dinofiluslar

DOCX 1 page 2.3 MB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

dastlabki yoki birlamchi halqalilar sinfi vakillari juda mayda dengiz chuvalchanglari bo’lib, hajmi 2-3 mm dan oshmaydi. ularning kiprikli sirtqi qavati tuzilishida birlamchi halqalar namoyon bo’ladi. birlamchi halqalilar tanasi asosan bir necha halqalardan tashkil topgan. primitiv birlamchi halqalilarga dinofilus (dinophilus) avlodi vakillari yaqqol misol bo‘ladi va ular kipriklari bilan harakatlanadi (1-rasm). 1. dinofilus (dinophilus) – birlamchi halqalilar vakili:1- tepa plastinkasi, 2 - gangliyasi, 3- kipriklar uchi, 4- qo‘shilish organi, 5 – anal teshigi, 6 – jinsiy teshigi, 7 – orqa ichagi, 8- ichagi, 9 – tana bo‘shlig‘i, 10-og‘zi, 11-nefridyisi. dinofiluslar 2 ta halqadan iborat bosh, 5 ta halqadan iborat tana va anal qismiga bo‘linadi. nerv sistemasi bosh nerv gangliyasi va 2 ta qorin nerv stvoli hamda 5 juft nerv gangliyalardan iborat bo‘lib, ular komissuralar bilan bog‘langan. ichagi 3 qismdan tashkil topgan. ayirish organi vazifasini 4 juft protonefridiyalar bajaradi. asosan birlamchi tana bo‘shlig‘iga ega. qon aylanish sistemasi yo‘q. jinsiy ko‘payish jarayonida segmentlashmagan …

2 / 1

almagan, oldingi qismida uzun xartumi, orqa qismida chiqarish teshigi bo'ladi (2-rasm). 2-rasm. exiurid (echiurus echiurus) ning qorin tomondan ko'rinishi. 1 -xartum, 2-xartum o'simtasi, 3-tanasi, 4-jinsiy teshiklari, 5 - anal qillari, 6 –annual teshigi. og'zi xartumi asosida joylashgan. ba'zi turlarining xartumi ikkiga ajralgan. xartumining chuqurlashgan qorin tomonida kipriklar bo'ladi. kipriklar suv va undagi mayda organizmlarni og'iz tomonga haydaydi. og'zidan keyinroqda 2 ta yirik qillar joylashgan. tanasining keyingi qismida ham ko'ptuklilarning qillariga o'xshash 2 qator kipriklari bo'ladi. teri-muskul xaltasi devori halqalilarga o'xshash. tanasi bir qavat epiteliy bilan qoplangan. epiteliy tana sirtiga kutikula ishlab chiqaradi. epiteliy ostida 2 qator muskullar bor. selom bo'shlig'ini peritoneal epiteliy o'rab turadi. hazm qilish sistemasi uzun egri-bugri naydan iborat, oldingi, o'rta va orqa ichakka bo'linadi. ichak tanadan 10 martagacha uzunroq. orqa ichak joylashgan bir juft anal xaltachalari 12-300 ta hilpillovchi voronkalar bilan qoplangan. voronkalarning bir uchi selomga, ikkinchi uchi anal xaltachasiga ochiladi. anal xaltachalari nafas olish va ayirish …

3 / 1

sini ham bajaradi. nefromiksiylar tananing oldingi qismida joylashgan bo'lib, qorin tomondan tashqariga ochiladi. ko'pchilik exiurid-larda ular l-4 juft bo'ladi. nerv sistemasi kuchsiz rivojlangan. markaziy nerv sistemasi qorin nerv stvoli va halqum atrofi nerv halqasidan iborat. nerv sistemasi umumiy tuzilishi ko'ptuklilarga o'xshasa-da, nerv hujayralarining nerv stvoli bo'ylab tarqoq joylashganligi, ya'ni nerv gangliylarining bo'lmasligi bilan ulardan farq qiladi. ayrim sezgir hujayralardan boshqa sezgi organlari bo'lmaydi. exiuridlar ayrim jinsli. gonadalari toq, tanasi keyingi qismining qorin tomonida joylashgan. jinsiy dimorfizm keskin rivojlangan. exiuridlar vakili-bonelliyaning urg'ochisi yashil rangli, uzunligi 1-15 sm gacha, xartumining uchi ikkiga ajralgan (3-rasm). 3-rasm. bonelliyada jinsni fenotipikni aniqlash. a-suzib yuradigan lichinka. b-katta yoshdagi urg'ochi lichinka. d-urg'ochisi. e-urg'ochisi bachadonidan olingan erkagi: 1-halqumoldi nerv halqasi, 2-ko'z dog'i, 3-prototrox, 4-old ichak, 5-qorin nerv stvoli, 6-o'rta ichak, 7-anal kipriklari, 8-xartum, 9-qillar, 10-protonefridiy, ii-tana, 12-metanefridiy, 13-anal xalta, 14-urg'ochilik jinsiy teshigi, 15-urg'ochisi xartumidagi lichinkalar, 16-selomdagi urug' hujayralar, 17-erkaklik jinsiy voronkasi, 18-urug' yo'li, 19-erkaklik jinsiy teshigi. erkagi juda …

