tibbiy biologiya va genetika

PPT 48 pages 4.7 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPT

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

prezentatsiya powerpoint «tibbiy biologiya va genetika» fanidan ma'ruza № 5 umumiy genetika asoslari ma'ruzachi: maksumova munira abduganievna toshkent toshkent shahridagi yodju texnika instituti yeoju technical institute in tashkent ma'ruzaning maqsadi irsiyat va o'zgaruvchanlik -tiriklikning asosiy xususiyati ekanligini, genetikaning rivojlanish bosqichlari, tekshirish usullari, vazifasi, asosiy bo'limlarini va genetikaning tibbiyotdagi ahamiyatini tushuntirish. monoduragay va diduragay chatishtirishda belgilarning irsiylanishi, mendel qonunlari, dominantlikning nisbiyligi xamda analiz qiluvchi chatishtirish haqida ma'lumot berish. genlarning o'zaro ta'siri, pleyotrop ta'sirni, genlarning ekspressivligi va penetrantligini tushuntirish. belgilar ajralishi qoidasini buzilishlari, dominantlikning boshqarilishi haqida ma'lumot berish. dominantlikning nisbiylik holatlarining irsiy kasalliklarning oldini olishdagi ahamiyatini tushuntirish. ma'ruzaning tarbiyaviy ahamiyati va vazifalari: genetika tirik organizmlarning eng muxim xossalari bo'lgan irsiyat va o'zgaruvchanlikni o'rgatadi. barcha genetik qonunlarning hamma tirik organizmlar shu jumladan odam uchun bir xil ekanligini bilish, odamning sotsial (ijtimoiy) imkoniyatlari bilan bir qatorda, ularning genetik xilma – xilligi to'g'risida bilim va tushunchalarga ega bo'lish, irsiyatning turg'unligi nisbiy bo'lib ayrim xolatlarda belgilar …

2 / 48

ssivligi va penetrantligi. belgilar ajralish qoidasini buzilishlari. dominantlikning boshqarilishi. dominantlikning nisbiylik holatlarining irsiy kasalliklarning oldini olishdagi ahamiyati. irsiyat – tirik organizmlarning belgi va xususiyatlarini nasldan naslga berish xossasi bo'lib, evolyutsiyaning asosiyharakatlantiruvchi kuchi. o'zgaruvchanlik tirik organizmning tashqi va ichki omillar ta'sirida o'zgargan belgi va xususiyatlar hosil qilish xossasi bo'lib, evolyutsiyaning asosiyharakatlantiruvchi kuchi. barcha tirik organizmlar uchun universal bo'lgan irsiyat va o'zgaruvchanlik qonuniyatlarini genetika fani o'rganadi. belgilarning nasllanishida asosiy irsiy omil bu dnk molekulasidir. irsiy belgilar turg'un masalan, avstraliyalik imperator gabsburglar avlodining ko'pchiligining pastki labi pastki jag'i oldinga turtib chiqqan bo'lgan (inbriding natijasi). masalan, angliyada graf shryusberining 14 avlodida irsiy belgi bo'lgan sindaktiliya kuzatilgan. irsiyatning o'zgaruvchanligini birinchi bo'lib 1901-yili de friz ko'rsatgan edi. o'zgaruvchanlik odatda tashqi va ichki omillar ta'sirida genotipning yoki fenotipning o'zgarishi xisobiga yuzaga chiqadi. irsiyat va o'zgaruvchanlik bir-biriga uzviy bog'lik. irsiyat va o'zgaruvchanlik tirik organizmlarning fundamental xossasidir. irsiyatning turg'unligi nisbiy bo'lib ayrim xolatlarda belgilar keyingi avlodlarda o'zgarishi mumkin. genetikani …

3 / 48

an, ya'ni genetik jixatdan toza organizmlarda irsiy belgilarning nasldan naslga o'tish qonuniyatlarini o'rgandi; 1903-y. lyudvig van iogannsen genotip va fenotip atamasini kiritdi; 1906-y. uilyam betson genetika atamasini tushuntirdi; 1909-1911-yy. amerikalik olim t.x.morgan irsiyatning xromosoma nazariyasini yaratdi. 1925 y. g.a.nadson va filippov zamburug'larga rentgen nurini ta'sir ettirib gen mutatsiyalari aniqladilar va har xil mutatsiyalarni oldilar; 1927 y. g.myoller drozofila pashshasini rentgen nuri bilan nurlantirib, irsiyatining o'zgarishini aniqladi; 1928 y. i.l.stadler makkajo'xorini rentgen nuri bilan nurlantirib, irsiyatining o'zgarishini aniqladi. 1920 y. n.i.vavilov irsiy o'zgaruvchanlikning gomologik qatorlar qonuniyatini yaratdi va bu qonun asosida madaniy o'simliklarning kelib chiqish va joylashish markazlarini aniqladi; 1920-1930 yy. s.s.chetverikov endigina rivojlanayotgan genetikani evolyutsion ta'limot bilan bog'ladi. xulosa: gen to'g'risidagi tushunchalar mustaxkamlandi va gen ta'limoti yaratildi. a. s. serebrovskiy (1892 – 1848 gg.) populyatsiya genofondi atamasini kiritdi genogeografiyaga asos soldi drozofila pashshasiga rentgen nurini ta'sir ettirib bosqichli allelizm hodisasini kuzatdi n.i. vavilov (1887 - 1943 gg.) irsiy o'zgaruvchanlikning gomologik …

4 / 48

gining yuzaga chikishini (bitta gen - bitta ferment) ko'rsatdilar; 1944 y. amerikalik mikrobiolog olim o.everi irsiyatning moddiy asosi dnk molekulasi ekanligini isbotlab berdi; 1952 y. xershi va cheyz bakteriyaga virus tushganda virusning fakat dnk molekulasi bakteriya xujayrasiga kirishini aniqladilar; xulosa: biokimyoviy, populyatsion, evolyutsion, veterinar genetikaga asos solindi. 3. 1953 y. va hozirga qadar. 1953 y. dj.uotcon va f.krik dnk molekulasining strukturasi ikkita parallel zanjirdan iborat ekanligini isbot kildilar; 1955 y. s.benzer gen bir chizik bo'ylab joylashgan nukleotidlardan tashkil topgan dnk ning bir bo'lagi ekanligini kashf etdi; 1956 y. a.korenberg dnk sintezida qatnashuvchi fermentni, ya'ni dnk polimerazani topdi; 1961-1965 yy. genetik kod (dnk kodi) aniqlandi; shu yillarda f.jakob va j.mano oqsil sintezining boshqarilishi haqidagi ta'limotni yaratdilar; 1970 y. x.temin va d.baltimor rnk asosida dnk molekulasini sintez qiladigan fermentni topishdi va teskari transkriptsiyani isbotladilar; 1968 yy. kelib odam xromosomalaridagi ayrim genlarning joylashishi aniqlandi; 1968 y. m.nirenberg, r.xolli, g.koran - genetik kod rasshifrovkasi …

5 / 48

somatik hujayralarni sun'iy sharoitda ko'rpaytirib irsiyatni o'rganishga asoslangan ontogenezda belgilarning fenotipda namoyon bo'lishi o'rganiladi dnk va rnk strukturasi o'rganiladi gen va xromasomalarni ko'chirib o'tkazishga asoslanadi genetikani o'rganish usullari frensis galton 1875 yilda egizak usuli g'oyasini bildirdi, va 1876 yilda bir maqola chop etiladi: egizaklar tarixi, tabiati va tarbiyasi nisbiy vakolatlarini bir mezon sifatida qarash haqida. statistikaga ko'ra, barcha yangi tug'ilgan chaqaloqlarning taxminan 1% egizaklardir. maqolada muallif irsiyat va tarbiyaning egizaklar o'rtasidagi individkal farqlar darajasiga ta'sirini taqqoslaydi. frensis galton, ehtimol, egizaklarning ikki turi borligini bilmas edi (garchi uning davrida shunga o'xshash farazlar allaqachon ifodalangan bo'lsa ham): monozigotik (bir xil) egizaklar bir xil genotipga ega va geterozigotali egizaklar bir xil emas… somatik hujayralar genetik usuli. odam va sichkon somatik xujayralarini birga o'stirilib, ularning bir-biriga ko'shilishidan duragay xujayralar olingan. shu duragay xujayralarni o'stirishni davom ettirilganda, ulardagi odam xromosomalari sekin asta yo'k bo'la borib, fakat to'kkizinchi xromosomagina qolgan. shunday xujayraga virus tushirilganda xujayrada virusga …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy biologiya va genetika"

prezentatsiya powerpoint «tibbiy biologiya va genetika» fanidan ma'ruza № 5 umumiy genetika asoslari ma'ruzachi: maksumova munira abduganievna toshkent toshkent shahridagi yodju texnika instituti yeoju technical institute in tashkent ma'ruzaning maqsadi irsiyat va o'zgaruvchanlik -tiriklikning asosiy xususiyati ekanligini, genetikaning rivojlanish bosqichlari, tekshirish usullari, vazifasi, asosiy bo'limlarini va genetikaning tibbiyotdagi ahamiyatini tushuntirish. monoduragay va diduragay chatishtirishda belgilarning irsiylanishi, mendel qonunlari, dominantlikning nisbiyligi xamda analiz qiluvchi chatishtirish haqida ma'lumot berish. genlarning o'zaro ta'siri, pleyotrop ta'sirni, genlarning ekspressivligi va penetrantligini tushuntirish. belgilar ajralishi qoidasini buzilishlari, dominantl...

This file contains 48 pages in PPT format (4.7 MB). To download "tibbiy biologiya va genetika", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy biologiya va genetika PPT 48 pages Free download Telegram