boshlang‘ichsinflardao‘zbektilinio‘qitishmetodikasi

PPTX 22 sahifa 5,6 MB Bepul yuklash

22 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 5,6 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 22

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 22

powerpoint presentation boshlang‘ich sinflarda o‘zbek tilini o‘qitish metodikasi p.f.n., dotsent eshchanova gulnara narimanovna o‘quvchilarda grammatika va so‘z yasalishiga oid tushunchalarni shakllantirishning metodik asoslari, so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi 01 02 03 04 boshlang`ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganishning metodik ahamiyati boshlang`ich sinflarda so‘z yasalishi ustida ishlash boshlang`ich sinflarda so`z tarkibini o‘rganishda dars samaradorligini oshirish so‘z yasash-o‘quvchilar lug‘at boyligigni hamda fikrlash qobiliyatini rivojlantiruvchi omili sifatida tilning ijtimoiy hodisa sifatidagi mohiyati uning aloqa (kommunikativ) vazifasini ifodalashdan iboratdir. maktabda, shu jumladan, boshlang‘ich sinflarda tilni o‘rgatishning yetakchi yo‘nalishi o‘quvchilar tomonidan tilning aloqa vazifasini bajarishini tushunishlariga erishish hisoblanadi. til bilan tafakkur uzviy bog‘liq bo‘lib, tafakkur so‘z vositasida yuzaga chiqadi. til tafakkurnipg mahsuli hisoblanib, ongdan tashqarida o‘zicha yashamaydi. maktabda tilning barcha tomonlari (talaffuzi, fonetikasi, leksikasi, grammatikasi, so‘z yasalishi)ni o‘zaro bog‘liq holda o‘rganish ona tilini o‘rgatishdagi yetakchi tamoyil bo‘lib, uni amalga oshirish o‘quvchilarning tilni murakkab, rivojlanuvchan, o‘zaro bog‘langan muhim tomonlarga ega bo‘lgan hodisa sifatida anglab yetishlari uchun …

2 / 22

muhim manbalar bilan, so‘z yasalishi bilan tanishadilar tilda yangi so‘zning paydo bo‘lishi o‘zidan keyin bir xil o‘zakli so‘zlar guruhining hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi: ishli, ishsiz, ishchi kabi. tilimizning yangi so‘zlar bilan boyib borishi haqidagi muhim manbalar bilan, so‘z yasalishi bilan tanishadilar. yangi so‘zlar tilda mavjud bo‘lgan so‘zlar zaminida yaratiladi, tilda bor qoliplar kabi yasaladi: limon tipida limonzor, suvchi tipida bo‘zchi tilning leksik tomoni boshqalariga nisbatan xarakatchan, tez rivojlanadigan bo‘lgani uchun, til leksikasi misolida boshlang‘ich sinf o‘quvchilari saviyasiga mos ravishda jamiyatning rivojlanishi bilan bog‘liq holda tilning ham rivojlanishi tushuntiriladi tilning leksik tarkibida yuz berayotgan o‘zgarishlar yuzasidan kuzatishlar bolalarda dunyoni bilish haqidagi tasavvurini shakllan-tirishga mos bo‘lishi lozim. tilga oid bilimni o‘rganish natijasida o‘quvchilar nutq faoliyatining sifati o‘zgaradi, ongliligi ortadi o‘quvchilarga bilim berish, bilimlarni oshirishda mustaqil ishlarni uyushtirish, bilimlarni hisobga olish kabi metodik tavsiyalar tizimi ishlab chiqilmoqda, texnik vositalardan unumli foydalanish, grammatik ta’limiy o‘yinlarni joriy etish keng tus olmoqda, ta’lim jarayonida test topshiriqlaridan, …

3 / 22

agina ortdi. materialning asosiy me’zoni matn va alohida gaplarning o‘quvchi bilimini boyituvchi qimmati, leksik-uslubiy aniqligi, mavzu jihatdan xilma-xilligi, hayotning turli tomonlari bilan bog‘lanishi, matnlarning g‘oyaviy-mavzuviy yo‘naltirilganligi, bilan ahamiyatlidir so‘z uchun muqarrar morfemik tarkibi xarakterli bo‘lib, bunga so‘zning leksik ma’nosi va qator grammatik belgilari bog‘liq bo‘ladi. yangi so‘z qaysi usul bilan yasalmasin, u doim grammatik shakllanadi va o‘zining leksik ma’nosiga ega bo‘ladi. har bir so‘z turkumida so‘z yasalishining xarakterli xususiyatlari mavjud. so‘zning morfemik tarkibi va yangi so‘z yasalish usullari tilshunoslik fanining so‘z yasalishi bo‘limida, grammatika va leksikologiyadan ajratilmagan holda o‘rganiladi. morfemalarning qo‘shilishi bir-biriga ta’sir qiladi, bundan tashqari, ko‘pgina o‘zak va so‘z yasovchi qo‘shimchalar ko‘p ma’noli. shunga qaramay, ko`p so‘zlarning leksik ma’nosini uning morfemik tarkibiga qarab aniqlash qiyin, bu maqsadda so‘zni morfemalarga ajratishdan foydalanishga to‘g‘ri keladi. 01 o‘quvchilar so‘zning morfemik tarkibini va so‘z yasalishini o‘rganishlariga qarab, so‘zni morfemalarga ajratishdan ongli foydalana boshlaydilar. ular yasama so‘zlarning leksik ma’nosini so‘zlarning semantik o‘xshashligiga qarab bilib …

