muhandislik kommunikatsiyalari

PPTX 12 стр. 713,4 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 713,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

prezentatsiya powerpoint namangan muhandislik qurilish instituti muhandislik kommunikatsiyalari fakulteti 36-mmtx-21guruh talabasi rahimboyeva maʼmuraning favqulodda vaziyatlar va aholi muhofazasi fanidan tayyorlagan taqdimoti zilzila davrida hatti harakatlar va xavfsiz zonalarga evakuatsiya qilish reja: 1.zilzila haqida umumiy tushuncha. 2.zilzila paytida aholoini muhofaza qilish tadbirlari 3.evakuatsiya jarayoni haqida. zilzila, yer qimirlash — yer poʻstida yoki mantiyaning yuqori qismida toʻsatdan siljish, sinish yoki oʻpirilish roʻy berishi oqibatida vujudga keladigan va toʻlqinsimon tebranishlar tarzida uzoqlarga tarqaladigan yer osti silkinishlari va tebranishlari. sabablariga koʻra, tektonik, vulqoniy va oʻpirilish zilzilalariga boʻlinadi. yer poʻstining xar xil chuqurligida tabiiy kuchlar taʼsirida sodir boʻladigan silkinishlar tektonik zilzilalar deyiladi. ular yer qaʼridagi harakat va jarayonlarning mahsuli boʻlib, bu jarayonlarning kinetik quvvat tarzida birdan (1 min.da) sarflanishi oqibatidir. vulqoniy va oʻpirilish zilzilalari tabiatda juda kam sodir boʻladi; ular kuchi jixatidan tektonik zilzilalarning eng kuchsizi bilan tenglashadi. yer sharida sodir boʻladigan zilzilalar soni yil davomida bir necha yuz mingga yetishi mumkin. shulardan aksariyat koʻpchilik …

2 / 12

himolay, ikkinchisi, meridional yoʻnalishda — tinch okeanining ikki qirgʻogʻi boʻyicha va qisman quruqlik mintaqasida joylashgan. bunday seysmik faollashgan joylarga jan. amerikadan antarktidagacha, yevropa va osiyo qitʼasining shimoliy qismi, markaziy va gʻarbiy afrika, avstraliya va b. hududlar kiradi. demak, markaziy osiyo uning seysmik jihatdan faol boʻlgan kopetdogʻ, tyanshan, pomir togʻlari tufayli seysmik faol mintaqaga kiradi. yer pusti yoki yuqori mantiya qatlamidagi zilzila paydo boʻlgan maʼlum bir hajm zilzila oʻchogʻi, uning markazi deb hisoblangan nuqta esa gipotsentr, gipotsentrning yer yuzasidagi proyeksiyasi zilzila epitsentri deyiladi. epitsentr va gipotsentr oraligʻidagi masofa zilzilaning yer yuzidan chuqurligini koʻrsatadi. zilzila oʻchogʻi oʻrta osiyo hududida, aksariyat hollarda, yer sathidan 5-50 km chuqurlikda joylashgan boʻladi. yer sharining maʼlum hududlarida zilzilalar oʻchogʻi 200— 300, hatto 700 km gacha chuqurlikda boʻlishi ham mumkin. zilzila sodir boʻlganda uning oʻchogʻidan boʻylama va koʻndalang seysmik toʻlqinlar tarqaladi. boʻylama toʻlqinlar r harfi (birinchi toʻlqin), koʻndalang toʻlqinlar s harfi (ikkinchi toʻlqin) bilan belgilanadi. bulardan tashqari, yer …

3 / 12

lar kuchli shikastlanadi, togʻlarda surilmalar yuz beradi. gʻisht, betondan ishlangan uylar butunlay yoki qisman buziladi, yer osti quvurlari uziladi. qoyalar qulab, tepaliklar suriladi, yerdagi yoriqlarning eni 10 sm gacha boradi. yer yuzida katta (eni 1 m gacha) yoriqlar paydo boʻladi. toʻgʻon va qirgʻoq dambalari ishdan chiqadi, temir yoʻllar bukiladi. yangi koʻllar paydo boʻladi. yer yuzida keng va chuqur jarliklar hosil boʻladi, yer vertikal va gorizontal yoʻnalishda silkinadi. togʻlarda qoyalar agʻdariladi, koʻprik, toʻgʻon, temir yoʻllari butunlay buziladi. yer qiyofasi, relyefi oʻzgaradi. yer yuzi burmalanadi, baland qoyalar agʻdariladi, daryolar oʻzanini oʻzgartiradi. koʻndalang toʻlqin esa oʻrtacha 5 km/s tezlikda, yuza toʻlqinlar esa eng sekin tezlikda tarqaladi. qayd qilingan toʻlqinlarning yozuviga qarab zilzila epitsentridan stansiyagacha boʻlgan masofani aniqlash imkonini beradi. shu maqsadda koʻndalang va boʻylama toʻlqinlar orasidagi vaqtning epitsentr uzoqligiga bogʻliqligi har xil hudud uchun oʻrganiladi. bu bogʻliqlik chizma koʻrinishida boʻlib, u godograf deb yuritiladi va zilzila maʼlumotlarini ishlash va oʻrganishda muhim ahamiyatga ega …

