xalqog‘zakii jodi-bolalar adabiyotisarchashmasi

PPTX 39 sahifa 644,6 KB Bepul yuklash

39 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 644,6 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 39

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 39

mavzu: adabiyot (bolalar adabiyoti) fanining maqsad va vazifalari. bolalar kitobxonligi haqida. bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog‘liqligi. qo‘shiqlar. maqollar. topishmoqlar. masallar. tez aytishlar. ertaklar. adabiy ertaklar. mavzu: xalq og‘zaki ijodi - bolalar adabiyoti sarchashmasi. reja: 1.bolalar folklori haqida tushuncha 2.bolalar folklori janrlari haqida ma’lumot 3. bolalarni erkalovchi qo’shiqlar 4. bolalarning taqvim qo’shiqlari 5. bolalarning maishiy qo’shiqlari adabiyot: m.jumaboev. bolalar adabiyoti. darslik. 2010 yil. m.jumaboev. o’zbek va jahon bolalar adabiyoti. qo’llanma. 1996 y. z. masharipova t.matyoqubova o’zbek yozma adabiyotida folklor an’analari toshkent – 2011 www. ziyonet.uz. bolalar adabiyoti- o'zbek bolalar adabiyoti antologiyasi g'ani jahongirov. o'zbek bolalar folklori.1975 adabiyot: 1. jahongirov g'. o'zbek bolalar folklori. – t.: o'qituvchi, 1975. 2. safarov o. o'zbek bolalar poetik folklori. – t.: o'qituvchi, 1985. 3. safarov o. folklor – bebaho boylik. – t.: muharrir, 2010. – b. 231-284. 4. boychechak. qo'shiqlar. – t.: 1984. bolalar folklori - kichkintoylar olami bilan kattalar dunyosining …

2 / 39

75) 4. o.safarovning «bolalarni erkalovchi o’zbek xalq qo’shiqlari» (1983) 5. «o’zbek bolalar poetik folklori» (1985) 6. «alla-yo alla» (1999) 7.«chittigul» (2004) 8. sh.galievning «o’zbek bolalar oyin folklori» (1998) o’zbek bolalar folklori namunalari 3 qismga bo’linadi: i. kattalar hamisha o’z farzandlarini o’ylab yashaganlar – mehnat va ijod bilan shug’ullangan. bu jarayon ularda bola va uning taqdiri to’g’risida qayg’urish majburiyatining tobora chuqurlashuvi tarzida kechib, talay qo’shiqlarning to’qilishiga sabab bo’lgan. ayniqsa, chaqaloqni parvarish etish mas’uliyati behad katta bo’lgan. xalq og’zaki poeziyasining ana shu namunalarini erkalash poeziyasi tarzida umumlashtirish va xarakterlash asoslidir. erkalash poeziyasi namunalari 2 xil: 1.beshik qo’shiqlari . allalar va etnografik mazmundagi aytim-olqishlar ana shunday xarakterga ega. beshik qo’shiqlari chaqaloq uch yoshga to’lgunigacha aytiladi. 2. suyish qo’shiqlari bola tug’ilganidan to 6-7 yoshga to’lgunigacha ijro etilsa-da, aslida ular beshik bilan bog’lanmagan, onalik mehri tarovatidan bitilgan badihalardir. bular: erkalamalar, ovutmachoqlar, qiziqmachoqlar va qaytarmachoqlardan tarkib topgan. folklor namunalarining 2 turi: ii.kattalar bolalarning tabiatga munosabatini shakllantirishda …

3 / 39

urlicha fikrlar mavjud. . l.z.budagov chig’atoychada «allala» boshning orqasi, ya’ni «ensa»ni anglatishini qayd etgan.chaqaloq beshikka, belanchakka faqat bosh orqasi–allalasi bilan chalqanchasiga cho’zilib uxlaydi. bolaga uyqu chaqirishda qo’llanishi shu vazifasidan kelib chiqqan. bunda «allala» shakli «alla, alla-yo, alla-yo alla» tarzidagi ko’rinishlar bilan to’lishib, uyquga chorlovchilik mohiyatini kasb etgan. «alla» so’zi lug’aviy jihatdan «bosh orqasi» va «uxlamoq» ma’nolarini anglatsa, istilohiy ma’nosiga ko’ra uyqu chaqirmoq, uxlatmoq asosiy vazifasiga aylangan silsilaviy qo’shiq turini anglatadi abu ali ibn sino alla haqida abu ali ibn sino allaning shu xususiyatini ming yil ilgariyoq payqab, shunday e’tirof etgan: «... bolaning mijozini kuchaytirmoq uchun unga ikki narsani qo’llamoq kerak: biri, bolani sekin-asta tebratish, ikkinchisi, uni uxlatish uchun aytish odat bo’lib qolgan muzika va allalashdir. shu ikkisini qabul qilish miqdoriga qarab bolaning tanasi bilan badantarbiyaga va ruhi bilan muzikaga bo’lgan iste’dodi hosil qilinadi». o’zbek allalari tuzilishiga ko’ra ikki xil: 1.voqeaband (syujetli) allalar bunday allalar yagona, yaxlit syujet (voqea)ga ega, barcha …

