karolinglar imperiyasi san’a ti

DOCX 30 pages 70.2 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.2 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

variant № 1 1.1. karolinglar imperiyasi san’a ti 1.2. ix-xii asrlar vizantiya san’a ti 1.3. abbosiylar davri san’ati 1.4. indoneyziya va vetnam san’ati 1.5. italiya roman san’ati 1.1. karolinglar imperiyasi san’a ti karolinglar imperiyasi san’ati (viii–ix asrlar) g‘arbiy yevropada franklar hukmronligi ostida shakllangan san’at bo‘lib, ayniqsa karl buyuk (charlemagne) davrida yuksalgan. bu davr san’ati antik davr merosi, erta xristianlik, vizantiya va german unsurlarining uyg‘unlashuvi natijasida yuzaga kelgan bo‘lib, asosan diniy xarakterga ega edi. san’at orqali “renovatio imperii romani” – ya’ni rim imperiyasini qayta tiklash g‘oyasi targ‘ib qilindi. karolinglar o‘z imperiyasini qadimgi rim davomchisi sifatida ko‘rsatishga harakat qilishgan. masalan, imperator karl o‘zini “yangi avliyo konstantin” deb atatgan va hatto o‘zining toj kiyish marosimlarini vizantiya urf-odatlariga moslashtirgan. miniatyura san’ati karolinglar davrida gullab-yashnadi. qo‘lyozmalar nodir san’at asariga aylantirildi. zarhal suyuqliklar bilan bezatilgan, hayotiy ranglar bilan chizilgan miniatyuralar, harflarning murakkab geometrik kompozitsiyalari bu davrga xos. eng mashhur namunalar – “coronation gospels” (karl buyukka taqdim …

2 / 30

ishlash sohalari ham rivoj topdi. masalan, “lorsch portali” deb nomlangan eshik portali – tosh ustida nafosat bilan ishlangan bezaklar majmuasi bo‘lib, u yunon me’moriy elementlarini frankcha kayfiyat bilan uyg‘unlashtirgan. shuningdek, karlning tashabbusi bilan ko‘plab monastirlar, scriptoriylar (qo‘lyozma markazlari) ochilib, ularda ilm-fan va san’at rivojlangan. xususan, tours, metz va reims shaharlaridagi scriptoriylar karoling madaniyatining markaziga aylangan. bu yerda “karoling miniatyura maktabi” shakllangan va keyinchalik roman san’ati rivojiga kuchli ta’sir ko‘rsatgan. karolinglar san’ati orqali ilk bor san’at kuchli markazlashgan siyosiy hokimiyatni mustahkamlash vositasiga aylantirilgan. qiziqarli jihatlardan biri – aachen soborining gumbaz tizimi va ichki bezaklari kelajakdagi gotika me’morchiligiga ilhom bergani bo‘lib, bu esa karoling davri nafaqat o‘z zamoni, balki butun yevropa san’ati tarixida burilish nuqtasi bo‘lganini ko‘rsatadi. 1.2. ix-xii asrlar vizantiya san’a ti ix–xii asrlar vizantiya san’ati – sharqiy rim imperiyasi (vizantiya)da ikonografiya, mozaika, monumental me’morchilik va diniy bezak san’atining eng yuksak cho‘qqisiga chiqqan davr bo‘lib, bu davr “vizantiya uyg‘onishi” deb ham …

3 / 30

nigoh va fon sifatida oltin nur bilan yaratilgan. masalan, mashhur “pantokrator” tasviri – iso masihning hukmron va donishmand shaxs sifatidagi ikonasidir. qiziqarli tomoni – ko‘plab ikonalar oldida mo‘’jizaviy voqealar yuz bergan deb ishonilgan, ular ziyoratgohga aylangan. mozaika san’ati bu davrda chinakam yuksaklikka yetdi. tabiiy tosh, marmar, oltin va shisha bo‘lakchalardan ishlangan mozaikalar vizantiya cherkovlarining ichki devorlarida, gumbazlarida nur taratuvchi ilohiy manzara sifatida aks etgan. masalan, istanbuldagi aya sofiya cherkovida 9-asr oxiri va 10-asr boshlarida tiklangan mozaikalar, ayniqsa iso masih va maryam onaning tasviri vizantiya mozaika san’atining durdona namunalaridir. oltin fonda chizilgan bu mozaikalar gumbaz ichidan quyosh nuri singari yaltirab turishi bilan mashhur bo‘lgan. me’morchilikda esa vizantiya uslubi o‘zining gumbazli, xochsimon reja asosida qurilgan cherkov binolari, ichki makonning mukammal uyg‘unligi, ustunlar, ravoq va bezaklar bilan ajralib turadi. hosios loukas (gretsiya), dafni monastiri va nea moni kabi cherkovlar ix–xi asrlardagi me’moriy yodgorliklarning yorqin namunasidir. bu binolarda gumbazli markaziy tuzilma va turli tomondan …

