qo'l va oyoqning topografik anatomiyasi

DOCX 14 pages 73.1 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.1 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

2-mavzu: qo’l va oyoqning topografik anatomiyasi va ulardagi asosiy operaciyalar. qόl, oyoq nerv poyalarining va qon-tomirlarning jarrohlik anatomiyasi yiringli jarayonlarning tarqalish nuqtai nazaridan qόl va oyoqdagi fasciya kletchatka bόshliqlarining topografik anatomiyasi va ularni drenajlash usullari. tayanch konspekt ( ma’ruza bayoni) ushbu lekciyadan asosiy maqsad, qόl va oyoqlar qon tomirlari sistemasi topografo-anatomik va fiziologik hususiyatlarini ularda bajariladigan racional jarrohlik operaciyalari, yirik arteriya poyalari boĝlanganida yoki ularda tromb tiqilib qolganida qon aylanishni qayta tiklash mexanizmlarini aniqlash (topish) nuqtai nazaridan kόrib chiqishdir. qon tomirlar jarrohligiga ham huddi boshqa sistemalardagidek n. i. pirogov ta’limoti – uning “arterial stvol (poya) lar va fasciyalarning jarrohlik anatomiyasi” nomli klassik asari (1837) asos soldi. όz ish tajribasi, ulkan miqdordagi murda materialini kόrib chiqish, oyoq va qόllarning muzlatilgan qismlarini tayyorlash va όrganish natijasida n. i. pirogov qon tomir-nerv tutami tipografiyasi ularning muskullararo oraliqlar, fasciyalar va fasciyalarning ana shu tomirlar qinini hosil qilishi bilan boĝliqligini aniqlab beradi. “arteriyani faqat shunda …

2 / 14

hagi uchun. qon tomirlari va nervlarning mushak guruhlariga nisbatan joylashish holatini oyoq va qόllarning kόndalang kesimida yaqqol kόrish mumkin. shu qon tomir-nervlarga yondoshib joylashgan mushklar fascial qinlarning magistral (bosh) qon tomirlar va nerv poyalari uchun όrindiq hosil qiladilar. odatda yirik nerv poyalarini qon tomirlari kόzatib boradilar. ammo organizmdagi eng yirik periferik nerv-όtirĝich nervi – (n ischiadicus) bundan mustasnodir, chunki bu nervni birorta ham tomir kόzatmaydi, balki shu nervninig όzida uni qon bilan ta’minlaydigan kichik bir yόldosh arteriya – (a comitarsn ischiadicus) mavjuddir. oyoq va qόllardagi qon tomir va nerv tutamlarining joylashish qoidalarini hisobga olgan holda ularni kesib ochishda (ochib kόrishda) kesim uchun orientr (tashqi belgi) sifatida u yoki bu mushakning qirĝoĝini tanlashimiz kerak, chunki shu mushak qon tomir nerv tutami όrindiĝining bir tomonini hosil qilishda qatnashadi, masalan, elka sohasidagi ikki boshli muskulning medial qirĝoĝi bόylab kesib, qon tomir nerv tutamini ochish mumkin, tikuvchilar mushagining όrta uchdan bir bόlagi uning medial …

3 / 14

d katta bolder arteriyasi – kichik boldir suyagi boshchasi bilan tuberositas tibiae oraliĝidagi chiziqning όrtasidan tόpiqlar oraliĝidagi chiziq όrtasiga όtkaziladigan chiziq bόylab όtadi; orqa katta boldir arteriyasi yuqorida tibiae – ning ichki qirĝoĝidan ikki kόndalang barmoq ichkarida boylanib, pastda ichki ichki tόpiq bilan axil payi oraliĝiga όtkaziladigan chiziq bόylab όtadi. qisqacha topografo-anatomik ma’lumotlardan sόng qόl va oyoqlar qon tomirlari boĝlanganida yoki ularda tromblar hosil bόlganda qon aylanishini tiklash yόllari haqida tόxtalib όtamiz. qon oqishini tόxtatish va buzilgan qon aylanishini qayta tiklash tiklash zamonaviy jarrohlikning yutuqlaridan biri bόlib hisoblanadi. buning uchun qon tomirlarni oddiygina boĝlash (ligatura qόyishdan) tortib, murakkab chok qόyish, qon tomirlarni almashtirish (protazlash) kόchirib όtkazish kabi usullar ham qόllaniladi. hozirgi kunda yurik qon tomirini boĝlash majburlikdan kelib chiqadigan yumush, qolaversa, jarrohning ojiz (kuchsiz) ligidan kelib chiqadigan metod deb hisoblanadi. yirik qon tomirlari jarohatlanganda buzilgan qon oqimini tiklash uchun, albatta qon n. i. pirogov faqatgina qon tomir-nerv tutamlarining joylashish tartiblarini, …

4 / 14

proq bόladi. mushak tόqimasi kam taraqqiy etgan yoki umuman mushksiz sohalarda qon aylanishining buzilishi oĝir oqibatlarga olib kelishi mumkin (masalan, tizza osti arteriyasi boĝlanganida yoki jarohatlanganida). nima uchun qόltiq osti arteriyasi yoki son arteriyasi okkluyziyaga uchraganda kόpincha qόl yoki oyoq όlmaydi? buni faqatgina asosiy arteriyaning okklyuziyaga uchragan sathidan yuqori va plastki qismlaridagi tarmoqlar orasida anastomozlar mavjudligi bilan tushuntirish mumkin. bunda oyoq yoki qόlning periferik qismida qon tiklash uchun asosiy rolni okklyuziyadan yuqoridagi qon tomirlari όynaydi, chunki qon ushbu tomirlardan oyoq yoki qόlning qoni qochgan (ishemiyaga uchragan) pastki passiv qismiga oqadi. shuni ham esda tutish kerakki, kollateral qon aylanishining mavjudligi hamisha ham ularning funkcional imqoniyatlariga mos kelmaydi, ya’ni kollateral qon tomirlari har doim ham tόliq ishlamaydi, chunki ularning asosiy tomir tiqilib qolganidan yoki boĝlanganidan keyin funkciyasi kuchaymasligi ham mumkin. bu borada periferik nerv sistemasi muhim ahamiyatga molikdir. shunaqa hollar ham bόladiki, kollateral qon tomirlari taraqqiy etganligiga qaramasdan ular juda sust ishlaydi, …

5 / 14

ki anastomoz sohasida intima qavatining regeneraciyasini pasaytiradi. shu tufayli ham qon tomirlarga chok qόyishning turli modikaciyalari yuzaga keldi. hozirgi kunda tomirlarga chok qόyishning mavjud bόlgan modifakaciyalarini 4 guruhga bόlish mumkin: 1-guruh – karnell, a. i. morozova va boshqalarning keng tarqalgan sidirĝa (kosibcha) choklari. bu chok qόyilganda qon tomirlar orasidagi anastomoz uzluksiz (atravmatik ignalardagi 0,1 – 0,25 mm diametrli kapron yoki neyron iplar bilan) tiqiladi. ushbu chokni qόyish texnik jixatdan ancha oddiy hisoblanadi, ammo ayrim hollarda qon tomirlari intimasi bir-biriga yaxshi adaptaciya qilinmaydi; 2- guruh – aĝdaruvchi choklar, bunda uzluksiz kόrpacha choklari tufayli intimaning yaxshi jipslashishiga erishiladi. bu guruh choklarning kamchiligi shundan iboratki, bunda anastomos sohasida qon tomir kavagi torayib qolishi mumkin (stenoz); 3- guruh – invaginaciyali (ichiga kiritilgan) choklar. ushbu guruhdagi choklarning mazmuni shundan iboratki, qon tomirning ichi tashqariga aĝdarilgan markaziy qirqimiga uning periferik qirqimi tortiladi (aĝdariladi), natijada qon tomirlarining ichki pardalari bir-biri bilan jipslashadi.bunday choklar qόyilganida anastomoz sohasining germetikligi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qo'l va oyoqning topografik anatomiyasi"

2-mavzu: qo’l va oyoqning topografik anatomiyasi va ulardagi asosiy operaciyalar. qόl, oyoq nerv poyalarining va qon-tomirlarning jarrohlik anatomiyasi yiringli jarayonlarning tarqalish nuqtai nazaridan qόl va oyoqdagi fasciya kletchatka bόshliqlarining topografik anatomiyasi va ularni drenajlash usullari. tayanch konspekt ( ma’ruza bayoni) ushbu lekciyadan asosiy maqsad, qόl va oyoqlar qon tomirlari sistemasi topografo-anatomik va fiziologik hususiyatlarini ularda bajariladigan racional jarrohlik operaciyalari, yirik arteriya poyalari boĝlanganida yoki ularda tromb tiqilib qolganida qon aylanishni qayta tiklash mexanizmlarini aniqlash (topish) nuqtai nazaridan kόrib chiqishdir. qon tomirlar jarrohligiga ham huddi boshqa sistemalardagidek n. i. pirogov ta’limoti – uning “arterial stvol (po...

This file contains 14 pages in DOCX format (73.1 KB). To download "qo'l va oyoqning topografik anatomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qo'l va oyoqning topografik ana… DOCX 14 pages Free download Telegram