vodorod ishlab chiqarishning texnologik sxemalari

DOCX 10 sahifa 188,7 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 188,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

4-ma’ruza (2 soat) mavzu: vodorod ishlab chiqarishning texnologik sxemalari reja: 1. vodorod ishlab chiqarishning texnologik sxemalari 2. og‘ir suvni yig‘ish jarayonini vodorod va kislorod ishlab chiqarishning elektrokimyoviy texnologik sxemasi sovutish tizimi, elektrolit aylanma harakati tizimi, elektrolit tarkibini doimiy ushlab turish tizimi, yacheykalarda gazlar bosimini bir xil ushlab turish tizimi, hamda gazlarni tozalash va quritish tizimlaridan iborat. shu soxada ishlab turgan sxemalardan biri 2.9-rasmda keltirilgan. gazlar elektrolizyorlar 1 dan gaz ajratuvchi vodorod 2 va kislorod 3 ga barcha katod va anod yacheykalaridan yig‘iladi. bu joyda gazlar suv bug‘idan va u bilan birga kelgan elektrolit tomchilaridan qisman tozalanadi. bundan so‘ng vodorod va kislorod suv bilan yuviluvchi sovutgich 4 ga keyin esa gazlar bosimini boshqaruvchi regulyator 5 ga boradi. regulyatorlar katod va anod yacheykalarida diafragmani yalang‘och qilib, elektrolitni bir bo‘limdan boshqa bo‘limga o‘tkazilishini keltirib chiqaruvchi, bosim sakrashlarining oldini olishga hizmat qiladi. gazlar bak 8 dan kelayotgan suv ichidan barbotaj qilib o‘tkazilib, ishqor bug‘laridan …

2 / 10

qish potensialidan manfiyroq qiymatlarga ega bo‘ladi. tabiiy suvda og‘ir suvning miqdori (1:5000) juda oz ekanligini ham inobatga olish zarur. keng masshtabli elektrolitik vodorod ishlab chiqarishda qo‘shimcha maxsulot sifatida og‘ir suv olishni yo‘lga qo‘yish, iqtisodiy jihatdan qulay rejalardan hisoblanadi. elektroliz jarayonida oddiy suvni og‘ir suv bilan boyitish ajratish koeffitsiyenti (doimiysi) bilan harakterlanadi: (s/s')(1-c')/(1-c) bu yerda s – elektrolitda deyteriyning miqdori; s' – deyteriyning katoddagi quruq gazdagi miqdori. jarayondagi ajratish doimiysi katodning materialiga, katod yuzasi-ning xolatiga, katod potensialiga, elektrolit tarkibiga, haroratga va boshqa qiymatlarga bog‘liq bo‘ladi. ning 750s da katod materialiga bog‘liqligi quyidagicha: katod katod fe 6.9-7.6 ni 4.0-6.5 pb 6.3-7.4 pt 4.7-7.6 cu 5.5-6.8 pt(platinir.) 3.4-4.7 ag 5.3-6.0 hg 2.8-2.9 ning haroratga bog‘liqligi quyidagicha: t0c . . . –19 1 6 15 25 50 75 97 . . . 17.5 14.4 13.2 12.7 10.6 8.6 7.1 5.8 ning elektroliz sharoitiga bog‘liqligi suyuq va gaz fazalar orasidagi izotop almashinish reaksiyasi bilan tushuntiriladi: …

3 / 10

o‘yuvchi kaliyning 26 % li eritmast ishlatiladi. elektrolizning 1-pog‘onasida harorat 60-70 0s da ushlanadi. kaskadning 2-pog‘onasida 1-pog‘onada og‘ir suvga boyitilib, bug‘lanib kondensatlangan suv quyiladigan, 1-pog‘onaga nisbatan oz sonli elektro-lizyorlar ishlatiladi. 1-va 2- pog‘onalarda xosil bo‘lgan vodorod to‘g‘ridan-to‘g‘ri “haridor”ga yuboriladi. 1- va 2- pog‘onalardan ham oz elektrolizyorli 3-pog‘onada 2- pog‘onaning kondensati yig‘iladi. 3-pog‘onadan chiqayotgan vodorod tarkibida ko‘p deyteriy tutgani uchun undan quyidagi usullarda deyteriy ajratib olinadi: 1. vodorodni rekuperatsion pechlarda kuydirib, hosil bo‘lgan suvni avvalgi pog‘onaga qaytariladi. 2. deyteriy bilan to‘yintirilgan vodorod quyidagi reaksiya bo‘yicha suv bug‘i bilan to‘qnashtiriladi: katalitik izotop almashtirish reaksiyalari: nd + n2o ndo + n2 d2 + ndo d2o + nd katod gazidan deyteriyni ajratib olish darajasi reaksiya muvoza-natini o‘ngga siljita oladigan sharoitga bog‘liq bo‘ladi. izotop almashinish reaksiyasi tezligini oshirish uchun katalizator skelet nikel va xrom yoki alyuminiy oksidi ustiga qoplangan nikel qo‘shiladi. 3. katalitik izotop almashinishini fazoviy izotop almashinishiga qo‘shiladi (fkia) va bu suv bug‘i sarfini …

4 / 10

nalariga o‘tadi. 1-pog‘ona kolonnasidan deyteriyi ozaytirilgan vodorod “xaridor”ga yuboriladi, deyteriy yutgan suv esa 1- pog‘onaning elektrolizyorlariga yuboriladi. 3- pog‘ona sovutgichida og‘ir suvga boyitilgan suv-maxsulot sifatida chiqariladi. 2.10-rasm. fkia va elektroliz etaplaridan foydalanib konsentr-langan og‘ir suv olishning texnologik sxemasi. 1-elektroliz etap-lari; 2- sovutuvchi quril-malar; 3-fkia etaplari. ortishi eritma haroratini ko‘taradi, elektrodlar qutblanishini pasaytiradi, elektrolitda va diafragmada (gaz chiqishini oshirmay) kuchlanishni pasaytiradi. elektrolizyorlarda kuchlanishni pasaytirish, bosimni orttirish bilan hosil bo‘lgan gazlar hajmini qisqartirib, gaz to‘lishini kamaytirish bilan ham olib boriladi. kuchlanishga bosim ta’sirining yig‘indi effekti 2.2-rasmda ko‘rsatilgan. odatda elektrolizni 1-3 mpa bosimda va 1200c da o‘tkaziladi. haroratni yanada ko‘tarish elektrolizyor qismlarini korroziyalanishi va diafragmani ishdan chiqishiga olib keladi. bosimni yanada yuqori ko‘tarishni esa iqtisodiy tomondan hojati yo‘q hisoblanadi. 2.1- va 2.2-rasmlar. 4 - rasm. bosim ostida suv elektrolizining texnologik sxemasi. toza suvlarning elektr o‘tkazuvchanligi (distillangan suvda 410-6om/m3 va vodoprovod suvida 110-1om/m3 ) kichik bo‘lganligi uchun elektroliz qilish maqsadga muvofiq emas. shuning uchun …

5 / 10

islotali muhitda: katodda 2h+ + 2ye h2 anodda h2o 2h+ + 0.5o2 + 2ye. elektrodlar. ishqorlarning suvli eritmalari elektrolizida anodni 100 mkm qalinlikdagi elektrolitik nikel bilan qoplangan po‘latdan tayyorlanadi. bunday anod yuzasining 1kv.m da 1500 ta g‘ovaklar mavjud bo‘lsada, ishqor eritmalarida korroziyaga chidamli hisoblanadi. bunday katta g‘ovakli qoplamali anodning korroziyaga chidamliligi qoplama ostidagi po‘latning korroziya maxsulotlari g‘ovaklarni berkitishi bilan tushuntiriladi. anodning nikellanishi uni shunday passiv holatga o‘tkazadiki bu passivlik kislorod ajralib chiqadigan potensiallar oralig‘ida sodir bo‘ladi. katodni bu jarayon uchun oddiy po‘latdan tayyorlanadi. ba’zi xollarda yuzasiga oltingugurtli nikel qoplangan po‘latdan foydalaniladi. tokning zichligi. suv elektrolizidagi tok zichligi qiymatlari 0.4 dan 8.6 ka/m2 oralig‘ida, qo‘llanilayotgan elektrolizyorning konstruksiyasiga qarab, kuzatiladi. eski elektrolizyorlarda tok zichligi 0.4-0.6 ka/m2 ni tashkil qilar edi. hozirda elektrolizyorlarni takomillashtirish soxasida, hosil bo‘layotgan gazlarni tez va oson olib chiqib ketilishi, elektrodlar yuzalarining faollashtirilishi, jarayon haroratining ko‘tarilishi va uning natijasida gazlardagi o‘ta kuchlanuvchanlikning pasayishi kabi qilingan o‘zgartirishlar yangi elektrolizyorlarda tok …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"vodorod ishlab chiqarishning texnologik sxemalari" haqida

4-ma’ruza (2 soat) mavzu: vodorod ishlab chiqarishning texnologik sxemalari reja: 1. vodorod ishlab chiqarishning texnologik sxemalari 2. og‘ir suvni yig‘ish jarayonini vodorod va kislorod ishlab chiqarishning elektrokimyoviy texnologik sxemasi sovutish tizimi, elektrolit aylanma harakati tizimi, elektrolit tarkibini doimiy ushlab turish tizimi, yacheykalarda gazlar bosimini bir xil ushlab turish tizimi, hamda gazlarni tozalash va quritish tizimlaridan iborat. shu soxada ishlab turgan sxemalardan biri 2.9-rasmda keltirilgan. gazlar elektrolizyorlar 1 dan gaz ajratuvchi vodorod 2 va kislorod 3 ga barcha katod va anod yacheykalaridan yig‘iladi. bu joyda gazlar suv bug‘idan va u bilan birga kelgan elektrolit tomchilaridan qisman tozalanadi. bundan so‘ng vodorod va kislorod suv bilan yuviluvch...

Bu fayl DOCX formatida 10 sahifadan iborat (188,7 KB). "vodorod ishlab chiqarishning texnologik sxemalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: vodorod ishlab chiqarishning te… DOCX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram