salmonellalar

PPTX 38 pages 4.4 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.4 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

slayd 1 salmonellezlar, etiopatogenezi, klinikasi, tashxisoti, davosi va profilaktikasi a. 1 ta'rifi salmonellyoz – najas-og'iz mexanizmi bilan yuquvchi, klinik umumiy zaharlanish belgilari, suvsizlanish va tuzsizlanish hamda me'da-ichak yo'llari faoliyatining buzilishi belgilari bilan tavsiflanadigan o'tkir yuqumli kasallikdir. etiologiyasi salmonellalar gramm manfiy, spora va kapsulalar hosil qilmaydi, xivchinlar yordamida harakatlanadigan tayoqchalardir. uning 8-12ta xivchinlari bo'lib («ko'p eshkakli kemacha») harakatchandir. salmonellalar fermentativ xususiyatlari asosida 4 ta oilachaga bo'linadi, ularda 3 xil asosiy antigen komplekslari saqlanadi. uning 3 ta antigeni tofovut qilinadi o- antigen issiqlikka chidamli somatik antigen bo'lib, diagnostik ahamiyatga ega. n- antigen issiqlikka chidamsiz murakkab mukopolisaxarid kompleksidan tashkil topgan. k- antigen esa oqsil tabiatli birikma bo'lib, qo'zg'atuvchining hujayra ichi ko'payishini ta'minlaydi. etiologiyasi salmonellalar odatda ozuqa moddalarda, ayniqsa go'sht sho'rvasi va qoni bor moddalarda, ozroq kislorodi bo'lgan erda, quyosh nuri ta'sirida o'saveradi, ular 37os xaroratda yaxshi o'sadi va ko'payadi. biroq 50os issiklikda va muzlatgich haroratida ham yashay oladi, tashqi muhitga chidamli. quduq, hovuz, …

2 / 38

andalar - o'rdak, g'oz, kamroq tovuqlar)da ham kasallik qo'zg'atadi. belgilarsiz, yashirin kechuvchi kasal hayvonlar yuqish manbai sifatida qo'proq xavf tug'diradi. salmonellalar tayyor ovqatga tushib va unda ko'payib, uning ta'mini, rangini va hidini o'zgartirmaydi. shuning uchun tashqi ko'rinishi sifatli, biroq sanitariya normalariga xilof tayyorlangan ovqat kasallik tarqatuvchi omilga aylanib qolishi mumkin. infektsiyaning ikkinchi manbai-odam hisoblanadi. salmonellyoz bilan kasallanganlar, bakteriya ajratuvchilar kasallik yuqtiradigan manba bo'ladi. epidemiologiyasi salmonellyoz asosan oziq-ovqat orqali yuqadi. mol va parranda go'shti mahsulotlari kasallikning asosiy manbai sanaladi. mol, cho'chqa, qo'y, ot, o'rdak go'shti, aynigan tuxumlardan tayyorlangan ovqatni iste'mol qilish natijasida 80% hollarda shu kasallik yuqadi. salmonellez bilan og'rigan hayvonlar suti ham juda xavfli. salmonellyoz tarqalishida pashshalarning ham ahamiyati katta, salmonellyoz kasalligining ayniqsa pashsha ko'paygan davrga to'g'ri kelishi ham shuni tasdiqlaydi. salmonellyoz tarqalishining asosiy yo'llaridan biri suv yo'lidir. salmonellalar suvda uzoq vaqtgacha o'z hayot faoliyatini saqlab, suv oqimi bilan olis masofalargacha tarqaladi. patogenez qo'zg'atuvchilarning organizmga tushishi to'siqdan o'tish (disbarer) enteral …

3 / 38

uvchilar; v) tranzitor tashuvchilar klinikasi kasallik aksariyat o'tkir boshlanadi. kasallik boshidanoq me'da-ichak yo'llari faoliyatining buzilishidan tashqari, organizmning zaharlanish belgilari ham yuzaga chiqadi. ko'pincha birinchi navbatda kam quvvatlilik, bosh og'rishi, tana haroratining ko'tarilishi, sovuq qotish kabi belgilar ko'rinib, me'da– ichakning zararlanish belgilari keyinroq qo'shilishi mumkin. salmonellyoz kasalligi uchun xos bo'lgan belgilar birinchi kun oxiri va 2-3 kunlarda kasallikning avj olgan davrida juda aniq ko'rinadi. bu davrda kasallikning hamma shakllarida ko'ngil aynishi, qusish, ishtahaning pasayishi, ich ketish kabi belgilar kuzatiladi. qusish birinchi kunlari juda ko'p qaytarilishi mumkin. ich ketishi ko'p kasallarda bir kecha-kunduzda 10 martadan ortiq, najas ko'p miqdorda, suvsimon, ko'pirib, patologik qo'shimchalarsiz, ba'zi kasallarda (1/3 qis-mida) - yashilroq rangda, badbo'y bo'lishi mumkin. klinikasi kasallik avj olgan davrda ko'p bemorlarda qorinda og'riq (uzluksiz yoki tutib-tutib), butun qorinda tarqalgan holda yoki kindik atrofi va me'da usti sohasida bo'ladi. qorin paypaslab ko'rilganda og'riq va ichak quldirashlari ham yuqori-da qayd etilgan joylarda seziladi. gastroenterit variantlarida …

4 / 38

lgilari katta yoshdagilarda suvsizlanish ko'rinishi qora ko'z oynak salmonellezda majburiy holat bolalarda suvsizlanish ko'rinishi klinikasi buyrak faoliyatining buzilishini oliguriya, og'ir kechganda anuriya belgilari sifatida ko'rish mumkin. odatda siydikdagi o'zgarishlar qisqa vaqtli bo'lib, tezda o'z holiga keladi. buyrak zararlanishi bilan kasallik kechishining og'irligi orasida uzviy bog'lanish bor, kasallik qanchalik og'ir kechsa, buyrak faoliyati shunchalik ko'p buziladi. klinikasi asab tizimi faoliyatining buzilishi kasallik belgilarining asosida yotadi, chunonchi bosh og'rishi, uyquning buzilishi, mushaklar tirishishi, entsefalitlar va h.k. kuzatilishi mumkin. salmonellyoz gastrointetinal shaklining tashxisot mezonlari o'ziga xos epidemiologik anamnez uzoqroq to'lqinsimon isitma ko'ngil aynishi, qusish so'ngra ich ketishi chanqash, og'iz qurishi va suvsizlanish belgilari qorin qapchigan, kindik atrofida og'riq va ichaklar quldirashi ba'zi holatlarda gepatosplenomegaliya ichni badbo'y suvsimon ketishi, hojatdan keyin bemorning ahvoli yaxshilanishi qonda leykotsitoz va neytrofilyoz klinikasi tifsimon varianti gastrointestinal turining klinik belgilari bilan o'tkir boshlanadi, ich ketish belgilaridan so'ng ich terlamadagi singari belgilar bilan o'tadi. biroq ich terlamadan farqli ravishda salmonellyozning …

5 / 38

arshilik qobiliyatining pasayishi oqibatida rivojlangan holatidir. bu shakl uchun davriylik bilan kechish xos bo'lmay, haroratning uzoq davom etishi, qaltirashning ko'p takrorlanishi va ko'p terlash, jigar va taloqning kattalashishi, ba'zan sarg'ayib ketishi, yiringli o'choqlarning a'zo va to'qimalarda paydo bo'lishi xosdir. odatda kasallik gastroenterit belgilari bilan boshlanadi, shundan so'ng gektik hususiyatli harorat bilan septikopiemiya belgilari yuzaga chiqadi. kasallikning birinchi kunlaridanoq toksinlarning markaziy asab tizimiga ta'siri natijasida ta'sirchanlik, uyquning buzilishi, uyqusirash, terining sarg'ayishi, ko'pincha kichik va katta qontalash toshmalar bo'li-shi mumkin. bakteriya tashuvchilik ko'pincha bakteriya tashuvchilik hodisasi aksari salmonellyoz kasalligidan sog'aygan kishilarning ba'zilarida aniqlanadi. juda kamdan-kam hollarda kasal bo'lmagan shaxslarda ham uchraydi. bakteriya tashuvchilik qisqa muddatli va uzoq cho'ziladigan bo'lishi mumkin.salmonellalar odam organizmida saprofitlar tariqasida uzoq yashashi mumkin. turli sabablar ta'sirida organizmning himoya kuchlari susaysa, boyagi saprofit salmonellalar faollashi6, ko'paya boshlaydi va kasallikka sabab bo'ladi. tashxisoti kasallik epidemiologik anamnezga: bir mahsulotni bir necha kishi iste'mol qilishi, tayyorlash texnologiyasiga rioya qilmay, uzoq saqlangan oziq-ovqatlarni …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "salmonellalar"

slayd 1 salmonellezlar, etiopatogenezi, klinikasi, tashxisoti, davosi va profilaktikasi a. 1 ta'rifi salmonellyoz – najas-og'iz mexanizmi bilan yuquvchi, klinik umumiy zaharlanish belgilari, suvsizlanish va tuzsizlanish hamda me'da-ichak yo'llari faoliyatining buzilishi belgilari bilan tavsiflanadigan o'tkir yuqumli kasallikdir. etiologiyasi salmonellalar gramm manfiy, spora va kapsulalar hosil qilmaydi, xivchinlar yordamida harakatlanadigan tayoqchalardir. uning 8-12ta xivchinlari bo'lib («ko'p eshkakli kemacha») harakatchandir. salmonellalar fermentativ xususiyatlari asosida 4 ta oilachaga bo'linadi, ularda 3 xil asosiy antigen komplekslari saqlanadi. uning 3 ta antigeni tofovut qilinadi o- antigen issiqlikka chidamli somatik antigen bo'lib, diagnostik ahamiyatga ega. n- antigen issiqlik...

This file contains 38 pages in PPTX format (4.4 MB). To download "salmonellalar", click the Telegram button on the left.

Tags: salmonellalar PPTX 38 pages Free download Telegram