asosiy fondlar

PPTX 13 pages 853.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 853.8 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

asosiy fondlarning tarkibi va tuzilmasi asosiy fondlarning tarkibi va tuzilmasi xolmatov ramazon reja asosiy fondlar asosiy fondlardan foydalanish ko’rsatgichlari ishlab chiqarish quvvatining mohiyati va hisoblash usullari asosiy fondlar asosiy fondlar, korxonalarning asosiy fondlari– ishlab chiqarishga uzoqxizmat qiladigan, oʻz natural buyum shaklini uzoq vaqt oʻzgartir-magan holda ishlab chiqarish jarayonida bir necha bor qatnashadigan mehnat qurollari va vositalari. odatda asosiy fondlarga ishlab chiqarishda bir yildan ortiq xizmat koʻrsatadigan molmulk kiritiladi (rivojlangan kapitalistik davlatlarda asosiy fondlar oʻrniga asosiy kapital tushunchasi qoʻllaniladi). asosiy fondlar oʻz qiymatini tayyor mahsulotga asta-sekin, bir necha yillik ishlab chiqarish jarayonida qismlar bilan oʻtkazadi, mahsulot sotilgach, korxonaga pul sha-klida qaytib keladi (qarang amortizatsiya ajrat-malari). asosiy fondlar qiymat jihatidan korxonaga qoʻyilgan pul boʻlsa, moddiy jihatdan bino, inshootlar, mashina-uskuna va boshqalardan iborat. asosiy fondlarning qiymat ifodasi buxgalteriya balansida asosiy vositalar deb yurtiladi. asosiy fondlardatutgan oʻrniga qarab asosiy fondlar asosiy ishlab chiqarish va asosiy noishlab chiqarish fondlariga boʻlinadi. asosiy ishlab chiqarish fondlari ishlab …

2 / 13

mevali bogʻlar va da-raxtlar; yerlarni yaxshilashga sarflangan kapital harajatlar. asosiy noishlab chiqarish fondlariga uy-joy binolari, maktablar, klublar, davolash muassasalari va boshqa kiradi. qishloq xoʻjaligi korxonalarida asosiy fondlar balansida irrigatsiya-meliorasiya fondlari qiymati alohida bandda koʻrsatiladi (ular inshootlar tarkibida hisobga kiritiladi). xoʻjaliklarning asosiy fondlar buxgalteriya hisobida 01 raqamli hisobvaraqda qayd etiladi, natural hamda qiymat koʻrsat-kichlarida hisobga olinadi. natural koʻrsatkichlar (dona-si, vt hisobidagi quvvat, m2 hisobidagi sathi va boshqalar) asosiy fondlarning sifat va miqdori tarkibi, xoʻjaliklarning ishlab chiqarish imkoni-yatlari, sotib olingan texnika yoki bino, inshootning qurilgan vaqti haqida tasavvur beradi. asosiy fondlar qiymati joriy narxlarda yoki qiyosiy narxlarda hisoblanadi. hisobga olish asosiy vositalarning barcha koʻrinishlarini turlar boʻyicha taqqoslashga, ularning jami qiymatini, ulardagi yangi tayyor mahsulotga oʻtadigan eskirish darajasini aniqlashga im-kon beradi. asosiy fondlar real miqdori mamla-katning iqtisodiy salohiyatini, ishlab chiqarish quvvatini koʻrsatadi. oʻzbekiston respublikasi xalqxoʻjaligi barcha tarmoqlarining asosiy ishlab chiqarish fondlari amaldagi (joriy) narxlarda 1993-yilda 19218,1 mlrd. soʻmni tashkil etgan. asosiy fondlardan foydalanish …

3 / 13

ardan foydalanish bilan bog'liq. ko'rsatkichlarning bu guruhi tarkibiga quyidagilar kiradi: asosiy ishlab chiqarish fondlari (mashina va asbob-uskunalar)dan ekstensiv foydalanish koeffitsienti, ulardan vaqt bo'yicha foydalanganlik darajasini aks ettiradi; asosiy ishlab chiqarish fondlari(mashina va asbob-uskunalar)dan intensiv foydalanish koeffitsienti, ulardan quvvat bo'yicha foydalanganlik (unumdorlik) darajasini aks ettiradi; asosiy ishlab chiqarish fondlaridan integral foydalanish koeffitsienti, barcha ekstensiv va intensiv omillardan birgalikda foydalanishni hisobga oladi. ko'rsatilgan ko'rsatkichlarning har biri amaliyotda mustaqil ma'noga ega bo'lib, turli maqsadlarga erishish uchun foydalaniladi. masalan, asosiy ishlab chiqarish fondlaridan vaqt bo'yicha qanday foydalanilganligini (ekstensiv foydalanish) baholash asbob-uskunalarning smenalik koeffitsienti, uskunalarni koeffitsienti, smena davomida uskunalarning bekor turib qolishi, uskunalardan smenalarda foydalanish koeffitsienti kabi ko'rsatkichlar qo'llaniladi. asbob-uskunalardan ekstensiv foydalanish koeffitsienti mazkur uskunalardan amalda haqiqiy foydalanilgan vaqtning ulardan reja bo'yicha foydalanish muddatiga nisbati orqali aniqlanadi. korxonada asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanishni to'liq baholash uchun ekstensiv ko'rsatkichlardan tashqari, ularning quvvat bo'yicha yuklanish tabiatini o'rganish ham muhim ahamiyat kasb etadi. bu erda yuqorida aytib o'tilganidek, …

4 / 13

itsientlarining ko'paytmasi orqali aniqlanib, uning vaqt va quvvat bo'yicha band bo'lishini (foydalanilishini) kompleks xarakterlaydi. k,teg,= keks xkint = 0,71 x0,8 = 0,57 korxonaning asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanishning umumiy va qiymat ko'rsatkichlari nuqtai nazaridan kelib chiqqan holda, avvalo fond qaytimi haqida to'xtalib o'tish kerak. u asosiy fondlar birligiga (qiymati bo'yicha) to'g'ri kelgan mahsulot ishlab chiqarishni xarakterlaydi. u mahsulot sotishdan tushgan bir yillik tushumning (v) asosiy ishlab chiqarish fondlarining o'rtacha yillik qiymatiga nisbati sifatida aniqlanadi: f = v k t-g f s mahsulotning fond sig'imi - fond qaytimiga teskari qiymat bo'lib, quyidagi formula asosida aniqlanadi: f f = —r s v fond sig'imi kapital qo'yilmalari (investitsiyalar)ni tejash yoki ko'paytirish bilan uzviy ravishda bog'liq bo'ladi. ishlab chiqarish mohiyati va hisoblash usullari asosiy ishlab chiqarish fondlari hajmi va ulardan foydalanish darajasi korxonaning ishlab chiqarish quvvati kattaligini belgilaydi. u ishlab chiqarish dasturini asoslashda katta rol' o'ynaydi hamda korxonaning belgilangan nomenklatura va sifatli mahsulot ishlab …

5 / 13

natni tashkil qilishning ilg'or sharoitlarida ishlab chiqarish mumkin bo'lgan mahsulotlarning maksimal darajasidir. u qoidaga ko'ra, ishlab chiqarilgan mahsulotlar hajmining natural ko'rinishda, ushbu korxonaning ixtisoslashganligi va mahsulotning alohida turlari o'rtasidagi o'zaro nisbatiga ko'ra aniqlanadi. paxta tozalash korxonalari ishlab chiqarish quvvati tayyorlanadigan paxta xom ashyosi miqdori, foydalai ish vaqti va asosiy uskuna sanalgan jin mashinalari soni bog'liq bo'ladi. taqvimiy yil mobaynida ikki hosil yilida yetishtirilgan paxta qayta ishlanishi munosabati bilan paxta tozalash korxonasining bir yillik ish davri ikkita ekspluatatsiya davriga bo'linadi. ana shu ikki davr orasidagi vaqt ekspluatatsiya qilinmaydigan davr bo'ladi. ekspluatatsiya davrining uzunligi asosan, paxta tozalash korxonasi hududida yetishtiriladigan paxtaning hajmiga va uskunaning ish rejimiga bog'liq. 64 birinchi ekspluatatsiya davri uchun mahsulot ishlab chiqarish hajmi o'tgan yildan qolgan paxtaning miqdoriga belgilanadi, paxta zavodidagi mavjud uskunalardan foydalanish darajasi ham anna shunga qarab belgilanadi. yangi paxta hosili tayyorlanadigan ikkinchi ekspluatatsiya davrida esa, aksincha, uskunalardan foydalanishdarajasiga qarab ishlanadigan paxta hajmi belgilanadi. uskunalardan foydalanish rejasini …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy fondlar"

asosiy fondlarning tarkibi va tuzilmasi asosiy fondlarning tarkibi va tuzilmasi xolmatov ramazon reja asosiy fondlar asosiy fondlardan foydalanish ko’rsatgichlari ishlab chiqarish quvvatining mohiyati va hisoblash usullari asosiy fondlar asosiy fondlar, korxonalarning asosiy fondlari– ishlab chiqarishga uzoqxizmat qiladigan, oʻz natural buyum shaklini uzoq vaqt oʻzgartir-magan holda ishlab chiqarish jarayonida bir necha bor qatnashadigan mehnat qurollari va vositalari. odatda asosiy fondlarga ishlab chiqarishda bir yildan ortiq xizmat koʻrsatadigan molmulk kiritiladi (rivojlangan kapitalistik davlatlarda asosiy fondlar oʻrniga asosiy kapital tushunchasi qoʻllaniladi). asosiy fondlar oʻz qiymatini tayyor mahsulotga asta-sekin, bir necha yillik ishlab chiqarish jarayonida qismlar bilan oʻtka...

This file contains 13 pages in PPTX format (853.8 KB). To download "asosiy fondlar", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy fondlar PPTX 13 pages Free download Telegram