4 / 12

ilari, devorlarning oyna bilan qoplangan qismlari, ayniqsa oxirgi qavatlardagi burchakda joylashgan xonalar, lift va zinapoya maydonchalari bo‘lishi mumkinligini hisobga olish kerak. 3. oila a’zolari va bolalarga xavfsiz joyni egallashni o‘rgatish zarur. 4. oilangiz a’zolari va o‘zingiz kvartirangizda, pod’ezdda, uyingizda gaz, elektr, suvni o‘chirish yo‘llarini bilishingiz lozim. 5. qariya, nogiron va bolalar xavfsizligini ta’minlash yo‘lini oldindan o‘ylab qo‘ying. 6. xonalardagi shkaf, kitob javonlarni devorlarga mahkamlab qo‘ying. uy jixozlarni uxlaydigan o‘rinlarga yiqilmaydigan holatda, eshik va chiqish yo‘llarini to‘sib qo‘ymaydigan qilib joylashtirish kerak. 7. javonlar, shkaflar ustidagi og‘ir buyumlar qattiq mahkamlab qo‘yilishi yoki odam ustiga tushib ketishi mumkin bo‘lgan buyumlar pastga yoki ishonchli joyga joylashtirilishi shart. dam olish o‘rinlari derazadan, katta oynalardan, tushib ketishi mumkin bo‘lgan buyumlardan uzoqroq bo‘lishi shart. 8. javonlarni dam olish o‘rinlaridan, xonaga kirish eshigidan, rakovina va unitazlardan uzoqroq joyga o‘rnating. 9. uyga kirish yo‘lini, yo‘laklarni, va zinapoyalarni buyumlar bilan to‘sib qo‘ymang. 10. tez alangalanuvchi va o‘yuvchi suyuqliklar solingan idishlarni …

5 / 12

otgan joylarda joylashgan bo‘lsa, xavfli jarayonlar, ya’ni sel kelishi, ko‘chki xavfi bo‘lgan tog‘ hududida, suv bosishi mumkin bo‘lgan hududlarda ekanligini aniqlab, oila a’zolari va qo‘shnilar bilan birgalikda xavfsiz joyga chiqish yo‘llarini belgilab qo‘ying. chunki yer silkinishi natijasida yer ko‘chkisi, o‘pirilishi, siljishi, tosh ko‘chkisi, yerning yorilishi, tuproq qatlamlarning cho‘kishi, tuproqning siqilib balchiqqa aylanish hollari yuz berishi mumkin. xonaning ichida 1. agar siz yer yoki binoning silkinishini sezsangiz, darxol xavfdan qutilishga harakat qiling, eng katta xavfni yuqoridan tushadigan jismlar yaratishi mumkinligiga ahamiyat bering. 2. agar siz ko‘p qavatli uyning birinchi qavatida xom g‘ishtli, pishgan g‘ishtli yoki paxsa devorli shaxsiy uylarda yashasangiz, yer qimirlash boshlanishi bilan 15-20 soniya ichida darhol uyning ichidan tashqariga chikib keting va elektr simlari, gaz quvurlari va baland imoratlar tagidan uzoqroqqa ochiq joyga o‘ting. 3. agar xonaning ichida qolsangiz oldindan belgilab olingan xavfsiz joyga turib oling. mabodo yuqoridan suvoq parchalari, yoritgich asboblari, oyna siniqlari tushadigan bo‘lsa, stol yoki krovatlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muhandislik kommunikatsiyalari"

prezentatsiya powerpoint namangan muhandislik qurilish instituti muhandislik kommunikatsiyalari fakulteti 36-mmtx-21guruh talabasi rahimboyeva maʼmuraning favqulodda vaziyatlar va aholi muhofazasi fanidan tayyorlagan taqdimoti zilzila davrida hatti harakatlar va xavfsiz zonalarga evakuatsiya qilish reja: 1.zilzila haqida umumiy tushuncha. 2.zilzila paytida aholoini muhofaza qilish tadbirlari 3.evakuatsiya jarayoni haqida. zilzila, yer qimirlash — yer poʻstida yoki mantiyaning yuqori qismida toʻsatdan siljish, sinish yoki oʻpirilish roʻy berishi oqibatida vujudga keladigan va toʻlqinsimon tebranishlar tarzida uzoqlarga tarqaladigan yer osti silkinishlari va tebranishlari. sabablariga koʻra, tektonik, vulqoniy va oʻpirilish zilzilalariga boʻlinadi. yer poʻstining xar xil chuqurligida tabiiy ...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (713,4 КБ). Чтобы скачать "muhandislik kommunikatsiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muhandislik kommunikatsiyalari PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram