psixodiagnostika

DOCX 8 pages 38.2 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.2 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1.1. psixodiagnostika haqida umumiy tushuncha hozirgi zamon psixologiyasi har xil usullar bilan odamning amaliy faoliyatiga ta'sir qilish imkoniga ega. mana shunday usullardan biri, bu har xil toifadagi odamlarga psixologik yordam ko'rsatishdan iboratdir. ammo, psixologiya yordam ko'rsatish uchun avvalo ulardagi psixik o'zgarishlar sabablarini va unga ta'sir kiluvchi omillarni aniqlash zarurati tug'iladi. bunda biz psixodiagnostika faniga va uning metodlari hamda metodikalariga murojaat qilamiz. o'z-o'zidan savol tug'iladi: «psixodiagnostika» atamasi nimani anglatadi va u nimalarni o'rganadi hamda uning nazariy va amaliy vazifalari nimalardan iborat? “psixodiagnostika” atamasi “psixologik tashxis qo'yish” degan ma'noni anglatib, shaxsning ruhiy holatida to'liq yoki biror bir alohida xususiyati haqida xulosa chiqarishdir, bunda “tashxic” shaxsning taraqqiyot ko'rsatkichi va tavsifnomalarni birgalikda tahlil qilish asosida sinaluvchining holat va xususiyatlari haqidagi xulosalardan iboratdir. «psixodiagnostika» atamasi ilk bor rorshaxning «psixodiagnostika» asarining chop etilishidan so'ng psixiatriyada tarqalgan bo'lib, u tez orada tibbiyotdan tashqarida ham keng miqyosda ommalasha boshlandi. «diagnoz», yani «tashxis» esa shaxs rivojlanishidagi har qanday og'ishlarni, …

2 / 8

xologik jarayon bilan tugatish mumkin. psixodiagnostika fani psixologiya tarmoqlaridan biri bo'lib, shaxsning individual-psixologik xususiyatlarini, aqliy taraqqiyotini aniqlab o'lchash, ya'ni hisoblab chiqaruvchi metodlarini o'rgatuvchi fandir. psixodiagnostika — shaxsning individual-psixologik xususiyatlari farqlarini (aniqlab o'lchaganda) har xil metodlar bilan aniqlab o'lchasa-da, keyinchalik proektiv metodlar, so'rovnomalar paydo bo'lishi jarayoniga asos bo'lib qoldi. shu bilan birga psixodiagnostikaning rivojlanishida nazariy jihatdan metodikalarning kamligi ko'rinib qoldi. psixodiagnostikaga matematik-statistik metodlar va korrelyatsiya hamda tadqiq qilish, faktorli analiz paydo bo'lishi va takomillashuvi, psixometrik tadqik qilishning amaliy jihatdan juda ko'p turlari bor. masalan, tibbiyot diagnostikasi kasalning kelib chiqishini o'rganadi va aniqlaydi; texnik diagnostika — har xil texnika tizimlari, elektron hisoblash mashinalari, kompyuterlarning salbiy xususiyatlarini aniqlab, ularni bartaraf qilishni o'rgatadi; sport diagnostikasi — jismoniy jarayonlarning o'zgarish holatlarini o'rganadi va aniqlaydi; psixologik diagnostika shaxs yoki guruhlarning psixik xususiyatlari, holatlari va taraqqiyot ko'rsatkichlarini aniqlab, sifatli va miqdoriy jihatdan o'lchab beradi. 1.2. psixodiagnostika fanining predmeti, maqsadi pedagoglar, shu jumladan, muhandis-pedagoglarning kasbiy mahoratining asosiy komponentlaridan …

3 / 8

logik-pedagogik diagnostikaning o'rni, ahamiyati qanchalik katta ekanligini hech kim inkor qilmaydi. individual yondashish, o'quvchi va talabalarning shaxsiy xususiyatlarini o'rganish shart ekanligini bir qancha davlat hujjatlarida aks ettirilgan. psixologik-pedagogik diagnostika pedagogika va psixologiya fanlarining oralig'idagi soha bo'lib, o'quvchi shaxsini, uning individual xususiyatlari, rivojlanish dinamikasi va ularga ta'sir qiluvchi omillarni o'rganadi. kasb-hunar kollejlarida psixologik-pedagogik diagnostikaning mohiyati va yo'nalishi ta'lim-tarbiya jarayoni vazifalaridan kelib chiqqan holda amaliy xususiyat kasb etadi. maktab kolledj va oliygohlardagi o'kuv-tarbiya jarayoni o'quvchilarning qobiliyati va layoqatlarini har tomonlama rivojlantirishga, ular shaxsini shakllantirishga qaratilgan. pedagogik jarayonning mahsuldorligi pedagogning o'z o'quvchilarini yaxshi bilishiga, ta'lim va tarbiyaning xilma-xil metodlarini qo'llashiga bog'liq. albatta, pedagogika fan sifatida pedagogga pedagogik psixologiya sohasidagi tayyor “retseptlar”ni bera olmaydi. bunday ko'nikmalar o'quvchilar bilan bevosita muloqot jarayonida, ular xulq-atvorining motivlarini, hissiy-shaxsiy xususiyatlarini tahlil kilish jarayonida egallanadi. bu haqda mashhur rus pedagogi k.d.ushinskiy quyidagicha yozgan edi: “biz o'qituvchilarga unday yoki bunday qiling, deb tushuncha bermaymiz. biz ularga: siz boshqarmokchi bo'lgan psixik …

4 / 8

ida xix asr oxirida vujudga keldi. xuddi shu davrda psixologiyada o'lchash g'oyasi keng tarqaldi. psixodiagnostikaning mustaqil fan sohasiga aylanishi olimlarning insonlar psixikasidagi individual farqlarga qiziqishining ortishi bilan bog'langan. psixodiagnostika psixologik diagnoz qo'yish haqidagi fandir. bunda diagnoz ko'rsatkich va tavsifnomalarni birgalikda tahlil qilish asosida sinaluvchining holati va xususiyatlari haqidagi xulosalardan iborat. psixologik diagnoz (diagnosis — aniqlash, bilish (grekcha) degan ma'nolarni anglatadi) shaxs individual-psixologik xususiyatlarining hozirgi holatiga baho berish, rivojlanishi, oldindan aytib berish (prognoz qilish) va psixodiagnostik tekshiruv vazifalardan kelib chiqib, tavsiyalar ishlab chiqishga qaratilgan psixolog faoliyatining so'nggi natijasidir. psixodiagnostik tadqiqotlar amaliyotida psixologik diagnoz qo'yishning 3 bosqichi farqlanadi: 1) simptomatik diagnozda mavjud har qanday ehm bajarishi mumkin bo'lgan tadqiqotda olingan natijalar qayta ishlanadi; 2) etiologik diagnozda (kelib chiqish sabablari) biror xususiyatning mavjudligigina emas, balki uning vujudga kelish sabablari ham hisobga olinadi; 3) tipologik diagnozda sinaluvchi shaxsning tushida olingan natijalarning ahamiyati va o'rni aniqlanadi. 1.3. psixodiagnostika fanining vazifalari o'quvchilarning psixodiagnostik tadqiq qilish yosh …

5 / 8

tlarda (faoliyatda, muloqotda va boshqalarda) shaxs xulq-atvori xarakteristikalarini tuzishda hisobga olinadi. eksperimental tadqiqotdan olingan natijalar oilada, maktabgacha ta'lim muassasasida, maktab va boshqa jamoat joylarida individual va guruhiy tarbiyaviy-pedagogik tadbirlar chizmasi tuzishda qo'llanilishi mumkin. o'qituvchi o'z ishida doimo bolalar pixofiziologik masalalari bilan to'qnashadi. uni vaqtinchalik natijalar emas (masalan, chorakning oxiriga kelib o'quvchilarning o'zlashtirishi kabi), balki u yoki bu jismoniy va ruhiy sifatlarning rivojlanish istiqbollarini aytib beradigan natijalar qiziqtiradi. bolalar maktabgacha ta'lim muassasasilarida yoki boshlang'ich maktablarda psixodiagnostik tadqiqotlar quyidagi vazifalarni hal qiladi: 1. diagnostika uchun zarur ma'lumotlarni olish. bunda bola psixik hg'olati va shaxsi xususiyatlarining ba'zi belgilari ko'rinishini o'rganish maqsadida tadqiqot olib boriladi. tadqiqotda olingan ma'lumotlar yordamchi xarakterga ega bo'lib, bola xulq-atvorining haqiqiy xususiyatlari, uning psixik funktsiyalari taraqqiyot darajasi bilan taqqoslashda foydalaniladi. masalan: darsda bola diqqatining barqaror emasligi, diqqatini bir joyga to'plashga qiynalishi, aqliy ish qobiliyatining pastligi, tez chalg'ishi va boshqalar bilan ajralib turadi. lekin xulq-atvorning ko'rsatilgan belgilari bola xulq-atvori ehtiyojlari va …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixodiagnostika"

1.1. psixodiagnostika haqida umumiy tushuncha hozirgi zamon psixologiyasi har xil usullar bilan odamning amaliy faoliyatiga ta'sir qilish imkoniga ega. mana shunday usullardan biri, bu har xil toifadagi odamlarga psixologik yordam ko'rsatishdan iboratdir. ammo, psixologiya yordam ko'rsatish uchun avvalo ulardagi psixik o'zgarishlar sabablarini va unga ta'sir kiluvchi omillarni aniqlash zarurati tug'iladi. bunda biz psixodiagnostika faniga va uning metodlari hamda metodikalariga murojaat qilamiz. o'z-o'zidan savol tug'iladi: «psixodiagnostika» atamasi nimani anglatadi va u nimalarni o'rganadi hamda uning nazariy va amaliy vazifalari nimalardan iborat? “psixodiagnostika” atamasi “psixologik tashxis qo'yish” degan ma'noni anglatib, shaxsning ruhiy holatida to'liq yoki biror bir alohida xususi...

This file contains 8 pages in DOCX format (38.2 KB). To download "psixodiagnostika", click the Telegram button on the left.

Tags: psixodiagnostika DOCX 8 pages Free download Telegram