azimova toyibaxon

PPTX 23 pages 580.7 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 580.7 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint mavzu: azimova toyibaxon 2. soliqlar 1. real va nominal ishhaqi 4.valyutalar kursi 3.ishsizlik darajasini hisoblash bozor iqtisodiyotida ishchi kuchi boshqa har qanday tovar kabi o'z bahosiga ega. bu baho ish haqi ko'rinishida ifodalanadi. nominal ish haqi – ishlavchining ma’lum bir vaqt oralig’i (soat, kun, oy, hafta, yil)da qilgan mehnati evaziga olingan pul miqdorini bildiradi. ish haqi yollanma ishchilar uchun mehnat narxi ya’ni daromad bo`lgani uchun real daromadning o`zgarishini ifodalovchi quyidagi sxema orqali ifodalash mumkin: bu yerda: rd o‘ – real daromadninr o‘zgarishi (foizda); nod o‘ – nominal foydaning o‘zgarishi (foizda); nad o‘ – narxlar darajasining o‘zgarishi (foizda). ( rdo’ ) = ( nodo’ ) – ( nado’ ) yuqoridagi sxemani real ish haqining o‘zgarishini aniqlashda ham qo‘llash mumkin: δy =δw –δp (2) bu yerda: δy – real ish haqining foizdagi o`zgarishi; δw – nominal ish haqining foizdagi o`zgarishi; δp – narxlar darajasining foizdagi o`zgarishi. 2-misol. joriy yilda o`tgan …

2 / 23

nominal ish haqi o`tgan yilga nisbatan 60 % ga oshgan bo`lib narxlar darajasi 40 % ga oshgan bo`lsa, u holda real ish haqi qanchaga o`zgargan? joriy kunda oldingi kunga nisbatan nominal ish haqi 20 % ga oshgan, narxlar darajasi esa 10 % ga kamaygan bo`lsa, real ish haqi qanchaga o`zgaradi? 1 huquqiy(yuridik)shaxslar,ya’nikorxona,firma,tashkilot,birlashmalarvahokazolar. 2 aholi,ya’niayrimjismoniyshaxslar,masalan,qo’shilganqiymatsolig’i,aktsizyokifoydagasoliqsolishdasoliqsub’ektibo’libhuquqiyshaxslarhisoblansa,yer, mol-mulkvatransportvositalarigasolioqsolishdaesanafaqathuquqiyshaxslar,balki, ubilanbirgajismoniyshaxslarhamsoliqsub’ektihisoblanadi. !!!soliq nima hisobidan to’lansa, o’sha soliq manbai hisoblanadi. masalan, yerga soliq solinayotganda yer maydonisoliq ob’ekti bo’lsa, yer keltiradigan daromad soliq manbai bo’ladi. soliq sub’ektining bir birligi soliq birligi deb ataladi. masalan, aholi ixtiyoridagi yerdan soliq olinayotganda har bir gektar yer soliq birligi bo’ladi. soliqstavkalariproportsional, progressivevaregressiveko’rinishdabo’ladi: proporsionalsoliqstavkasidabirxilmiqdordagidaromadvafoydagaegabo’lganhuquqiyvajismoniyshaxslarbirxilproportsiyadasoliqto’lashadi.bundasoliqstavkasiqat’iyo’rnatilganbo’libsoliqmanbaininghajmihamproportsionalravishdaoshibboradi. progressivsoliqstavkasidadaromadyokifoydaoshibborishibilansoliqstavkasihamortibborishiko’zdatutilganbo’ladi.o’zbekistonrespublikasiaholisidaromadidanolinayotgansoliqstavkasiprogressivsoliqstavkasihisoblanadi. regressivsoliqstavkasidadaromadoshishibilansoliqstavkasikamayibboradi.bundaystavkalarbirorfaoliyatyokimahsulotishlabchiqarishniko’paytirishnirag’batlantirishmaqsadidao’rnatiladi. ishsizlik darajasini hisoblash. ish kuchi yoki yosh iqtisodiy faol aholi deb, aholining mehnatga layoqatli yoshdagilar tarkibiga kiruvchi ishlayotgan va ishsizlarning umumiy soniga aytiladi. ishlayotgan yoki band bo‘lgan aholi deb, mehnatga layoqatli yoshdagi ijtimoiy ishlab chiqarishda band bo‘lgan aholiga aytiladi. is

3 / 23

hsizlar bu ishchi kuchlarining bir qismi bo‘lib, ijtimoiy ishlab chiqarishda band bo‘lmagan, lekin ishlashni xohlovchi va ish qidirayotganlardir. har bir mamlakat ishlayotganlar va ishsizlarni o‘zining qonunchiligida belgilab qo‘yilgan me’yorlarga muvofiq hisobga oladi. mamlakatda yashovchi barcha aholini uch guruhga ajratish mumkin: birinchi guruhga 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar hamda maxsus muassasalarda saqlanayotgan shaxslar kiradi. masalan, ruhiy kasalliklar shifoxonasida, ahloq tuzatish muassasalarida bo‘lganlar. aholining bu qismi daromad keltiruvchi ijtimoiy foydali faoliyat bilan shug‘ullana olmaydi. ikkinchi guruhga ishlashi mumkin, lekin bir qator sabablarga ko‘ra ishlamaydigan aholi kiradi. ularga o‘quvchilar, uyda mehnat bilan shug‘ullanuvchilar kiradi. uchinchi guruhga qolgan barcha aholi kiradi va ular ishchi kuchini tashkil etib, o‘z navbatida ishlayotganlar va ishsizlarga bo‘linadi. ishsizlik turlari friktsionishsizlik buishqidirishyokikutishbilanbog’liqbo’lganishsizlik strukturaviyishsizlik davriyishsizlik bundayishsizlikesaiqtisodiyinqirozniboshidankechirayotganmamlakatlardavujudgakeladi bundayishsizlikishlabchiqarishningqisqarishivabuningoqibatidaishkuchlarigabo’lgantalabningkamayishinatijasidsapaydobo’ladi valyutalar kursi valyutalar kursi-birmamlakat pulbirliginingboshqa mamlakatlarpulbirligidagi bahosi to’g’rivalyutakursi–xorijiyvalyutabirliginingbahosimilliyvalyutadako’rsatiladi. masalan, 1 aqshdollari= 1500so’m teskarivalyutakursi–milliyvalyutagato’g’rikeladiganxorijiyvalyutabirligiko’rsatiladi. masalan, 1so’m= 0,001 aqshdollari valyuta kurslari erkin suzib yuruvchi, chekli suzib yuruvchi va tayinlangan bo‘lishi mumkin. erkin suzib yuruvchi valyuta kursi …

4 / 23

higa bog‘liq ravishda o‘zgaradi. misol uchun, ko‘pchilik uchinchi dunyo mamlakatlarining valyuta kurslari aqsh dollari, frantsuz franki va boshqa xorijiy pul birliklari kursiga bog‘liq ravishda o‘zgarib turadi. tayinlangan valyuta kursi bu xorijiy valyutada ifodalangan va davlat tomonidan rasmiy o‘rnatilgan milliy pul birligining bahosi bo‘lib, unga valyuta bozoridagi talab va taklifni o‘zgarishi ta’sir etmaydi. tayinlangan valyuta kursi, asosan, iqtisodiyoti sust rivojlangan yoki tashqi dunyoga etarli darajada ochiq bo‘lmagan mamlakatlarda qo‘llaniladi. bir mamlakat valyutasining boshqa bir mamlakat valyutasiga nisbatan hisoblanadigan bahosi nominal valyuta kursi deb ataladi. ikki mamlakatda ishlab chiqarilgan tovarlarning nisbiy bahosi real valyuta kursi deb ataladi. real va nominal valyuta kurslari orasidagi bog‘liqlikni quyidagi formula orqali ifodalash mumkin: 1-misol. 1980 yilda tayin tovar va xizmatlar "savati"ning bahosi aqsh da 1000 dollarga, germaniyada esa 3000 markaga teng bo‘lsin hamda valyuta kursi bo‘yicha 1 dollar 3 markaga teng bo‘lsin, deylik. 1980 yilni bazis yil deb qabul qilamiz. bu yildagi baholar indeksi 1 ga …

5 / 23

. agar o‘zbek so‘mining kursi qozoq tengesiga nisbatan pasaygan bo‘lsa, u holda so‘m tengega nisbatan arzonlashgan, tenge esa so‘mga nisbatan qimmatlashgan bo‘ladi. avval, bir tenge 0,143 so‘m bo‘lgan bo‘lsa, endi u 0,10 so‘m bo‘ladi. bu holda qozog‘istonda o‘zbek tovarlari arzonlashadi hamda 1000 so‘mlik tovar ilgaridagidek 143 tenge emas, balki 100 tengega sotiladi. natijada qozog‘istonda o‘zbek tovarlariga bo‘lgan talab oshadi. buning oqibatida eksport hajmi ortadi. masalalar 1. agar iste’mol "savati"ning bahosi aqshda 100 dollar bo‘lib, o‘zbekistonda 25 ming so‘m bo‘lsa, u holda 1 dollarning bahosi qanday bo‘ladi? 2. agar bozor "savati"ning bahosi rossiya rublida 2500 rubl bo‘lib, qozog‘iston tengesida 500 tenge bo‘lsa, u holda qozoq tengesining bahosi (kursi) qanday bo‘ladi? 3. shvetsariya frankining kursi dollarga nisbatan 4 frankdan 3 frankkacha kamaygan bo‘lsa, u holda frankning bahosi qanday o‘zgaradi? 4. aqsh gfrdan y mahsulotni import qiladi. bu mahsulotning gfrdagi turli valyuta kurslariga mos keluvchi narxlari va aqshda mahsulotga bo‘lgan talablar quyidagi jadvalda …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "azimova toyibaxon"

prezentatsiya powerpoint mavzu: azimova toyibaxon 2. soliqlar 1. real va nominal ishhaqi 4.valyutalar kursi 3.ishsizlik darajasini hisoblash bozor iqtisodiyotida ishchi kuchi boshqa har qanday tovar kabi o'z bahosiga ega. bu baho ish haqi ko'rinishida ifodalanadi. nominal ish haqi – ishlavchining ma’lum bir vaqt oralig’i (soat, kun, oy, hafta, yil)da qilgan mehnati evaziga olingan pul miqdorini bildiradi. ish haqi yollanma ishchilar uchun mehnat narxi ya’ni daromad bo`lgani uchun real daromadning o`zgarishini ifodalovchi quyidagi sxema orqali ifodalash mumkin: bu yerda: rd o‘ – real daromadninr o‘zgarishi (foizda); nod o‘ – nominal foydaning o‘zgarishi (foizda); nad o‘ – narxlar darajasining o‘zgarishi (foizda). ( rdo’ ) = ( nodo’ ) – ( nado’ ) yuqoridagi sxemani real ish haqining o‘zgaris...

This file contains 23 pages in PPTX format (580.7 KB). To download "azimova toyibaxon", click the Telegram button on the left.

Tags: azimova toyibaxon PPTX 23 pages Free download Telegram