o'rtaosiyodaarifmetika

PPTX 8 стр. 93,1 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 93,1 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

o'rta osiyoda arifmetika taraqqiyoti va uning o'qitilish tarixi o'rta osiyoda arifmetika taraqqiyoti va uning o'qitilish tarixi reja o‘rta osiyoda arifmetikaning shakllanishi va dastlabki rivojlanish bosqichlari. o‘rta asrlarda arifmetikaning yirik allomalari va ularning ilmiy merosi. arifmetikaning o‘qitilish tarixi va zamonaviy ta’limdagi ahamiyati. kirish arifmetika — matematikaning eng qadimiy va eng muhim sohalaridan biri bo‘lib, u insoniyat tarixida kundalik hayot ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda shakllangan. odamlar savdo-sotiq, mehnat taqsimoti, vaqt, masofa va miqdorlarni aniqlash jarayonida sanash, qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish kabi amallarni o‘rganishga majbur bo‘lganlar. ana shu ehtiyoj arifmetikaning dastlabki shakllarining paydo bo‘lishiga sabab bo‘lgan. o‘rta osiyo xalqlari ham insoniyat sivilizatsiyasi taraqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shgan, ayniqsa matematika, xususan arifmetika sohasida boy ilmiy an’analar yaratgan. o‘rta osiyoda arifmetika qadimdan rivojlanib kelgan. qadimgi baqtriya, xorazm, so‘g‘diyona va marg‘iyona hududlarida yashagan ajdodlarimiz o‘z davrida sonlar bilan ishlash, o‘lchov birliklarini hisoblash va matematik belgilar tizimini shakllantirishgan. keyinchalik bu ilm rivoj topib, o‘rta asrlarda buyuk allomalarimiz …

2 / 8

larimiz sonlar tizimini, o‘lchov birliklarini va oddiy hisoblash usullarini amaliy ehtiyojlardan kelib chiqib yaratganlar. savdo-sotiq, soliq yig‘imi, yer maydonini o‘lchash, vaqtni belgilash kabi kundalik ishlar arifmetika bilimlariga tayanilgan holda amalga oshirilgan. arxeologik topilmalar shundan dalolat beradiki, o‘rta osiyoda yashagan xalqlar miloddan avvalgi davrlardayoq sonlarni ifodalovchi belgilar tizimiga ega bo‘lganlar. bu belgilar dastlab tosh, yog‘och yoki sopol buyumlarda chizilgan bo‘lib, keyinchalik yozma belgilar orqali ifodalangan. o‘sha davrlarda qo‘shish va ayirish kabi oddiy arifmetik amallar qo‘l yordamida yoki maxsus hisoblash vositalari — cho‘plar, toshlar yordamida bajarilgan. o‘rta asrlarda arifmetikaning yirik allomalari va ularning ilmiy merosi. o‘rta asrlarda o‘rta osiyo ilm-fan, madaniyat va ma’rifat markaziga aylangan davr bo‘lib, ayniqsa matematika, xususan arifmetika sohasida buyuk allomalar yaratgan ilmiy meros jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotida beqiyos o‘rin tutadi. bu davrda yashab ijod qilgan olimlar sonlar nazariyasi, hisoblash usullari, o‘lchov birliklari va matematik amallarni takomillashtirish borasida katta yutuqlarga erishganlar. ularning asarlari nafaqat o‘sha davrda, balki keyingi asrlarda ham …

3 / 8

ilmiy va madaniy taraqqiyoti bilan chambarchas bog‘liq. dastlab arifmetika kundalik hayot ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda shakllangan bo‘lsa, vaqt o‘tishi bilan u ilmiy fan sifatida rivojlanib, ta’lim tizimining muhim tarkibiy qismiga aylandi. qadim zamonlarda hisob-kitob ishlari asosan amaliy maqsadlarda — savdo, soliqlar, vaqt va o‘lchovlarni aniqlashda qo‘llanilgan. o‘rta osiyoda esa bu fan juda erta davrlarda o‘qitila boshlangan bo‘lib, u dastlab madrasalarda diniy va amaliy fanlar bilan birga o‘rgatilgan. o‘rta asrlarda arifmetika ta’limi diniy bilimlarning ajralmas qismi sifatida ko‘rilgan. madrasalarda o‘qitiladigan “hisob ilmi” o‘quvchilarga yozma va og‘zaki hisoblash usullarini, ulushlar va o‘lchov birliklarini, shuningdek, vaqt, masofa va narxlarni hisoblashni o‘rgatgan. aynan shu davrda al-xorazmiy, al-farg‘oniy, beruniy va al-koshiy kabi allomalar yaratgan asarlar madrasalar uchun asosiy o‘quv qo‘llanmalar sifatida foydalanilgan. bu asarlar orqali arifmetika fani nafaqat nazariy bilim sifatida, balki amaliy hayotda ham keng qo‘llaniladigan fan sifatida shakllangan. glossari atama ta’rif arifmetika matematikaning sonlar va ular ustida bajariladigan amallarni o‘rganadigan bo‘limi. matematik tafakkur …

4 / 8

rayonini tashkil etish, usul va vositalarni tanlash tizimi. image2.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 8

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'rtaosiyodaarifmetika"

o'rta osiyoda arifmetika taraqqiyoti va uning o'qitilish tarixi o'rta osiyoda arifmetika taraqqiyoti va uning o'qitilish tarixi reja o‘rta osiyoda arifmetikaning shakllanishi va dastlabki rivojlanish bosqichlari. o‘rta asrlarda arifmetikaning yirik allomalari va ularning ilmiy merosi. arifmetikaning o‘qitilish tarixi va zamonaviy ta’limdagi ahamiyati. kirish arifmetika — matematikaning eng qadimiy va eng muhim sohalaridan biri bo‘lib, u insoniyat tarixida kundalik hayot ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda shakllangan. odamlar savdo-sotiq, mehnat taqsimoti, vaqt, masofa va miqdorlarni aniqlash jarayonida sanash, qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish kabi amallarni o‘rganishga majbur bo‘lganlar. ana shu ehtiyoj arifmetikaning dastlabki shakllarining paydo bo‘lishiga sabab bo‘lgan. o‘rta ...

Этот файл содержит 8 стр. в формате PPTX (93,1 КБ). Чтобы скачать "o'rtaosiyodaarifmetika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'rtaosiyodaarifmetika PPTX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram