qirqqizqalʼasi-oʻzbekistonhududidagiqizlarningilkislomakademiyasi

PPTX 6 стр. 2,5 МБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

mavzu: musulmon davri me’morchiligi. mavzu: musulmon davri me’morchiligi. qirqqiz qalʼasi-o‘zbekiston hududidagi qizlarning ilk islom akademiyasi— surxondaryo viloyatida joylashgan meʼmoriy yodgorlik (9—10-asrlar). termiz tumanida vayrona holida saqlanib qolingan. nima maqsadda qurilganligi (qalʼa, saroy, xonaqoh, karvonsaroy) haqida maʼlumot mavjud emas. tadqiqotchilar tomonidan ushbu yodgorlik qanday vazifada foydalanilgani haqida turli farazlar mavjud. shahar tashqarisidagi zodagon saroyi, qizlar madrasasi, xonaqoh, karvonsaroy va boshqa taxminlar bildiriladi. oʻrta asrlarda termiz shahrining tashqarisida joylashganligi qalʼa shahar tashqarisidagi qoʻrgʻon vazifasini oʻtaganligini koʻrsatadi. qirqqiz qal’asi ix asrda somoniylar tomonidan bunyod etilgan. qal’a qurilishida eron va hindistondan olib kelingan ustalar qatnashgan. xii-xiii asrlarda moʻgʻullar hujumi vaqtida binoning ikkinchi qavati buzib tashlanadi. bu qal’a ix-xv asrlar davomida bir necha marotaba qayta bunyod etilgan. qirqqiz qal’asi toʻrtburchak tarhli (53,3×54,8 m), 1 qavatli, faqat yoʻlaklardan tashkil topgan boʻlib, umumiy balandligi 2 qavatli. jami 54 ta hujraga ega. inshoot xom gʻisht (30×30×5 — 5,5 sm)lardan qurilgan, toq va ravoqlarida shu oʻlchamdagi pishiq gʻishtlar ham …

2 / 6

ta janubi-gʻarbiy (2 ta yoʻlakcha bilan bogʻlangan 5 ta xona) va janubi-sharqiy (yoʻlakcha bilan bogʻlangan 2 ta xona va 3 ustunli katta mehmonxona) qismlardir. yoʻlaklar va xonalar devordagi tuynuklar orqali yoritilgan. qirqqiz qalʼasi yopmasida balxi hamda kesishgan gumbazsimon toqlar, boshqa turlardagi gumbazlar, toqlar va ravoqlar qoʻllangan. qal'ada darsxona, hammom, hojatxonalar ham bo'lgan. suv ariqlar orqali kirgan. qal’aga toʻrt tomonidagi darvozalar orqali kirish mumkin boʻlgan. bu qal’aning toʻrt tomonidan kirish imkoni bor degan maʼnoda qurilgan. ogʻzaki maʼlumotlarga koʻra, xalq dostonlarida zikr etilgan dushmanlar hujumini qaytara olgan qahramon qiz guloyim va uning 40 dugonasi aynan shu yerda yashagan. yana bir rivoyatga koʻra, 40 nafar xotini boʻlgan hukmdor 41-ayolga uylanmoqchi boʻladi. unga qarshilik qilgan 40 ayolini shu qal’aga tiriklayin koʻmib yuboradi. mahalliy aholi qal'a mintaqadagi ilk qizlar akademiyasi vazifasini o‘taganiga ishonadi. shuningdek, 20-asrgacha xalq tomonidan qirqqiz qalʼasi manzili „shahri somon“ deb ham atalgan. eng ishonchli faktlarga ko'ra, «somoniylar hukmronligi zaiflashgan, taxt uchun yangi …

3 / 6

y, qizlar qal'ani mardonavor himoya qilib, ular kuchlar notengligi tufayli halok bo‘lgan. eng so‘nggi himoyachining niqobi ochilib, mo‘g‘ul askarlarini esankiratib qo‘yadi», — deydi xalq dostonlari. oʻz vaqtida bu bino davolash majmuasi sifatida ham faoliyat yuritgan. 1926 yilda sharq madaniyati muzeyi tomonidan o’tkazilgan ekspeditsiyada qirq qiz birinchi marta o’rganilib, ekspeditsiya a’zosi v.zgura yodgorlikni katta bo’lmagan saroy yoki shahar tashqarisidagi qal’a deb ta’riflaydi. xorun ar-rashid (786-809) qurdirgan frot daryosi yaqinidagi xigarka qal’asiga o’xshashligini aniqlaydi. v. zgura inshootning yaqin orada qurilmaganini va mo’g’ullar bosqini arafasida xiii asrda vayron etilganini aytib o’tadi. bir vaqtning o’zida 1927 y. sharq madaniyati muzeyi tomonidan b.n.zasipkin rahbarligidagi ikkinchi ekspeditsiya o’tkaziladi. zasipkin qirq qiz qal’asining markaziy qismida qazishma ishlarini olib boradi. 1928 yilgi hisobotida avvalari yodgorlikning tom qismida gumbaz boʻlib, keyinchalik buzib tashlanganligi aniqlangan. qirqqizni mo’g’ullargacha bo’lgan davrda qurilganini va yodgorlikni honaqo deb ataydi. 1948-yilgi tadqiqotlarida majmuani viii-ix asrlarda qurilgan deb taxmin qiladi. 1936-yilda m.y. masson rahbarligida take ekspeditsiyasi …

4 / 6

ni xiv-xv asrlarda qurilgan deb taxmin qildi turi qalʼa manzili termiz tumani shahar termiz mamlakat oʻzbekiston koordinatalar 37.26686820555968°n 67.29025128472472°e qurilishi boshlangan ix asr qurilishi tugagan xv asr buzilgan sana xii-xii asrlar egasi davlat himoyasida texnik holati material loy, pishiq gʻisht qavatlar soni 2 binoning ichki maydoni 53.3 x 54.8 metr qirqqiz qalʼasi image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 6

qirqqizqalʼasi-oʻzbekistonhududidagiqizlarningilkislomakademiyasi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qirqqizqalʼasi-oʻzbekistonhududidagiqizlarningilkislomakademiyasi"

mavzu: musulmon davri me’morchiligi. mavzu: musulmon davri me’morchiligi. qirqqiz qalʼasi-o‘zbekiston hududidagi qizlarning ilk islom akademiyasi— surxondaryo viloyatida joylashgan meʼmoriy yodgorlik (9—10-asrlar). termiz tumanida vayrona holida saqlanib qolingan. nima maqsadda qurilganligi (qalʼa, saroy, xonaqoh, karvonsaroy) haqida maʼlumot mavjud emas. tadqiqotchilar tomonidan ushbu yodgorlik qanday vazifada foydalanilgani haqida turli farazlar mavjud. shahar tashqarisidagi zodagon saroyi, qizlar madrasasi, xonaqoh, karvonsaroy va boshqa taxminlar bildiriladi. oʻrta asrlarda termiz shahrining tashqarisida joylashganligi qalʼa shahar tashqarisidagi qoʻrgʻon vazifasini oʻtaganligini koʻrsatadi. qirqqiz qal’asi ix asrda somoniylar tomonidan bunyod etilgan. qal’a qurilishida eron va hindist...

Этот файл содержит 6 стр. в формате PPTX (2,5 МБ). Чтобы скачать "qirqqizqalʼasi-oʻzbekistonhududidagiqizlarningilkislomakademiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qirqqizqalʼasi-oʻzbekistonhudud… PPTX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram