karies

PPTX 38 pages 3.8 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

prezentatsiya powerpoint karies tishlarning kariesi ko’p faktorli patologik jarayon bo’lib,tish qattiq to’qimalarining(emal,dentin, sement qavatlari)zararlanishi bilan kechadi.bunda tish qattiq to’qimalarining demineraliztsiyasi va yumshashi kuzatiladi.karies kasalligi qadimdan ma’lum,karies haqidagi ma’lumotlar er.av 2500-3000 yillarga borib taqaladi.rossiyada 9-12-asrlarga oid bosh skeletlari tekshirilganda karies bilan tishlarning zararlanganligi 3,3% ida aniqlangan. 6-7 yoshli bolalarda kariesning uchrashi 80-90% ni tashkil qiladi.tish to’qimalarining kariesga nisbatan beriluvchanligi yoki rezistentligi juda ko’p faktorlarga bog’liq. 1.tish toqimalarining qattiqligi 2.irsiyat(genlar) 3.gigiyena( tishlarning kundalik yuvilib-tozalanib turilishi) 4.ovqatlanish tarzi(ovqat tarkibida uglevodlarning ko’p bo’lishi,oqsillarning kam bo’lishi) 5.homiladorlikning kechishi(sut tishlarning murtaklari,shuningdek ba’zi bir doimiy tishlarning murtaklari ona qornidagiligida rivojlanadi) tish mineralizatsiyani boshlanishi,embrionning rivojlanish oyligi bola tug’ilgandan so’ng tishlarning chiqish vaqti(oy hisobida) ildizning shakllanishining tugallanishi(yil hisobida) ildizlarning so’rilishining boshlanishi(yil hisobida) 1 5 6-8 1,5-2 4 2 5 8-12 2 5 3 6 16-20 4,5-5 8 4 5 12-16 3,5-4 6,5-7 5 8 20-30 4,5-5 7,5-8 kariesning tarqalaganlik darajasi kpu yoki kp ko’rsatkichi orqali aniqlanadi.bunda k-karies bilan zararlangan …

2 / 38

olaning ilk 36 oyligida paydo bo’lishiga aytiladi. 3 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun tishning istalgan yuzasini shikastlanishi 3 yoshgacha bo’lgan bolalarda kp ko’rsatkichi 4dan yuqori,4 yoshgacha bo’lgan bolalarda kp ko’rsatkichi 5dan yuqori, 5 yoshgacha bo’lgan bolalarda kp ko’rsatkichi 6dan yuqori bo’ladi sut tishlarining mineralizatsiyasi ona qornidagili paytida boshlanganligi uchun ularning strukturasiga ona qanday ovqatlanishi ta’sir qiladi.og’ir moddalar almashinuvining buzilishlarida,masalan homiladorlik toksikozlarida,mineral moddalar yetishmovchilgida( ca va p ayniqsa tishlarning mineralizatsiyada muhim rol o’ynaydi) bola tug’ilgandanoq juda ko’plab karies boshlanadi.homiladorlikda ona va bolaning mineral moddalarga nisbatan ehtiyoji ortadi.masalan homilador ayolning ca ga bo’lgan bir kunlik ehtiyoji 1200-1500mg tashkil qiladi, ca ning yaxshi so’rilishi uchun u birga d vitamin ham qabul qilish kerak.d vitamin sutkalik dozasi 500-1000me tashkil qiladi. nimaga bunday? normada bir kunlik ca ga bo’lgan ehtiyoj 800-1000 tashkil qiladi,homiladorlikda ca ning ko’p qismi bolaning rivojlanishiga va o’sishiga sarflanadi,ayniqsa 3-trimestrda suyak va tishlarning kalsinatsiyasiga juda ko’p ca sarflanadi,ca faqat suyaklar va tishlarga emas,nerv …

3 / 38

sutini emib katta bo’lgan bolalarga qaraganda erta va aktiv kechadi. shuningdek har xil guruh tishlarda ham karies har xil kechadi.molyarlarda chuqur fissuralar va ularning distal joylashganligi uchun ovqat qoldiqlarining ushlanib qolishligi uchun qulay sharoit tug’iladi, bu esa karies rivojlanishiga olib keladi.frontal tishlarda esa kariesga beriluvchanlik kamroq.shuningdek kariesning rivojlanishiga tishlarning anomal joylashishi,ularning zich joylashishi,tishlarda ortodontik apparatlarning bo’lishi,og’iz bo’shlig’ida so’lak kam ajralishi natijasida tishlarning kam yuvilishi ham olib keladi tishlar yorib chiqqandan keyin darrov kutikula va emal epiteliysi ishlab chiqaradigan hujayra elementari bilan qoplanadi.so’ngra emal strukturasiz hosilalar bilan qoplanadi.keyin ustidan pellikula bilan qoplanadi. pellikula-bu so’lak hosilasi bo’lib, aminokislotalar va shakardan iborat,bir tomondan pellikula emalni himoya funksiyasini bajarsa, ikkinchi tarafdan mikroorganizmlarni yopishishiga yordam berib, keyinchalik uni tish karashiga aylanishiga olib keladi.tish karashida str mutans,str sanguis,str salivarius kabi bakteriyalar bo’ladi.kariesning kelib chiqishida saxarozaning roli katta.saxarozadan tashqari,tish karashida sut kislotasi, chumoli kislotasi,yog’ kislotasi,propion va boshqa kislotalar bo’ladi.undan tashqari mikroorganizmlar tominidan ishlab chiqariladigan har xil uglevodlar …

4 / 38

lik suvi,nasliy va emal shakllanishidagi sharoit ham rol o’ynaydi.miller o’zini teoriyasini tajribasi orqali isbotlamoqchi bo’ldi.olingan tishlarni yaxshi chaynalgan non va go’sht so’lakli aralashmaga 2-4% shakar qo’shib termostatda 37 gradusda saqlaydi.ma’lum bir vaqt o’tkandan keyin tishlar emalida demineralizatsiya kuzatilib, karisedagi demineralizatsiyaga o’xshab ketadi,lekin bu teoriyada kamchilik taraflari ham bor edi,ya’ni miller demineralizatsiya jarayonida og’iz bo’shlig’i ph juda ham pasayib ketadi va og’iz bo’shlig’i suyuqligini neytralizatsiya qilish kerak deydi,lekin bu xato bo’ladi ya’ni bunda so’lakning ph 6,8-7 tashkil qiladi,kariesgen faktorla natijasida ham ph4,5-5 gacha tushmaydi. entin nazariyasi bo’yicha tish to’qimasi yarim o’tkazuvchan membrana bo’lib osmotic tok o’tadi.yaxshi sharoitda osmotik tok markazga intilib harakat qiladi va emal va dentinni oziqlantirib,no’joya ta’sirlarni oldini oladi.nojo’ya sharoitlarda esa osmotic toklarni markazga intilishi pasayib,markazdan qochish kuchayadi,bu esa o’z navbatida emalning oziqlanishini pasaytirib, tashqi ta’sirlarni kuchaytirib, kariesga olib keladi.so’lak qonga qaraganda o’zgaruvchan bo’lganligi uchun tashqi ta’sirla natijasida so’lakda o’zgarishlar ketadi,bu esa emalning organic asosidagi kolloidlarni shishiga olib kelib, …

5 / 38

iqishida umumiy va mahalliy faktorlar muhim rol o’ynaydi. umumiyga:notog’ri dieta va ichimlik suvi(ichimlik suvidagi ftorning miqdori,ya’ni ftor normada 1mg/l tashkil qilishi kerak, bu ko’rsatkichning normadan ortishi fluyoroz degan kasallikka, pasayishi tishlarning kariesga tez chalinishiga olib keladi),ekstremal ta’sirlar,irsiyat. mahalliyga:tish byashkasi va tish karashlari(ular o’zida mikroorganizmlar saqlaydi),so’lakning tarkibi va xususiyatlarini buzilishi,uglevodli ovqat qoldiqlari(tishlar orasida qolib ketadigan),tish to’qimasining rezistentligi,tishlar qattiq to’qimasining biokimyoviy tarkibidagi o’zgarishlar,tish pulpasining xolati,tish-jag’ sistemasining tish murtaklarini paydo bo’lish,rivojlanishi va tishlarning chiqish paytidagi xolati karies klasifikatsiyasi mkb-11 bo’yicha: da08.0 tishlar kariesi da08.1 ba’zi bir aniqlangan tish qattiq to’qimasining kasalliklari da08.2 tishlarning surunkali travmasi da08.3 notravmatik tishlarning sinishi da08.4 tishlardagi o’smalar da08.x boshqa aniqlangan tish qattiq to’qimalarining kasalliklari da08.z aniqlanmagan tish qattiq to’qimalarining kasalliklari karies klassifikatsiyasi mkb-10 bo’yicha k02.0.emal kariesi k02.1.dentin kariesi k02.2.sement kariesi k02.3.to’xtagan karies k02.4.odontoklaziya.bolalar melanodentiyasi.melanodontoklaziya (odontoklaziya-tishning emal qavatining demineralizatsiyasi bilan kechuvchi va bo’shliq hosil bo’lishi bilan kechadigan jarayon.odontoklaziyada patologik jarayon frontal tishlarning vestibulyar yuzasining bo’yin qismida joylashgan bo’ladi. bolalar …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "karies"

prezentatsiya powerpoint karies tishlarning kariesi ko’p faktorli patologik jarayon bo’lib,tish qattiq to’qimalarining(emal,dentin, sement qavatlari)zararlanishi bilan kechadi.bunda tish qattiq to’qimalarining demineraliztsiyasi va yumshashi kuzatiladi.karies kasalligi qadimdan ma’lum,karies haqidagi ma’lumotlar er.av 2500-3000 yillarga borib taqaladi.rossiyada 9-12-asrlarga oid bosh skeletlari tekshirilganda karies bilan tishlarning zararlanganligi 3,3% ida aniqlangan. 6-7 yoshli bolalarda kariesning uchrashi 80-90% ni tashkil qiladi.tish to’qimalarining kariesga nisbatan beriluvchanligi yoki rezistentligi juda ko’p faktorlarga bog’liq. 1.tish toqimalarining qattiqligi 2.irsiyat(genlar) 3.gigiyena( tishlarning kundalik yuvilib-tozalanib turilishi) 4.ovqatlanish tarzi(ovqat tarkibida uglev...

This file contains 38 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "karies", click the Telegram button on the left.

Tags: karies PPTX 38 pages Free download Telegram