tanatologiya

PPTX 80 pages 187.3 KB Free download

80 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 187.3 KB

File type PPTX

Pages 80

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 80

tanatologiya tanatologiya t.f.d., q.a.maxsumxonov hayot va o'lim” tushunchalari uzviy bog'liq bo'lib, o'lim hayotning mantiqiy yakunidir. binobarin, o'limsiz hayot bo'lmagani kabi, hayotsiz o'lim bo'lmaydi. o'lim tushunchasining ta'rifi: tana a'zolarini bir butun tizim sifatida ishlash imkoniyati yo'qotiladigan a'zolar funktsiyasini qayta tiklanmaydigan buzilishdir (s.s.vayl). o'lim – barcha tirik mavjudotga xos bo'lgan umumiy xususiyatdir (tangl). yashamoq- demak o'lmoq (f.engels). o'lim muammosi shunchalik buyukki, hayot haqidagi fan – biologiyani o'lim haqidagi fan – tanatologiyaga qarshi qo'yish lozim bo'ladi (prof. perthes). “tanatologiya” atamasi tibbiyotga i.i.mechnikov tomonidan kiritilgan bo'lib, o'lim haqidagi ta'limotni (grek tilida thanatos - o'lim xudosining nomi, logos - ta'limot) anglatadi. tanatologiya biologiya fanining tarkibiy qismi sifatida: o'lish jarayoni va unda yuz beradigan: klinik, morfologik, biokimyoviy va boshqa o'zgarishlarni, o'lim sodir bo'lganligi faktini; o'lim sabablari, o'limdan keyingi murda o'zgarishlari; ularga turli tashqi hamda ichki omillarning ta'siri, murdani dafn etish konservatsiya qilish masalalarini o'rganadi. umumiy tanatologiya – o'lish jarayonining statikasi va dinamikasi, patofunktsional o'zgarishlar, postmortal o'zgarishlar, …

2 / 80

imatologiya - o'lish jarayonnini jonlantirish, hayotga qaytarish nuqtai nazaridan o'rganib, o'lish jarayonidagi patofunktsional o'zgarishlar, terminal holatlar va jonlantirish masalalari ushbu fanning predmeti hisoblanadi. tanatologiya – reanimatologiyadan farqli ravishda o'lish jarayonini ko'proq o'lim yuz berish tomoniga siljishi nuqtai nazaridan o'rganadi. o'limning sud–tibbiy tasnifi sud–tibbiy nuqtai nazardan o'limning toifasi, xili va turi farqlanadi. i. toifa bo'yicha: o'lim zo'raki va nozo'raki bo'lishi mumkin. zo'raki o'lim biron–bir tashqi ta'sir natijasida yuz beradi. nozo'raki o'lim turli kasalliklardan sodir bo'ladi. ii. xil bo'yicha: zo'raki o'limda: - qotillik; - o'z-o'zini o'ldirish; - baxtsiz hodisa; iii.tur bo'yicha: zo'raki o'limda (tashqi ta'sirning xususiyatlariga qarab): - mexanik jarohatlardan; - mexanik asfiksiyadan; - zaharlanishdan; - yuqori va past haroratdan; - elektr tokidan; - boshqa omillardan. nozo'raki o'limda: a) kasalliklardan: - yurak-qon tomir kasalliklaridan; - nafas a'zolari kasalliklaridan; - ovqat hazm qilish a'zolari kasalliklaridan; - endokrin kasalliklardan; - siydik chiqarish a'zolari kasalliklaridan; - boshqa kasalliklardan; b) fiziologik o'lim: - fiziologik zahiraning batamom …

3 / 80

o'linadi: preagoniya bosqichi: mnt oliy bo'limlarining tormozlanadi, xush xiralashadi yoki umuman yo'qoladi; arterial bosim tushib ketadi, puls faqat yirik qon tomirlarda – uyqu, son arteriyalarida aniqlanadi; qon aylanishi va nafas olish tizimlari faoliyatining keskin buzilishi natijasida - atsidoz va gipoksiya holati vujudga keladi; teri qoplamlarining oqarib ketishi, yuzning ko'kimtirligi, hansirash kuzatiladi. bu bosqich bir necha daqiqadan bir necha kungacha davom etishi mumkin. 2. terminal pauza bosqichi - nafas olish to'satdan to'xtaydi, yurakning faoliyati keskin buziladi, qorachiqlar kengayib, nurga reaktsiya bermaydi, boshqa reflekslar ham so'nadi. ushbu bosqich bir necha soniyadan 3-4 daqiqagacha davom etadi. 3. agoniya bosqichi - bir necha daqiqadan bir necha kungacha davom etishi mumkin: bosh miya oliy markazlarining tormozlanishi natijasida nazoratning yo'qolgani sababli, ularning funktsiyalarini miyaning past joylashgan nomukammal markazlari o'ziga oladi; nafas olish tiklanadi; arterial bosim biroz, ba'zan esa subnormal ko'rsatkichlargacha ko'tarilishi mumkin, puls aniqlana boshlaydi. agoniya hayotga qaytish uchun kurashdagi so'nggi urinish sifatida qaraladi. ushbu bosqichning …