4 / 39

dan, alla-yo alla, har kim qo’rqar o’limdan, alla-yo alla. shu bulbulim sayrasa, alla-yo alla, o’lim qochar yo’limdan, alla-yo alla. voqeaband alla past-pastgina tepadan, toydim tushdim-o, alla. qo'limga qaychi olib-o, senga - qo'g'irchog'im-o, chopon bichdim-o, alla. englari tor kelmasin, deb qo'lingga qarab-o, alla. chopon bichgan qo'limni-yo, mening toylog'im-o, alla, oyi bordir-o, alla, jonim bolam-o, alla. parokanda alla men seni alla qilay, alla, ko'tarib katta qilay, alla. alla jonning rohati, alla, uyqu ko'zning rohati, alla. o'rik yog'och beshiging, alla, o'rgilib ketsin onang. tut yog'ochdan beshiging, alla, termulib o'tsin onang, alla. adoq-adoq yurisin, tikan shunga kirmasin. ko’zi qattiq bandalar, ko’zi shunga tegmasin,- san bir yillik, man ming yillik. kiya-kiya to’zdiraylik, dugonalarimdan o’zdiraylik. aytim-olqishlar o..shugina, shuginagina, munchagina tunchagina. shunchagina-kunchagina. yashnab turgan g’unchagina voy-voy, shuginani kim urdi? voy-voy, shuginaga kim lab burdi? yig’lama, oppoqqinam, boshimdagi qalpoqqinam! erkalama va ovutmachoqlar qiziqmachoqlar qiziqmachoqlar tushuncha va tasavvurlarning o’zaro qorishuvi tufayli hosil bo’lgan fantastik obrazlilik va voqeabandlik negizida qurilgan. …

5 / 39

ida ta’kidlab turib, qarshi tarafdagi ustun tomon – xususiyatni e’tirof etadi. bu dialog shaklidagi qaytarmachoqlarga xos bo’lsa, monolog shaklidagi namunalarida lirik «men» markazda turadi. «kun, san nimadan kuchlisan?» qaytarmachog’i dialog negizida qurilgan. unda bolalarni qiziqtirgan «dunyoda kim kuchli?» savoliga javob narsa va hodisalar bahsi asosida – voqeadan voqeaning o’sib chiqishi shaklida bola qiziqishi va idrokiga mos holda bayon qilingan: -kun, san nimadan kuchlisan? -man kuchli bo’lsam, bulut bosarmidi? -bulut, san nimadan kuchlisan? -man kuchli bo’lsam, yomg’ir yog’armidi? har bir savol o’zidan keying savolni hosil qilgan, voqealar tizila boradi: yomg’ir-erni, er-o’tni, o’t-qo’zini, qo’zi-bo’rini, bo’ri-echkini, echki-sichqonni, sichqon-qumursqa(chumoli)ni o’zidan kuchli deb biladi va eng e’tiborlisi shundaki, ularning har biri o’zlaridagi ojizlikni ham oshkora tan ola borishadi. masalan, «yumalandim, yumoq topdim» satri bilan boshlanuvchi qaytarmachoqda lirik qahramon yumalab yumoq topadi (1), yumaloq ichidan taroq topadi (2), taroqni momoga beradi (3), momo unga churak (non) beradi (4), churakni cho’ponga beradi (5), cho’pon unga tayoq beradi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 39 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xalqog‘zakii jodi-bolalar adabiyotisarchashmasi" haqida

mavzu: adabiyot (bolalar adabiyoti) fanining maqsad va vazifalari. bolalar kitobxonligi haqida. bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog‘liqligi. qo‘shiqlar. maqollar. topishmoqlar. masallar. tez aytishlar. ertaklar. adabiy ertaklar. mavzu: xalq og‘zaki ijodi - bolalar adabiyoti sarchashmasi. reja: 1.bolalar folklori haqida tushuncha 2.bolalar folklori janrlari haqida ma’lumot 3. bolalarni erkalovchi qo’shiqlar 4. bolalarning taqvim qo’shiqlari 5. bolalarning maishiy qo’shiqlari adabiyot: m.jumaboev. bolalar adabiyoti. darslik. 2010 yil. m.jumaboev. o’zbek va jahon bolalar adabiyoti. qo’llanma. 1996 y. z. masharipova t.matyoqubova o’zbek yozma adabiyotida folklor an’analari toshkent – 2011 www. ziyonet.uz. bolalar adabiyoti- o'zbek bolalar adabiyoti an...

Bu fayl PPTX formatida 39 sahifadan iborat (644,6 KB). "xalqog‘zakii jodi-bolalar adabiyotisarchashmasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xalqog‘zakii jodi-bolalar adabi… PPTX 39 sahifa Bepul yuklash Telegram