ma'ruza№2.odamharakatlaridinamikasi

PPTX 15 pages 130.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.2 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

ma'ruza № 6. odam harakatlari dinamikasi ma'ruza № 2. odam harakatlari dinamikasi reja: 1. moddiy nuktaning xarakat dinamikasi 2. massa. kuch. nyutonning ikkinchi qonuni. kuchlarni qo'shish 3. nyutonning uchinchi qonuni 4. moddiy nuqtaning kinetik energiyasi va mexanik ish 1. nyutonning birinchi qonuni dinamika deb jism harakatlarini boshqa jismlar bilan o'zaro munosabatlarini hisobga olgan holda o'rganadigan mexanikaning bo'limiga aytiladi. kinematika bobida moddiy nuqtaning tezligi va tezlanishi tushunchalari kiritilgan edi. real jismlar uchun ushbu tushunchalarni qo'llashga aniqlik kiritish lozim, chunki real jismning turli nuqtalari uchun harakatlanishning ushbu tavsiflari har xil bo'lishi mumkin. masalan, tepilgan koptok nafaqat oldinga qarab harakatlanadi, balki aylanadi ham. aylanma harakat qilayotgan jismning nuqtalari har xil tezlikda harakatlanadi. shu sababga ko'ra, avvaliga moddiy nuqtaning dinamikasi ko'rib chiqiladi, keyin esa olingan natijalar real jismlarga qo'llanadi. sanoq nuqtadan hisoblashning turli tizimlarida bitta jismning harakatlanishi har xil ko'rinishda. fizikada, odatda inertsial sanoq tizimi qo'llaniladi. bu tizimni, tajribadan olingan ma'lumotlarni umumlashtirgan holda nyuton …

2 / 15

hayotda, massani biz tortish orqali o'lchaymiz. lekin, bu usul universal hisoblanmaydi. jismning massasi quyidagi formula bo'yicha hisoblanadi: jism tezligining o'zgarishi boshqa jismlarning ta'siri bilan belgilanadi. shuning uchun, ta'sir ko'rsatish, u tomondan hosil qilingan tezlanish qanchalik katta bo'lsa, shunchalik jadal bo'ladi, deb hisoblash tabiiydir. boshqa tomondan, massasi katta bo'lgan jismda tezlanish kichikroq (ya'ni, uning tezligini o'zgartirish qiyinroq). shu tufayli, jismga boshqa barcha jismlar tomonidan ta'sir qilishni o'lchashni, jism massasini unga aloqador tezlanishga ko'paytirish orqali amalga oshiriladi. bunday ta'sir o'lchovi kuch deb ataladi. jismga boshqa jismlar tomonidan ta'sir qiluvchi kuch deb, jism massasini, uning inertsial sanoq tizimiga nisbatan tezlanishiga ko'paytirishiga teng bo'lgan vektor kattalikka aytiladi. f = m· a si tizimida kuchning o'lchov birligi – nyuton: 1n = kg m/s2. m·a = f jism massasini uning tezlanishiga ko'paytirish jismga ta'sir qiluvchi kuchga teng: 4. moddiy nuqtaning kinetik energiyasi va mexanik ish jism massasini uning tezligini kvadratiga ko'paytmasining yarmiga teng bo'lgan skalyar kattalik …

3 / 15

ismning kinetik energiyasi deb ataladi: jismga ta'sir qiluvchi kuchni, u bosib o'tgan yo'lga va kuchning yo'nalishi hamda harakatlanishning yo'nalishi o'rtasidagi burchak kosinusiga ko'paytirishga teng bo'lgan skalyar kattalik mexanik ish deb ataladi: 5. moddiy nuqtani aylana bo'ylab harakatlanish dinamikasi markazga intiluvchi kuch deb, teng ta'sir qiluvchi kuchni ushbu lahzada jism joylashgan aylananing radiusiga proektsiyasiga aytiladi. tangentsial kuch deb, teng ta'sir qiluvchi kuchni ushbu lahzada jism joylashgan nuqtadan o'tkazilgan aylananing urinmasiga proektsiyasini aytishadi. aylanish o'qidan kuchning ta'sir qilish liniyasigacha (aylanish yuzasida yotgan) eng qisqa masofa kuch elkasi (h) deyiladi. aylanish o'qiga nisbatan kuch momenti (m) deb, kuch kattaligini uning elkasiga ko'paytmasiga aytiladi: moddiy nuqta aylana bo'ylab harakatlanishidagi burchak tezlanishi (e), unga ta'sir qilayotgan kuchning momentiga (m) to'g'ri proportsionaldir: moddiy nuqtaning aylanish o'qiga nisbatan inertsiya momenti (j) deb, uning massasini (m) aylanish o'qigacha bo'lgan masofaning (r) kvadratiga ko'paytirishga aytiladi: image2.wmf oleobject1.bin image3.wmf oleobject2.bin image4.wmf oleobject3.bin image5.wmf oleobject4.bin oleobject5.bin image6.wmf oleobject6.bin image7.wmf oleobject7.bin image8.wmf …

4 / 15

ma'ruza№2.odamharakatlaridinamikasi - Page 4

5 / 15

ma'ruza№2.odamharakatlaridinamikasi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'ruza№2.odamharakatlaridinamikasi"

ma'ruza № 6. odam harakatlari dinamikasi ma'ruza № 2. odam harakatlari dinamikasi reja: 1. moddiy nuktaning xarakat dinamikasi 2. massa. kuch. nyutonning ikkinchi qonuni. kuchlarni qo'shish 3. nyutonning uchinchi qonuni 4. moddiy nuqtaning kinetik energiyasi va mexanik ish 1. nyutonning birinchi qonuni dinamika deb jism harakatlarini boshqa jismlar bilan o'zaro munosabatlarini hisobga olgan holda o'rganadigan mexanikaning bo'limiga aytiladi. kinematika bobida moddiy nuqtaning tezligi va tezlanishi tushunchalari kiritilgan edi. real jismlar uchun ushbu tushunchalarni qo'llashga aniqlik kiritish lozim, chunki real jismning turli nuqtalari uchun harakatlanishning ushbu tavsiflari har xil bo'lishi mumkin. masalan, tepilgan koptok nafaqat oldinga qarab harakatlanadi, balki aylanadi ham. aylanma...

This file contains 15 pages in PPTX format (130.2 KB). To download "ma'ruza№2.odamharakatlaridinamikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'ruza№2.odamharakatlaridinami… PPTX 15 pages Free download Telegram