4 / 22

tik ma’nolarni ifodalaydi. masalan, maktablarimizni so‘zida -lar, -imiz, -ni shakl yasovchi qo‘shimchalar bo‘lib, -lar ko‘plik ma’nosini, -imiz egalikning i shaxs ko‘plik ma’nosini, -ni tushum kelishigi ma’nosini ifodalaydi. 04 affikslar (qo‘shimchalar) ikki turga bo‘linadi: 1. so‘zning morfemik tarkibi ustida ishlash bilan o‘quvchilar so‘zning leksik ma’nosini aniqlashning asosiy usullaridan birini bilib oladilar. bunda o‘qituvchining vazifasi o‘quvchilar so‘zlarning leksik ma’nosi va morfemik tarkibi bir-biriga bog‘liqligini bilib olishi uchun eng qulay sharoit yaratish, shu asosda ularning lug‘atiga aniqlik kiritishga maqsadga muvofiq rahbarlik qilish hisoblanadi. . so‘zlarning morfemik tarkibi ustida ishlashning ahamiyati va shunga mos ravishda o‘qituvchining vazifalariga quyidagilar kiradi: 2. so‘z yasalishi haqidagi elementar bilim ham o‘quvchilarning tilimizning yangi so‘zlar bilan boyishining asosiy manbasini tushunishlari uchun muhimdir. yangi so‘z tilda mavjud bo‘lgan morfemalardan, ma’lum usul va modellar asosida vujudga keladi (yasaladi). so‘z yasalishini kuzatish o‘quvchilarda so‘zga faol munosabatni shakllantirishga ijobiy ta’sir etadi, tilning rivojlanish qonuniyatlarini tushunishga olib keladi. 3. so‘z yasalishi asoslari bilan tanishish …

5 / 22

here 4. so‘zda morfemaning ahamiyatini anglash, shuningdek, qo‘shimchalarning semantik ma’nosini bilish o‘quvchilarda nutqning aniq shakllanishiga ta’sir etadi. o‘qituvchining vazifasi o‘quvchilarning so‘zning leksik ma’nosini tushunibgina qolmay, kontekstda aniq qo‘shimchali so‘zlardan ongli foydalanishlarini ham o‘rgatish hisoblanadi. 5. so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish imloviy malakalarni shakllantirishda ham katta ahamiyatga ega. fonetik tamoyil yangi o‘zbek imlosining yetakchi tamoyili bo‘lib, bunga binoan so‘zlar va ularning tarkibiy qismi (o‘zak va qo‘shimchalar) ko‘proq talaffuziga muvofiq yoziladi. o‘zak va qo‘shimchalarni to‘g‘ri yozish malakasini nazariy asosda shakllantirish fonetik, so‘z yasalishiga oid, grammatik bilimlarni maqsadga muvofiq tatbiq etishni talab qiladi. shuning uchun so‘zning morfemik tarkibini o‘rganishning muhim vazifalaridan biri o‘zak va qo‘shimchalarni to‘g‘ri yozish malakasini shakllantirish uchun zarur bo‘lgan bilim va ko‘nikmalar asosini yaratish hisoblanadi. d d d d d 6. so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish o‘quvchilarning aqliy qobiliyatini o‘stirishda, xususan, til birligi sifatida so‘zni ongli bilib olish uchun zarur bo‘lgan maxsus aqliy ko‘nikmalarni shakllantirishda ham ahamiyatli. o‘qituvchining vazifasi ta’lim jarayonida bilimni …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 22 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"boshlang‘ichsinflardao‘zbektilinio‘qitishmetodikasi" haqida

powerpoint presentation boshlang‘ich sinflarda o‘zbek tilini o‘qitish metodikasi p.f.n., dotsent eshchanova gulnara narimanovna o‘quvchilarda grammatika va so‘z yasalishiga oid tushunchalarni shakllantirishning metodik asoslari, so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi 01 02 03 04 boshlang`ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganishning metodik ahamiyati boshlang`ich sinflarda so‘z yasalishi ustida ishlash boshlang`ich sinflarda so`z tarkibini o‘rganishda dars samaradorligini oshirish so‘z yasash-o‘quvchilar lug‘at boyligigni hamda fikrlash qobiliyatini rivojlantiruvchi omili sifatida tilning ijtimoiy hodisa sifatidagi mohiyati uning aloqa (kommunikativ) vazifasini ifodalashdan iboratdir. maktabda, shu jumladan, boshlang‘ich sinflarda tilni o‘rgatishning yetakchi yo‘nalishi...

Bu fayl PPTX formatida 22 sahifadan iborat (5,6 MB). "boshlang‘ichsinflardao‘zbektilinio‘qitishmetodikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: boshlang‘ichsinflardao‘zbektili… PPTX 22 sahifa Bepul yuklash Telegram