4 / 1

ochi jins rivojlanadi. agar lichinka voyaga yetgan urg'ochisi solingan idishda boqilsa, ular urg'ochisi xartumiga o'tirib olib regressiv metamorfozga uchraydi, ya'ni, tuzilishi soddalashadi va parazit erkagiga aylanadi. lichinkaning erkak bonelliyaga aylanishi urg'ochisi xartumi qoplag'ichi ishlab chiqaradigan moddaga bog'liq. sipunkulidlar (sipunculida) sinfi vakillari dengizlarda suv tubidagi loyni kovlab yoki bo'sh naychalarda va chig'anoqlarda yashaydigan chuvalchangsimon hayvonlar (4-rasm). 4-rasm. sipunkulidlarni tana shakllari (barns). 250 taga yaqin turi ma'lum. sistematik o'rni exiuridlar singari aniq ma'lum emas. voyaga yetgan davrida yoki lichinkalarida ham hech qanday metamer belgilar ko'rinmaydi. ular ham birlamchi halqalashmagan selomik hayvonlar hisoblanadi. sipunkulidlar tanasi ingichkalashgan xartumga va birmuncha keng gavda qismiga bo'linadi. xartumi maxsus muskullar yordamida tanasi ichiga tortilishi yoki chiqarilishi mumkin. og'zi xartumning uchki qismida joylashgan. teri-muskul xaltasi yaxshi rivojlangan. qon aylanish sistemasi bo'lmaydi. ayirish sistemasi nefromiksiyalardan iborat. sipunkulidlar ayrim jinsli. tuxumidan troxofora lichinkasi chiqadi. sipunkulidlar deyarli hamma dengizlarda uchraydi. tanasining o'rtacha uzunligi bir necha santimetr, eng yirik vakili siphonomecus multicinctus …

5 / 1

ini yo‘qotgan. 2-mavzu: mollyuskalar(mollusca) tipining umumiy tavsifi va sistematikasi. yonbosh nervlilar (amphineura) kenja tipi. chig'anoqlilar (conchifera) kenja tipi. monoplakoforalar (monoplacophora) va qorinoyoqlilar(gastropoda) sinflari. reja 1. mollyuskalar(mollusca) tipining umumiy tavsifi va sistematikasi. 2. yonbosh nervlilar (amphineura) kenja tipi. 3. chig'anoqlilar kenja tipining umumiy tavsifi va sistematikasi. 4. qorinoyoqlilar sinfi vakillarining tuzilishi, ko‘payishi va rivojlanishi. 5. qorinoyoqlilar sinfining klassifikatsiyasi, tarqalishi va ahamiyati. mollyuskalar tipi vakillarining tanasi bo‘g‘imlarga bo‘linmagan, ko‘pincha mantiya-terisi ajratib chiqargan ohakli chig‘anoq ichiga joylashgan. dengiz va okeanlarda yashaydigan mollyuskalarning chig‘anog‘i qalin, chuchuk suvdagilariniki yupqa, quruqlikda yashaydiganlariniki kam rivojlangan yoki ko‘pincha bo‘lmasligi mumkin. parazit formalarining chig‘anoqlari butunlay yo‘qolgan. chig‘anoqlari ustki muguz, o‘rta ohak, ichki yaltiroq sadaf qavatidan iborat. mantiya, ya'ni teri burmasi tanasini tashqi tomondan o‘rab turadi. mantiya bilan tanasi oralig‘ida mantiya bo‘shlig‘i hosil bo‘ladi.mantiya bo‘shlig‘ida jabralar, sezgi organlari joylashgan. mantiya bo‘shlig‘iga buyrak, orqa ichak va jinsiy organlarining chiqaruv teshiklari ochiladi. odatda mollyuskalarning nerv sistemasi tanasining turli qismlarida joylashgan nerv tugunlaridan …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinofiluslar"

dastlabki yoki birlamchi halqalilar sinfi vakillari juda mayda dengiz chuvalchanglari bo’lib, hajmi 2-3 mm dan oshmaydi. ularning kiprikli sirtqi qavati tuzilishida birlamchi halqalar namoyon bo’ladi. birlamchi halqalilar tanasi asosan bir necha halqalardan tashkil topgan. primitiv birlamchi halqalilarga dinofilus (dinophilus) avlodi vakillari yaqqol misol bo‘ladi va ular kipriklari bilan harakatlanadi (1-rasm). 1. dinofilus (dinophilus) – birlamchi halqalilar vakili:1- tepa plastinkasi, 2 - gangliyasi, 3- kipriklar uchi, 4- qo‘shilish organi, 5 – anal teshigi, 6 – jinsiy teshigi, 7 – orqa ichagi, 8- ichagi, 9 – tana bo‘shlig‘i, 10-og‘zi, 11-nefridyisi. dinofiluslar 2 ta halqadan iborat bosh, 5 ta halqadan iborat tana va anal qismiga bo‘linadi. nerv sistemasi bosh nerv gangliyasi va 2 ta q...

This file contains 1 page in DOCX format (2.3 MB). To download "dinofiluslar", click the Telegram button on the left.

Tags: dinofiluslar DOCX 1 page Free download Telegram