tilshunoslik fani tillarning tarixiy rivojlanishi va til tizimi.

PPTX 13 pages 67.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.5 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint tilshunoslik fani: tillarning tarixiy rivojlanishi va til tizimi reja: tillarning tarixiy rivojlanishi. tilning paydo bo‘lishi haqidagi nazariyalar. til va sheva tushunchalari. til – tabiiy belgilar tizimi sifatida. til tizimi va uning tuzilishi. xulosa. 1. tillarning tarixiy rivojlanishi har qanday til — dinamik hodisa, u jamiyat taraqqiyoti, ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar, madaniyat va texnologiyaning rivoji bilan bog‘liq holda o‘zgarib boradi. tillar tarixiy jarayonda paydo bo‘ladi, rivojlanadi, ayrimlari esa yo‘qolib ketadi. tarixiy rivojlanish omillari: jamiyatdagi ijtimoiy munosabatlar; etnik guruhlarning aralashuvi va migratsiya; yozuv va adabiy tilning shakllanishi; siyosiy birlik (imperiyalar, davlatlar) va ularning parchalanishi. masalan, qadimgi hind-yevropa tillari oilasidan hozirgi zamon ingliz, nemis, fransuz, rus, hind, fors tillari rivojlanib chiqqan. tilning paydo bo’lishi haqida dastlabki nazariyalar. qadimgi yunonistonda faylasuflar tilni qay tarzd a kelib chiqqanligi ustida uzoq davr qizg‘in bahs yuritganlar. tilshunoslik tarixidan ma’lumki, bu masalada grek faylasuflari bir-biriga zid ikki xil farazni o‘rtaga tashlagan. demokrit va boshqalar (asrimizgacha bo‘lgan 460-370-yillar) tilda …

2 / 13

rsa bilan uning nomi orasida bog‘liqlik bo‘lganda tillaming soni 5000 dan ortib ketmasdi. lekin shu bilan birga tillaming bugungi holati, ya’ni sinxroniya nuqtai nazaridan zamonaviy tillarda har ikki oqimning fikrlarini tasdiqlovchi yetarli faktlar mavjud. quyida ular to‘g‘risida qo‘shimcha ma’lumotlar beriladi. 2. tilning paydo bo‘lishi haqidagi nazariyalar tilning kelib chiqishi qadimdan olimlarni qiziqtirib kelgan. bir necha nazariyalar mavjud: onomatopeya (taqlid) nazariyasi til odamlarning tabiatdagi tovushlarni (qush sayrashi, hayvonlarning ovozi, shamol, yomg‘ir shovqini) taqlid qilishidan kelib chiqqan, degan fikrni ilgari suradi. afzalligi: tilning tovushlarga asoslangan tabiiy manbasini ko‘rsatadi. kamchiligi: tilning murakkab grammatik tizimini tushuntirib bera olmaydi. interyeksional nazariya til odamlarning ichki hissiy holatlarini ifoda etuvchi qichqiriq, hayqiriq, hayrat, og‘riq kabi tovushlardan paydo bo‘lgan. kamchiligi: hissiy tovushlar tizimli va grammatik tilga aylanish jarayonini izohlash qiyin. mehnat nazariyasi (marksistik yondashuv) til mehnat jarayonida, jamoaviy faoliyat ehtiyojidan kelib chiqqan. odamlar bir-birini tushunish uchun maxsus tovush belgilaridan foydalana boshlagan. afzalligi: tilning ijtimoiy mohiyatini asoslaydi. ilohiy nazariya …

3 / 13

orlardan chetga chiqishi mumkin. misol: o‘zbek tilining farg‘ona shevasi, qashqadaryo shevasi, xorazm shevasi va boshqalar. 4. til – tabiiy belgilar tizimi sifatida til — tabiiy belgilar tizimi, chunki u odamlar tomonidan sun’iy yaratilmagan, balki tabiiy ravishda jamiyat taraqqiyoti jarayonida paydo bo‘lgan. tilning belgilar tizimi sifatidagi xususiyatlari: belgilar (so‘zlar, tovushlar, grammatik shakllar) orqali ma’no ifodalanadi. shartlilik: so‘z va ma’no o‘rtasida tabiiy bog‘liqlik emas, balki jamiyat tomonidan qabul qilingan shartli aloqa mavjud. tizimlilik: tilning har bir elementi boshqa elementlar bilan bog‘liq (masalan, fonetika – leksika – grammatika). 5. til tizimi va uning tuzilishi til murakkab, ko‘p qavatli tizim sifatida qaraladi. fonetik tizim – til tovushlari, urg‘u, intonatsiya. leksik tizim – so‘z boyligi, ma’no tizimi. grammatik tizim – morfologiya va sintaksis: so‘zlarning shakllanishi va gap qurilishi. so‘z yasash tizimi – yangi so‘z hosil qilish usullari. uslubiy tizim – tilning turli vaziyatlarda (ilmiy, badiiy, rasmiy, og‘zaki) qo‘llanishi. til tizimi ierarxik tuzilishga ega: tovush → …

4 / 13

tilshunoslik fani tillarning tarixiy rivojlanishi va til tizimi. - Page 4

5 / 13

tilshunoslik fani tillarning tarixiy rivojlanishi va til tizimi. - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tilshunoslik fani tillarning tarixiy rivojlanishi va til tizimi."

prezentatsiya powerpoint tilshunoslik fani: tillarning tarixiy rivojlanishi va til tizimi reja: tillarning tarixiy rivojlanishi. tilning paydo bo‘lishi haqidagi nazariyalar. til va sheva tushunchalari. til – tabiiy belgilar tizimi sifatida. til tizimi va uning tuzilishi. xulosa. 1. tillarning tarixiy rivojlanishi har qanday til — dinamik hodisa, u jamiyat taraqqiyoti, ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar, madaniyat va texnologiyaning rivoji bilan bog‘liq holda o‘zgarib boradi. tillar tarixiy jarayonda paydo bo‘ladi, rivojlanadi, ayrimlari esa yo‘qolib ketadi. tarixiy rivojlanish omillari: jamiyatdagi ijtimoiy munosabatlar; etnik guruhlarning aralashuvi va migratsiya; yozuv va adabiy tilning shakllanishi; siyosiy birlik (imperiyalar, davlatlar) va ularning parchalanishi. masalan, qadimgi hind-yevr...

This file contains 13 pages in PPTX format (67.5 KB). To download "tilshunoslik fani tillarning tarixiy rivojlanishi va til tizimi.", click the Telegram button on the left.

Tags: tilshunoslik fani tillarning ta… PPTX 13 pages Free download Telegram