4 / 80

, klinik o'limning davomiyligi o'limga olib kelayotgan kasallik yoki jarohatning xususiyatlari, shaxsning yoshi va salomatlik holati kabi omillarga bog'liq. klinik o'lim holatida hayotga qaytarish imkoniyatining mavjudligi reanimatologiya fanining vujudga kelishiga asos soldi. 5. biologik o'lim – a'zo va to'qimalarda, avvalbor bosh miyada tiklab bo'lmaydigan o'zgarishlar sodir bo'ladi. odatda o'limning sodir bo'lish jadalligi bo'yicha tez va sekin o'lim farqlanadi. tez o'lim - asosan elektrotravma, mexanik asfiksiya, anafilaktik shok kabi holatlarda kuzatilsa, sekin o'lim qatoriga turli kasalliklar bilan bog'liq holatlar kiradi. w. lawes va s. berg (1965) davomiyligi bo'yicha agoniyaning to'rt tipini farqlaydi: 1. agoniyasiz o'lim – bir zumda, darhol sodir bo'ladigan o'lim. bunday o'lim hayot bilan nomutanosib jarohatlar – tananing parchalanishida kuzatiladi. 2. qisqa agoniyali o'lim – agoniya 4–5 daqiqa davom etadi. bu tipga mexanik asfiksiya, elektrotravmadan sodir bo'lgan o'limni kiritish mumkin. 3. uzoq agoniyali o'lim – agoniya bir necha soat, kun davom etishi mumkin. bu turdagi o'lim turli kasallik yoki …

5 / 80

, a'zolarni umumiy muzlashi, yaqqol intoksikatsiya bilan kechadigan surunkali somatik kasalliklar - pielonefrit, jigar tsirrozi, peritonit va h.k.lar taalluqlidir. terminal holatning yurak tipi o'ng qorincha variantida o'ng qorincha miokardining qisqaruvchanlik funktsiyasi buziladi. o'ng qorincha etishmovchiligining yuzaga kelishining asosiy sababi – o'pka arteriyasining tromboemboliyasi, shuningdek yog' emboliyasining og'ir darajasi bo'lishi mumkin. terminal holatning o'pka tipi - o'pkaning obstruktiv kasalliklarida, masalan, pnevmoniya, sil, respirator-distress-sindrom bilan kechuvchi og'ir darajali shok, shuningdek, obturatsion va aspiratsion asfiksiyalarda rivojlanadi. terminal holatning tserebral tipi rivojlanganda klinikada prekomatoz yoki koma holatlari kuzatiladi. tserebral etishmovchilik sabablari: - har qanday tserebral qon quyilishlar, yallig'lanish kasalliklari, o'sma kasalliklari. shuningdek, tserebral terminal holatlar tserebrotoksik moddalar bilan zaharlanishlarda ham kuzatilish mumkin. o'lim yuz berganligini aniqlash organizmdagi a'zo va to'qimalar turli filogenetik yoshga ega bo'lganligi sababli, ulardagi tiklab bo'lmaydigan o'zgarishlar bir vaqtning o'zida yuz bermaydi. filogenetik yoshroq bo'lgan to'qimalar barcha ta'sirlarga sezgir bo'ladi. shundan kelib chiqqan holda tiklab bo'lmaydigan o'zgarishlar avvalom bor bosh miya …

Want to read more?

Download all 80 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tanatologiya"

tanatologiya tanatologiya t.f.d., q.a.maxsumxonov hayot va o'lim” tushunchalari uzviy bog'liq bo'lib, o'lim hayotning mantiqiy yakunidir. binobarin, o'limsiz hayot bo'lmagani kabi, hayotsiz o'lim bo'lmaydi. o'lim tushunchasining ta'rifi: tana a'zolarini bir butun tizim sifatida ishlash imkoniyati yo'qotiladigan a'zolar funktsiyasini qayta tiklanmaydigan buzilishdir (s.s.vayl). o'lim – barcha tirik mavjudotga xos bo'lgan umumiy xususiyatdir (tangl). yashamoq- demak o'lmoq (f.engels). o'lim muammosi shunchalik buyukki, hayot haqidagi fan – biologiyani o'lim haqidagi fan – tanatologiyaga qarshi qo'yish lozim bo'ladi (prof. perthes). “tanatologiya” atamasi tibbiyotga i.i.mechnikov tomonidan kiritilgan bo'lib, o'lim haqidagi ta'limotni (grek tilida thanatos - o'lim xudosining nomi, logos - ta'l...

This file contains 80 pages in PPTX format (187.3 KB). To download "tanatologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: tanatologiya PPTX 80 pages Free download Telegram