4 / 30

buyuk imperiya g‘oyalarini san’at vositasida ramziy ravishda ifoda etgan bo‘lib, uning naqadar jozibali va samoviy ohangdorligi ko‘plab xalqlar ruhiyatiga chuqur singib ketgan. 1.3. abbosiylar davri san’ati abbosiylar davri san’ati (750–1258-yillar) islomiy san’at tarixidagi eng muhim va sermazmun davrlardan biri bo‘lib, u nafaqat musulmon dunyosida, balki umumjahon madaniyatida ham chuqur iz qoldirgan. abbosiylar xalifaligi o‘z poytaxti bag‘dodda (va keyinroq samarqand, basra, ray, qohira singari shaharlarda) buyuk ilm-fan, adabiyot va san’at markazlarini yaratgan. bu davr san’ati diniy va dunyoviy yo‘nalishlarda parallel ravishda rivojlangan bo‘lib, antik yunon, fors, hind va vizantiya madaniy ta’sirlarini chuqur o‘zlashtirgan holda noyob va mustaqil islomiy estetikani shakllantirgan.abbosiylar san’atining asosiy tamoyili – tasvirlardan saqlanish, ramzlar va naqshlar orqali g‘oyalarni ifodalash bo‘lib, bu qur’oni karimdagi "tasvirga sig‘inishdan" ogohlantirishga asoslanadi. shuning uchun surat va haykaltaroshlik o‘rniga arabesk, kufiy yozuvi, geometrik va floral naqshlar eng yuksak badiiy ifoda vositalariga aylangan. masalan, kufiy yozuvlar qur’on nusxalarida, me’moriy bezaklarda, keramika va matolarda nafis bezak …

5 / 30

t va ilm bir-birini boyitgan. bu erda ishlatilgan manzarali grafika, diagrammalar, dekorativ harflar islomiy san’atga ilmiy badiiylik bag‘ishlagan.keramika san’atida abbosiylar ilg‘or texnikalarni joriy etgan. ayniqsa, luster deb nomlangan – metalldek yaltiraydigan sirtga ega keramika uslubi aynan shu davrda ixtiro qilingan. bu uslubda ko‘plab idishlar, kafel plitalar, qandillar bezatilgan. ba’zi keramika asarlarida inson va hayvon tasvirlari ham uchraydi, ammo ular ko‘proq ramziy, stilize qilingan shakllarda ifodalangan.matoga ishlov berish va kashta san’ati ham g‘oyat taraqqiy etgan. xususan, to‘qimachilikda ipak, oltin va kumush iplar bilan bezatilgan matolar, “tiraz” deb ataluvchi yozuvli chegara naqshlari bilan mashhur bo‘lgan. bu matolar diplomatik sovg‘alar sifatida boshqa davlatlarga yuborilgan.qiziqarli fakt – abbosiy xalifalari ko‘pincha san’atkorlarni bevosita saroyga olib kelgan, hattoki musavvirlar va hattotlar o‘z asarlarini xalifa uchun maxsus yaratgan. ba’zi yozma manbalarda aytilishicha, xalifa harun ar-rashid saroyida minglab qo‘lyozmalar, miniatyuralar va bezakli qur’on nusxalari saqlangan.abbosiylar miniatyura san’ati o‘ziga xos bo‘lib, bu davrda “maqomat” kabi adabiy asarlarning tasvirlangan qo‘lyozmalari …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "karolinglar imperiyasi san’a ti"

variant № 1 1.1. karolinglar imperiyasi san’a ti 1.2. ix-xii asrlar vizantiya san’a ti 1.3. abbosiylar davri san’ati 1.4. indoneyziya va vetnam san’ati 1.5. italiya roman san’ati 1.1. karolinglar imperiyasi san’a ti karolinglar imperiyasi san’ati (viii–ix asrlar) g‘arbiy yevropada franklar hukmronligi ostida shakllangan san’at bo‘lib, ayniqsa karl buyuk (charlemagne) davrida yuksalgan. bu davr san’ati antik davr merosi, erta xristianlik, vizantiya va german unsurlarining uyg‘unlashuvi natijasida yuzaga kelgan bo‘lib, asosan diniy xarakterga ega edi. san’at orqali “renovatio imperii romani” – ya’ni rim imperiyasini qayta tiklash g‘oyasi targ‘ib qilindi. karolinglar o‘z imperiyasini qadimgi rim davomchisi sifatida ko‘rsatishga harakat qilishgan. masalan, imperator karl o‘zini “yangi avliyo k...

This file contains 30 pages in DOCX format (70.2 KB). To download "karolinglar imperiyasi san’a ti", click the Telegram button on the left.

Tags: karolinglar imperiyasi san’a ti DOCX 30 pages Free download Telegram