kitoblar

DOCX 1 page 23.8 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.8 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

kitoblar dastlab papirus yoki pergament yoki tortilab jazilgan yozuvlar shaklida bo'lgan. bu birinchi navbatda yaratish uchun tabiiy materiallardan foydalanish bilan bog'liq. qadimgi vaqtlarda kitoblar kitoblar shaklida emas, balki qo'lyozma shaklida bo'lgan. papirus: misrda papirus juda ommalashgan va uning ustiga yozish uchun maxsus qo'lyozmalar yoki qoliplar ishlatilgan. bu hujjatlar ko'pincha "so'z" yoki "sahifa" kabi ko'rsatmalarni o'z ichiga olgan. pergament: gretsiya va rimda pergament materiallari ishlatilgan. bu jild, asab va tiriq hujjatlarning asosiy tuzaki. pergament, haqiqatda, maxsus hayvonlarning terisini ishlatish orqali tayyorlandi. qo'lyozmalar: qadimda kitoblar odatda bir xil ruhiy yoki ilm-bilimlarni saqlash maqsadida qo'l yozuvlarini ishlatishgan. bu qo'lyozmalar to'lqinlar orqali yaratilib, qo'lda yozish uchun ko'p miqdordagi yangicha yozuv va tartiblar bilan ishlab chiqilgan. shuningdek, kitoblar qobiliyatiga qarab manbalarni saqlash va jamlash uchun alohida bir xil shakllarda xizmat qilishga mo'ljallangan. bu jarayonlarda har bir madaniyat va davrning xos uslubi, material va yaratish texnikasi o'zgargan. kitobat san'ati, yoki kalligrafiya, yozishni estetik va texnik jihatdan …

2 / 1

yatida, qur'on kitobini yozish uchun yuqori darajadagi kalligraflar tanlangan va ular qur'onning har bir oyatini aniq va aniq yozishga harakat qilishgan. kalligrafiya maqsadi faqat yozish emas, balki mantiqiy, ma'naviy va estetik yaxlitlikni ta'minlash. fors madaniyatida nastaliq janri juda ommalashgan. bu yozuv shakli odatda osmon va suv sariq ko'rsatilgan yozish shaklidir. fors kalligrafiyasi o'zining murakkab va izchil xatlaridan tanilgan. turklarda sulus va tulut janrlari ommalashgan. bu xatlar, g'arbga qaraganda, ko'proq dekorativ bo'lgani uchun ularni arxitekturada ham ko'rsatishgan. evropa madaniyatida kalligrafiya asosan o'rta asrlarda rivojlangan. shuningdek, boshqa bir mavzu — gotika xatlari — o'rta asrlardan keyingi yozish shakli sifatida tanilgan. evropada xatto kitoblarning ornamenti va to'g'ri yozilishi uchun maxsus kitobatchilar bor edi. harf shakli: kalligrafiyada harflar shakli, yozishning qiyofasiga katta ahamiyat berilgan. har bir xatning nuqtasi, burilishi va uzunligi o'z ornamental xususiyatlariga ega. shakl va tuzish: qoldiqlar, ritm, simmetriya va harflarning bir-biriga nisbatan o'rnatilishi, shuningdek, harflarning o'rta va chetlarini qanday bo'shatishdan iborat. …

3 / 1

atdan mukammal yozish san'atidir. bu san'atda harflar va harflar orasidagi masofa, hajm, shakl va ornamentlarni to'g'ri o'rnatish juda muhim. kitobat san'ati, asosan arab yozuvida rivojlangan bo'lib, uning turli shakllari, misol uchun, "nisti" (nuqtali yozuv), "dil" va "musavva" kabi shakllar mavjud. arab yozuvi: kitobat san'ati arab xalqiga xos bo'lib, arablarning islomiy xazinasida muhim rol o'ynagan. harflar va xatlar turli dinlar va hududlarda juda ommalashgan. islomiy ulug'lot: islomda qur'onning qo'l bilan yozilishi yoki yozishini xuddi bunday san'atning bir qismi sifatida ko'rishgan. kalligrafiya: kitobat san'atida "kalligrafiya" degan atama barcha o'rganishlari va texnikasi bilan birga paydo bo'lgan va janrlar tarkibida yozuvni ko'pincha san'atning bir shakli sifatida qabul qilgan. kitobat san'ati matn va ramzlarning estetik ko'rinishini xoslashtirish, so'zlarning ma'no va shakl birligiga asoslangan o'ziga xos bir fazo bo'lgan san'at bo'lib, ko'p jihatdan axloq va jamiyat madaniyatiga ta'sir ko'rsatadi. qadimda kitoblarni tayyorlash usullari va ularning hajmi madaniyat, zamon va geografik joylashuvga qarab farq qilgan. quyida asosiy …

