, tuproqqa, namlikka, mikroiqlimga, o‘simlik va hayvonot dunyosiga ega bo‘lgan eng kichik tabiiy hududiy kompleksdir. masalan, qayir fatsiyasi, o‘zan fatsiyasi, toshli qayir, gilli qayir qumli qayir fatsiyalari. fatsiya maydon –fatsiyalar tizimidan iborat tabiiy hududiy kompleksdir. demak, maydon hudud jihatdan katta bo‘lib bir nechta fatsiyalarni birlashtiradi. masalan, botiqdagi sho‘r va sho‘rxoklar; oq saksavulli tekis qumlar; do‘ngli qumlar va h.k. joy–maydonlar majmuasidan iborat bo‘lgan tabiiy hududiy kompleksdir. masalan, yoyilmalarning yuqori, o‘rta va quyi qismlari, tog‘larning suv ayirgichi, yonbag‘irlari va h.k. ma’lum bir hududdagi joylar yig‘indisi landshaftni tashkil qiladi. masalan, cho‘l landshafti – qumli, gilli, toshli, taqirli joylardan iborat. demak, landshaft–joylar majmuasidan, joylar–maydonlar majmuasidan, maydonlar esa fatsiyalar majmuasidan iborat. yoki landshaftlar– joylarga, joylar – maydonlarga, maydonlar – fatsiyalarga bo‘linar ekan. landshaftning butun …

3 / 27

an muhofaza qilish zarur. landshaftlarni muhofaza qilish deganda, biz uning unsurlarini iloji boricha toza saqlash, undagi muvozanatning buzilishiga yo‘l qo‘ymaslik, tabiatning ajoyib joylarini tabiiy xolicha saqlab qolish kabilarni tushunamiz. antropogen omillar ta’sirida o’zgarish faqat u yoki bu komponentning o’zgarishi natijasida bo’lib qolmay balki komponentlar orasidagi qolaversa lanshaftlarning morfologik qismlari orasidagi modda va energiya almashinishi bilan ham bog’liqdir. natijada landshaftlardagi vertical va gorizontal aloqadorlikning o’zgarishi oxir oqibatlandshaftlar strukturasining o’zgarishiga sabab bo’ladi. landshaftlarning tabiiy xususiyatlari ya’ni o’zini o’zi boshqarish bilan bog’liq xolda kechadi antropogen omillarning ta’siri inson faoliyati ta’sirida o‘zgargan landshaftlarni bo‘linishi besh turga bo‘linadi. bular: 1. deyarli butunlay uzgartirilgan landshaftlar (shaxarlar, tog-kon sanoati rivojlangan xududlar). 2. kuchli o‘zgartirilgan landshaftlar (ekin dalalari, darva ko‘llar). 3. anchagina o‘zgartirilgan landshaftlar (borish va kirish mumkin bulgan o‘rmonlar, dashtlar, savannalar). 4. kuchsiz o‘zgartirilan landshaftlar (borish kiyin bo‘lgan o‘rmonlar, dengiz yuzalari). 5. deyarli o‘zgartirilmagan landshaftlar (kutb o‘lkalari, baland toglar, cho‘llar, dengiz suvlarining quyi qismlari, qo‘riqxonalar). antropogen landshaftlar …

4 / 27

andshaftlarning turlari geotizimlar (landshaftlar) - tabiiy tuzilishining ajralmas qismidir tabiiy sharoitlarni yaxshilash va unumli foydalanishning asosiy masalalaridan biri inson o’z faoliyati davomida tabiatga moslashishdir geotizim va tabiat tuzilishi bir-biriga bog‘liq bo‘lib, bu ikki asosiy komponentlar ekotizimni tashkil qiladi ekotizim deganda, a’lohida organizmlarning yoki populyatsiyalarning qo‘shilishi tushuniladi. ekotizim tirik va notirik organizmlar tuzilishiga a’lohida yondashgan holda o‘rganib, ularning tabiat hodisalari bilan bog‘liqligini o‘rganadi. geotizim iyerarxiyasi ishlab chiqilgan. ular joylashishi bo’yicha quyidagicha taqsimlanadi: landshaftlar zonasi: davlatlar, viloyatlar provinsiyalar okruglar; landshaftlar. landshaftlar o’z o’rnida joylar, maydonlar va fatsiyalarga bo’linadi. landshat geologic asosga ega bo’lib u tog’lar majmuasidan iborat genetic mazkur joyning iqlimi shu joyning tuproq tuzilishi ham ahamiyatga molikdir. landshaft tuzilishi har xil shakllarda relyef tuzilishiga ko‘ra bo‘ladi. ular bir-biridan mikroiqlim, suv rejimi, o‘g‘itlanishi, tuproq turiga qarab va azonal tuproq hosil qiluvchanligiga qarab farqlanadi. shu tufayli landshaft tuzilishi va tarkibiga ko‘ra juda mukammal va ko‘p qirralidir. «landshaft» atamasi nafaqat tabiatshunoslik tushunchasi, balki bu …

5 / 27

ari quyidagilar: butunligi:geotizimning hohlagan qismida –bu jihozlar orasidagi o‘zaro aloqa va ta’minlanish vositasi. 2. ochiqligi: geotizimlar boshqa tizimlar bilan energiya va xomashyo almashinib turadi. 3. ish bajarish vazifasi: geotizimlar ichida doimo moddalar almashinuvi jarayoni lmashinib turadi. geotizimlar vazifasi-bu tabiiy interaksion jarayon, faqat insongina uning imkoniyatlarini shartli boshqa maqsadlarga yo‘naltira oladi: fizik, ximik, biologik va boshqa. bu tabiatga ogohlantirmagan holda bajariladi. 4. ozuqa biomassa: geotizimning asosiy tarkibidan biri, organik moddalar ilk bor ozuqaga aylanadi-yashil o‘simlik, ular quyosh energiyasiga to‘la, atmosferadagi karbonad angidridni o‘ziga tortib oladi, tuproq qorishmasidagi suvni o‘ziga biriktiradi. 5. tuproqga aylantirish xossasi-yer landshaftlari ajralib turadigan turi bo‘lib, tabiat in’omiga aylantirish, ya’ni boshqa jinsdan tuproqga aylanishi xossasi. u bu jarayondan so‘ng, tuproqga aylanib litosferaning bir qismiga aylanadi. uni maydalab, suv, quyosh, va shamol yordamida tuproqga aylantiriladi. 6. tizimlanish: geotizimlar bir-biriga o‘tkaza olish qobiliyatiga ega va shu tartibda uning qaysi yerda va qismida qanday o‘zgarish jarayoni bajarilayotgani ahamiyatga molikdir bu o‘zgarishlar …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geotizimdagi landshaftlarning tabiiy tuzilishi"

tabiiy sharoitlarni yaxshilash geotizimdagi landshaftlarning tabiiy tuzilishi reja: geotizimlar (landshaftlar) tabiiy tuzilishning asosiy bo‘lagi. landshaft bilan tabiatshunoslik o‘rtasidagi tushuncha nima. texno-tabiiy tizimlar yoki tabiiy-texnogen majmuasi nima. texno-tabiiy tizimlar yoki tabiiy-texnogen majmuasi nima. ekin maydonlarini yaratishga bo‘lgan umumiy tushuncha nima landshaft nemischa land –yer, schaft-manzara degan ma’noni bildiradi. hozirgi paytda landshaft tushunchasi geografiyada keng va tor ma’noda ishlatiladi. keng ma’noda landshaft deganda tabiiy hududuiy kompleks tushuniladi. masalan, taiga zonasi, botqoq tundra va h.k. tor ma’noda landshaft –yer yuzasidagi tabiiy chegaralar bilan ajralib turuvchi joydir. landshaft hududiy yaxlitligi, vujudga kelishiga ko‘ra bir butunl...

This file contains 27 pages in PPTX format (465.2 KB). To download "geotizimdagi landshaftlarning tabiiy tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: geotizimdagi landshaftlarning t… PPTX 27 pages Free download Telegram

geotizimdagi landshaftlarning tabiiy tuzilishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "geotizimdagi landshaftlarning tabiiy tuzilishi"

Similar files