bo‘yin anatomiyasi

PPTX 43 pages 5.5 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

mavzu:bo’yin mushaklari, fassiyalari. mavzu: bo‘yin anatomiyasi ma’ruzachi: umurtqalarning xususiy anatomik tuzilishlari: bo’yin umurtqalari (vertebrae cervicales) barcha bo’yin umurtqalariga xos xususiyat – ularning ko’ndalang o’siqlarida teshiklar (foramen transversarium) ning bo’lishi. bu teshiklar ustma-ust joylashib arteria vertebralis uchun yo’lak tayyorlab berishadi bo’yin umurtqalari boshqa umurtqalardan farq qilibgina qolmay, ular o’zaro bir-biridan ham farq qiladi. shu sabab ularni ikki guruhga ajratib o’rganishimiz mumkin: tipik bo’yin umurtqalari (c3-7) atipik bo’yin umurtqalari (c1-2) barcha tipik bo’yin umurtqalari uchun xos xususiyatlar: tanasi (corpus) birmuncha kichik va o’tirg’ichsimon shaklda foramen vertebrae katta va uchburchak shaklga ega ko’ndalang o’siqlarining yuqorisidan orqa miya nervlari ariqchasi (sulcus nervi spinalis) o’tgan ko’ndalang o’siqlarida ikkita oldingi va orqa do’mboqlar (tuberculum anterius et posterius) mavjud o’tkir o’siqlari birmuncha kalta, uchi ikkiga ajralgan va biroz pastga qayrilgan vi bo’yin umurtqasining ko’ndalang o’sig’i tuberculum anteriuslari ancha yaxshi rivojlangan bo’lib, uyqu do’mbog’i (tuberculum caroticum) deb ataladi. uyqu arteriyasidan qon ketganda qonni to’xtatish uchun tomirni mana shu …

2 / 43

uzasida atlantning oldingi do’mboqchasi (tuberculum antrerius) va orqa yuzasida ikkinchi bo’yin umurtqasinng tishsimon o’sig’i uchun bo’g’im yuzasi (fovea dentis) joylashgan. arcus anterior atlantis tuberculum anterius fovea dentis arcus posterior atlantis atlasning orqa ravog’ida quyidagi tuzilmalar mavjud: orqa do’mboqcha (tuberculum posterius) umurtqa arteriyasi ariqchasi (sulcus arteriae vertebralis) – bu ariqchadan umurtqa arteriyasi o’tadi. arcus posterior atlantis sulcus arteriae vertebralis tuberculum posterius lateral massa (massae laterale) lateral massada quyidagi tuzilmalar joylashgan: facies articularis superior – ensa suyagi bilan birikadi facies articularis inferior – axis bilan birikadi processus transversus foramen transversarium – umurtqa arteriyasi o’tishi uchun atipik umurtqalar: axis (c2) axis quyidagi asosiy qismlardan tashkil topgan: axis ning tishi (dens axis) atlas tanasining modifikatsiyasidan hosil bo’lgan deb tahmin qilishadi. axis ning tanasi (corpus) axisning ko’ndalang o’sig’i (processus transversus) axisning bo’g’im yuzalari (facies articularis superior et inferior) dens axis axisning tishi – dens axis quyidagi 3 qismdan tashkil topgan: tishning uchi – apex dentis …

3 / 43

ha tomonga egadi va yuzni qarama-qarshi tomonga buradi. bo’yin mushaklari. bu guruh mushaklariga tilosti suyagiga birikuvchi mushaklar kiradi. tilosti suyagiga birikuvchi mushaklar o’z navbatida tilosti suyagidan yuqorida va pastda joylashgan mushaklarga bo’linadi: 1.tilosti suyagidan yuqorida joylashgan mushaklar: a)ikki qorinchali mushak(m.digastricus)-oldingi va orqa qorinchalar(venter anterior,posterior) dan iborat.faoliyati: pastki jag’ qimirlamay turganida orqa qorinchasi ikki tomonlama qisqarsa,tilosti suyagini yuqoriga va orqaga, bir tomonlama qisqarsa,uni yuqoriga ,orqaga va o’zi tomoniga tortadi. agar tilosti suyagi qimirlamay tursa,pastki jag’ni pastga tortadi. bo’yinning o’rta qavat mushaklari. b)bigizsimon-tilosti mushagi(m.stylohyoideus)- ikki tomonlama qisqarsa,tilosti suyagini yuqoriga orqaga va o’zi tomonga tortadi. c)pastki jag’-tilosti mushagi(m.mylohyoideus)-pastki jag’ qimirlamay turganida,tilosti suyagini va hiqildoqni ko’taradi,tilosti suyagi qimirlamay turganida ,pastki jag’ni tushiradi. d)engak-tilosti mushagi(m.genihyoideus)-m.mylohyoideus ustida yotadi.faoliyati:jag’ qimirlamay turganida,tilosti suyagini va hiqildoqni ko’taradi,tilosti suyagi qimirlamay tursa,pastki jag’ni tushiradi. 1.kurak-tilosti mushagi(m.omohyoideus)-ustki va pastki qorincha(venter superior et inferior) dan iborat.faoliyati:tilosti suyagi qimirlamay tursa, bu mushak ikki tomonlama qisqarsa, bo’yin fassiyasini taranglaydi va bo’yinning yirik venalaridan qon oqishini …

4 / 43

narvonsimon mushak(m.scalenius anterior) b)o’rta narvonsimon mushak(m.scalenius media) c)orqa narvonsimon mushak(m.scalenius posterior) bu narvonsimon mushaklar faoliyati i,ii qovurg’alarni ko’tarib,ko’krak qafasini kengaytiradi. bo’yinning chuqur mushaklari. 1.bo’yinning uzun mushagi(m.longus colli)-3qismi bor:vertical qismi, ustki qiyshiq qismi,pastki qiyshiq qismi.faoliyati:umurtqa pog’onasining bo’yin qismini oldinga bukadi.bir tomonlama qisqarsa, bo’yinni o’z tomoniga bukadi. 2.boshning uzun mushagi(m.longus capitis)- boshni oldinga bukadi.bir tomonlama qisqarsa boshni o’z tomoniga bukadi. 3.boshning oldingi to’g’ri mushagi(m.rectus capitis anterior)- boshni oldinga bukadi, bir tomonlama qisqarsa, boshni o’z tomoniga bukadi. 4.boshning yon tarafidagi to’g’ri mushagi(m.rectus capitis lateralis)- boshni yon tomonga bukadi. bo’yinning medial guruh mushaklari i-ii bo’yin umurtqalari va ensa suyagi orasidagi mushaklar ensa osti mushaklari(m.suboccipitalis) deyilib,ularga: 1.kallaning katta to’g’ri mushagi(m.rectus capitis posterior major)- boshni orqaga tortadi,bir tomonlama qisqarsa, boshni o’z tomoniga buradi. 2.kallaning kichik to’g’ri mushagi(m.rectus capitis minor)- boshni orqa va yon tomonga tortadi. 3.kallaning yuqori qiyshiq mushagi(m.obliquus capitis superior)-ikki tomonlama qisqarsa, boshni orqaga, bir tomonlama qisqarsa, o’z tomoniga bukadi. 4.kallaning pastki qiyshiq mushagi(m.obliquus capitis …

5 / 43

sh suyagining ichki yuzasi va o’mrov suyaklari orasida tortilgan. bo’yin fassiyalari 4.bo’yinning ichki fassiyasi(fascia endocervicalis)- 2ta varag’dan iborat: visseral varag’i bo’yin sohasidagi har bir a’zoni o’rasa,pariyetal varag’i barcha azolarini ustidan o’raydi. 5.bo’yinning umurtqa oldi fassiyasi(fascia prevertebralis)-yuqoridan ensa, pastdan ko’ks oralig’igacha davom etadi. parij anatomik nomenklaturasiga asosan bo’yin fassiyalari 3ta plastinkadan iborat: 1.yuza plastinka(lamina superficialis)- bo’yinni har tomonlama o’rab,yuqoridan to’sh-o’mrov-so’rg’ichsimon mushakni,pastdan o’mrov va to’sh suyagigacha boradi. 2.kekirdak oldi plastinkasi(lamina pretrachealis)-o’mrov suyagi, to’sh suyagi va til osti suyagi o’rtasida tortilgan. 3.umurtqa oldi plastinkasi(lamina prevertebralis)-halqumning orqasida joylashib,umurtqa oldi va narvonsimon mushaklar ni o’rab oladi. bo’yin uchburchaklari to’sh-o’mrov-so’rg’ichsimon mushakning old va orqa tomoniga qarab lateral va medial sohadagi uchburchaklarga bo’linadi: 1.lateral sohadagi uchburchakka ikkita uchburchak kiradi: a)yuqorigi kurak-trapetsiyasimon uchburchagi(trigonum omotrapezoideum) b)pastki kurak-o’mrov uchburchagi(trigonum omoclaviculare) 2.medial sohadagi uchburchaklarga kiradi: a)uyqu uchburchagi(trigonum caroticum) b)kurak-kekirdak uchburchagi(trigonum omotracheale) c)pastki jag’ osti uchburchagi(trigonum submandibulare) pirogov uchburchagi joylashgan bo’lib,unda til arteriyasi yotadi. d)engak osti uchburchagi(trigonum submentale) bo’yin uchburchaklari(trigonum colli) narvonsimon …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bo‘yin anatomiyasi"

mavzu:bo’yin mushaklari, fassiyalari. mavzu: bo‘yin anatomiyasi ma’ruzachi: umurtqalarning xususiy anatomik tuzilishlari: bo’yin umurtqalari (vertebrae cervicales) barcha bo’yin umurtqalariga xos xususiyat – ularning ko’ndalang o’siqlarida teshiklar (foramen transversarium) ning bo’lishi. bu teshiklar ustma-ust joylashib arteria vertebralis uchun yo’lak tayyorlab berishadi bo’yin umurtqalari boshqa umurtqalardan farq qilibgina qolmay, ular o’zaro bir-biridan ham farq qiladi. shu sabab ularni ikki guruhga ajratib o’rganishimiz mumkin: tipik bo’yin umurtqalari (c3-7) atipik bo’yin umurtqalari (c1-2) barcha tipik bo’yin umurtqalari uchun xos xususiyatlar: tanasi (corpus) birmuncha kichik va o’tirg’ichsimon shaklda foramen vertebrae katta va uchburchak shaklga ega ko’ndalang o’siqlarining yuqo...

This file contains 43 pages in PPTX format (5.5 MB). To download "bo‘yin anatomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bo‘yin anatomiyasi PPTX 43 pages Free download Telegram