4 / 1

minladi. hajmi: kodekslar kichik va katta o'lchamlarda bo'lgan. masalan, 100-200 sahifadan iborat kodekslar bor edi. 3. o'rta asrlar (qo'lyozma kitoblar): materiallar: o'rta asrlarda pergament yoki qimmatbaho qog'oz ishlatilgan. kalom va miniatyuralar: kitoblarni yozishda maxsus cho'tlar, siyohlar va tillo bezaklardan foydalanilgan. miniatyuralar orqali kitoblar san'at asariga aylangan. hajmi: diniy kitoblar juda katta (masalan, bibliya) yoki kichik, shaxsiy namozxonlar uchun mo'ljallangan bo'lgan. masalan, aleksandriya kutubxonasida katta hajmli kitoblar saqlangan. 4. chop etish davri (xv asrdan boshlab): yohann gutenberg: xv asrda gutenbergning bosma stanogi paydo bo'lishi bilan kitob tayyorlashda inqilob yuz berdi. metall harflardan foydalangan holda bir necha marta qayta nusxa olish mumkin bo'ldi. materiallar: qog'oz keng tarqaldi. kitoblar arzonlashib, ko'proq odamlar uchun mos bo'ldi. hajmi: kitoblar an'anaviy shaklga o'tdi. o'lchamlari jadvallarga yoki shaxsiy ehtiyojga ko'ra o'zgardi. qadimgi kitoblarning umumiy xususiyatlari: mashaqqatli jarayon: har bir kitob qo'lda yozilgani uchun ko'p vaqt va mehnat talab qilgan. oz sonli nusxalar: qadimda bir kitobning bir yoki …

5 / 1

k san'ati: xattotlik san'ati o'rta asrlarda ayniqsa rivojlangan. temuriylar davrida, xususan, hirot maktabida xattotlik yuqori darajaga etgan. bu maktabga alisher navoiyning shaxsiy kutubxonasida ijod qilgan mashhur xattotlar, jumladan sultonali mashhadiy, hissa qo'shgan. "nacta'liq" xat turi ham aynan shu davrda ijod qilingan. 3. qadimgi san'at namunalari: mayya va misr tsivilizatsiyalari toshda yozilgan ieroglifli "kitoblar" yaratishgan. bularning aksariyati hozirgacha saqlanib qolgan. misrliklar tosh va papirusdan, mezopotamiyaliklar esa loydan yasalgan gishtlarga yozganlar. qog'ozning tarixi juda qadimiy bo'lib, uning ilk paydo bo'lishi miloddan avvalgi iii asrgacha borib taqaladi. quyida qog'ozning paydo bo'lishi va rivojlanishi haqida asosiy ma'lumotlar keltirilgan: ilk qog'oz: 1. qog'ozning ixtirosi: qog'oz ilk bor xitoyda ixtiro qilingan. milodiy 105 yilda xitoy amaldori tsay lun qog'oz tayyorlash usulini rasmiylashtirgan. u tut daraxtining poyalari, piltakon va boshqa tabiiy materiallardan foydalanib qog'oz ishlab chiqargan. 2. qog'ozgacha bo'lgan materiallar: qog'ozdan oldin turli hududlarda matnlarni yozish uchun turli materiallardan foydalanilgan. masalan: misrda papirus (o'simlik yopig'idan), bobilda gilim …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kitoblar"

kitoblar dastlab papirus yoki pergament yoki tortilab jazilgan yozuvlar shaklida bo'lgan. bu birinchi navbatda yaratish uchun tabiiy materiallardan foydalanish bilan bog'liq. qadimgi vaqtlarda kitoblar kitoblar shaklida emas, balki qo'lyozma shaklida bo'lgan. papirus: misrda papirus juda ommalashgan va uning ustiga yozish uchun maxsus qo'lyozmalar yoki qoliplar ishlatilgan. bu hujjatlar ko'pincha "so'z" yoki "sahifa" kabi ko'rsatmalarni o'z ichiga olgan. pergament: gretsiya va rimda pergament materiallari ishlatilgan. bu jild, asab va tiriq hujjatlarning asosiy tuzaki. pergament, haqiqatda, maxsus hayvonlarning terisini ishlatish orqali tayyorlandi. qo'lyozmalar: qadimda kitoblar odatda bir xil ruhiy yoki ilm-bilimlarni saqlash maqsadida qo'l yozuvlarini ishlatishgan. bu qo'lyozmalar to'lq...

This file contains 1 page in DOCX format (23.8 KB). To download "kitoblar", click the Telegram button on the left.

Tags: kitoblar DOCX 1 page Free download Telegram