ma'riza. markaziy asab tizimi va oliya faniga kirish

PPTX 33 pages 13.4 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.4 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

prezentatsiya powerpoint 1-ma’ruza. markaziy asab tizimi va oliya faniga kirish. fanning maqsadi va vazifalari, rivojlanish tarixi, o’rganish usullari. nerv tizimi haqida umumiy tushuncha. neyron,neyrogliya, nerv to’qimasi vasinapslar. nervtizimining reflektor faoliyati. markaziy nervtizimi koordinatsion faoliyati. orqa miyaning morfologik va funktsional tuzilishi reja. 1.markaziy asab tizimi va oliya faniga kirish. 2. fanning maqsadi va vazifalari, rivojlanish tarixi, o’rganish usullari. 3. nerv tizimi haqida umumiy tushuncha. 4. neyron,neyrogliya, nerv to’qimasi vasinapslar. 5. nervtizimining reflektor faoliyati. 6. markaziy nervtizimi koordinatsion faoliyati. 7. orqa miyaning morfologik va funktsional tuzilishi markaziy nerv sistemasining ko`rinishi: 1-bosh miya; 2- orqa miya. erazistar (mil.avv. 300-250). jigar va undagi o't yo'llarini o'sha vaqtga nisbatan olganda hammadan to'la va aniq qilib bayon etib bergan. klavdiy galen (milodiy 130-210). galen omma orasiga chiqib so'zlagan nutqlari bilan (nutqi davomida u hayvon jasadlarini yorib ko'rsatardi) keng shuhrat qozongan. u organizmni jonning o'z funktsiyalarini ado etishiga imkon beradigan apparat deb qaradi. qon aylanish to'g'risida yaratgan …

2 / 33

gi (1628-1694). qil tomirlar, ya'ni kapillyarlarning 1661 yilda malpigi tomonidan kashf etilishi muhim ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, u. garveyning qon aylanish to'g'risidagi nazariyasini tasdiqlashda muhim ahamiyatga ega bo'ldi. kseve bisha (1771-1802). umumiy anatomiya nazariyasining yaratuvchisi. 1801 yilda "umumiy anatomiya" kitobida to'qimalar, organlar va organlar sistemalari to'g'risida ilgari tarqoq holda bo'lgan tushunchalarni funksional belgisiga qarab birlashtirdi. rene dekart (1596-1650). fransuz filosofi r.dekart tomonidan xvii asrning birinchi yarmida refleksni kashf etilishi fiziologiyaning rivojlanishi uchun juda muhim bo'ldi. charlz darvin (1809-1882). evolyusion morfologiyaning rivojlanishi uchun darvinning organizmlar shakli bilan strukturalarining nasldan-naslga o'tishi to'g'risidagi ta'limoti g'oyat katta ahamiyatga ega bo'ldi. ch.darvin evolyusion nazariyasining asosiy qoidasi shundan iboratki, organizmlar yashash uchun kurash sharoitlarida va shu sharoitlar ta'sirida rivojlanib boradi. emil genrix dyubua-reymon (1818y 7-noyabr - 1896y 26-dekabr). tirik to'qimalardagi elektrik hodisalar haqidagi ta'limotni xix asrning 40-50 yillarda l.german va yu.bernshteynlar bilan mukammal o'rganib, qo'zg'aluvchan to'qimalarda yuzaga chiqadigan elektrik hodisalar hujayra membranasining elektr hodisalariga bog'liq ekanligini …

3 / 33

i ekanligini ko'rsatib beradi. basov vasiliy aleksandrovich (1812-1879). 1842 yilda me'daga fistula qo'yish usulini kashf qildi va surunkali tajriba o'tkazishga asos soldi. ivan mixaylovich sechenov (1829-1905). i.m.sechenovning ishlari rus va dunyo fiziologiyasi uchun juda katta ahamiyatga ega. uni "rus fiziologiyasining otasi" deb atashadi. uning dastlabki ilmiy ishlari qonda gazlarning tashilishi va gipoksiyaga bag'ishlangan. i.m.sechenov eritrositlar gemoglabini faqatgina kislorodni tashimay, balki karbonat angidridni ham tashishini isbotladi. charchash jarayonini o'rganib faol dam olish ahamiyatini ko'rsatib berdi. 1862 yilda markaziy nerv tizimida tormozlanish jarayonini ochgan, 1863 yili "bosh miya reflekslari" degan mashhur asarini nashr qildi. i.m.sechenov ushbu asarida bosh miyada ro'y beradigan jarayonlarning, shu jumladan odamning fikrlashi kabi murakkab jarayonlarni reflektor tabiatiga xos ekanligini ko'rsatdi. shu bilan birga oliy nerv faoliyati fiziologiyasiga asos soldi, fiziologiyaning bu sohasini keyinchalik i.p.pavlov rivojlantirdi. i.p. pavlov (1849-1536 y). miyaning reflektor faoliyati haqidagi bilimni, odam va hayvonlarning oliy nerv faoliyati haqidagi ta'limotni yaratish orqali yangi darajaga ko'tardi. i.p.pavlov …

4 / 33

zifani orqa miya va bosh miyaning quyi qismlarida (uzunchoq, o'rta, oraliq miya va miyachada) joylashgan nerv markazlari bajaradi. nerv sistemasining ikkinchi funksiyasi - odamning tashqi muhit va atrofdagi boshqa odamlar bilan bog'lanishini, muomalasini, tashqi muhit sharoitiga moslashuvini ta'minlaydi. tashqi muhit ta'sirida, atrofdagi boshqa odamlar bilan munosabati natijasida, odamda paydo bo'lgan fikrlash, fikni bayon etish, bilim olish, hunar o'rganish va ularni esda saqlash kabi yuksak insoniy xususiyatlar ham nerv sistemasining ikkinchi funksiyasiga kiradi. pavlov nerv sistemasining bu funksiyasini oliy nerv faoliyati deb atagan. nerv sistemasining bu funksiyasini uning yuqori qismida (bosh miya yarim sharlari va uning po'stloq qismida) joylashgan nerv markazlari bajaradi. 1. markaziy va periferik nerv tizimi. nerv tizimi markaziy va periferik nerv tizimlariga ajratiladi. markaziy nerv tizimi – bosh va orqa miyalardan iborat bo`lib, u o`zaro bog`langan neyronlar to`plamlari - nerv markazlari va nerv tolalarining yig`indisidan iborat. bosh va orqa miyadan chiqadigan nerv tolalari butun gavda a'zolari bilan bevosita …

5 / 33

oshqaradi. somatik nerv tizimi – organizmda sezgi a’zolarini, ko`ndalang targ`il muskullarning qisqarishini va tananing fazodagi harakatini ta'minlaydi. vegetativ va somatik nerv sistemasi. vegetativ nerv sistemasi ichki a'zolar (nafas olish, qon aylanish, ovqat hazm qilish, ayirish, jinsiy va hokazo) ichki sekretsiya bezlarining ishini hamda moddalar almashinuvi jarayonini boshqaradi. skelet muskullaridagi moddalar almashinuvi jarayoni ham vegetativ nerv sistemasi tomonidan boshqariladi, bu muskullarning sezish va harakatlanish funksiyalari esa somatik nerv sistemasi orqali boshqariladi. somatik va vegetativ nerv markazlarining joylashishi ham bir-biridan farq qiladi. jumladan, somatik nerv sistemasining markazlari - orqa miya va bosh miyaning hamma qismlarida bir tekis joylashgan. vegetativ nerv sistemasining markazlari - orqa miyaning birinchi ko'krak segmentidan to uchinchi bel segmentigacha va 2-4-dumg'aza segmentlarida hamda, bosh miyaning pastki qismlarida (uzunchoq va o'rta miyada) joylashgan. vegetativ nerv tolalari - bosh va orqa miyadan chiqib, umurtqa pog'onasi va ichki a'zolar atrofida joylashgan nerv tugunlariga boradi. vegetativ nerv sistemasi ikki qismga: simpatik va parasimpatik …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'riza. markaziy asab tizimi va oliya faniga kirish"

prezentatsiya powerpoint 1-ma’ruza. markaziy asab tizimi va oliya faniga kirish. fanning maqsadi va vazifalari, rivojlanish tarixi, o’rganish usullari. nerv tizimi haqida umumiy tushuncha. neyron,neyrogliya, nerv to’qimasi vasinapslar. nervtizimining reflektor faoliyati. markaziy nervtizimi koordinatsion faoliyati. orqa miyaning morfologik va funktsional tuzilishi reja. 1.markaziy asab tizimi va oliya faniga kirish. 2. fanning maqsadi va vazifalari, rivojlanish tarixi, o’rganish usullari. 3. nerv tizimi haqida umumiy tushuncha. 4. neyron,neyrogliya, nerv to’qimasi vasinapslar. 5. nervtizimining reflektor faoliyati. 6. markaziy nervtizimi koordinatsion faoliyati. 7. orqa miyaning morfologik va funktsional tuzilishi markaziy nerv sistemasining ko`rinishi: 1-bosh miya; 2- orqa miya. erazistar...

This file contains 33 pages in PPTX format (13.4 MB). To download "ma'riza. markaziy asab tizimi va oliya faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'riza. markaziy asab tizimi v… PPTX 33 pages Free download Telegram