bolalar kitobxonligi va bolalar adabiyotiga munosabati

DOCX 25 pages 55.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
3-mavzu. bolalar kitobxonligi va uning bolalar adabiyotiga munosabati reja: 1. bolalar kitobxonligi tushunchasi haqida ma’lumot. 2. bolalar adabiyotining umumadabiyotga aloqadorligi. 3. bolalar adabiyotining o’ziga xos xususiyatlari. 4. bolalar kitobatchiligining o’ziga xosligi. 5. bolalar adabiyotining boshqa fanlar bilan hamkorligi yoxud adresliligi. 6. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarga oid kitoblarning xususiyatlari 7. kichik yoshdagi o’quvchilarga mo’ljallangan asarlarga oid xususiyatlar. 8. o’smirlarga oid badiiy asarlarga qoyilgan talablar. bolalar kitobxonligi ifodasi o’z ma’nosida umuman kitob o’qish hodisasini anglatsa-da, keng ma’noda necha ming yilliklar davomida aslida kattalar didi, hayotiy tajribasi, dunyoqarashiga mos holda yaratilib kelingan bo’lib, bolalarning ham o’qishi doirasida amal qilgan va yaxlit tizim tarzidagi ma’naviy-axloqiy hodisa darajasiga ko’tarilgan hammabop diniy, diniy-axloqiy, diniy-tarixiy, didaktik, badiiy, ilmiy, shuningdek, xx asr boshlaridan esa, professionallik kasb eta boshlagan o’zbek bolalar adabiyotiga doir asarlar silsilasini o’qish va o’qitishni anglatadi. bolalar kitobxonligida bolalar yoshi,saviyasini hisobga olish nisbiy mohiyatga ega. maktab darsliklari, o’quv-didaktik xarakterdagi asarlar va bolalar adabiyoti namunalarigina bundan istisno …
2 / 25
aydi. yozma adabiyot paydo bo’lguniga qadar bu xalq didaktikasi- etnopedagogikashaklida[footnoteref:1]1 harakatda bo’lgan. biroq islomiy ehtiqodni qaror toptirish yo’lidagi izlanishlar davomida diniy-axloqiy yo’singa kira borgan va chinakam ehtiqodiy mohiyat kasb etib muqaddaslashgan. shu sababli o’tmishda boshlanib, so’ngra undagi mazmun va g’oyalarni iymon asoslari darajasida anglash, qabul qilish va amaliy faoliyat mezoniga aylantirishga alohida e’tibor berishgan. o’tmishdagi o’zbek bolalar kitobxonligi mazmun-mundarijasi shu mantiq asosida shakllangan. bunda qur’oni karim va hadisi shariflar ta’siri belgilovchi rol oynagan. jumladan, qur’oni karimning 36-yosin surasining 69-oyatida shunday zikr qilinadi: «va mo allamnoxushshihra va mo yanbagi laxu in juva illo zikrun va qur’onun mubin». mazmuni: «biz u kishiga (payg’ambarimizga) she’r o’rgatmadik va bu u zotga loyiq ham emas. bu (ya’ni she’r) faqat ollohning zikri va qur’oni mubin uchun xosdir»[footnoteref:2]1 bu oyatning qudrati shundaki, uning asosida butun islomiy olamda ollohning zikri va qur’on mavzulariga yaqqol va ramziy aloqasi bo’lmagan barcha badiiy va ilmiy asarlar inkor etiladi. shu vajdan barcha …
3 / 25
0-70. (muhammadga) she'r o'rgatmadik va (shoirlik) uning uchun durust emasdir». qarang: qur'oni karim. t.»cho'lpon», 1992, 323-b. ] o’zbek bolalar kitobxonligi doirasidagi asarlarni vazifasiga ko’ra tubandagi ikki toifaga bo’lish mumkin: birinchi toifaga, yuqorida eslatilganidek xalq pedagogik tafakkuriga yo’g’rilgan va aksaran bolalarga nasihat shaklida bitilgan esa-da, asoson, kattalarning hayotiy-axloqiy tajribalarini ular tili, didi va nuqtai nazarlaridan ifodalagan hammabop mumtoz nasihatnomalar, diniy-axloqiy manoqiblar va hikmatlar kirsa, ikkinchi toifaga ma’lum qismi hammabop va ma’lum qismi bolalar yoshi, didi va saviyasiga muvofiqlashtirilgan ilmiy-ma’rifiy (poznavatelnoy) yo’nalishdagi asarlar kiradi. qolaversa, bolalar badiiy adabiyoti ham ular o’qishiga mo’ljallanganligi tufayli bolalar kitobxonligi tarkibida harakatda bo’lada. shu uch jarayon yagona oqimga aylangan holda bolalar kitobxanligi mundarijasini tashkil etadi va uning uzluksiz davomiyligini ta’minlamoqda. bolalar adabiyotining umumadabiyotga aloqadorligi. bolalar adabiyoti umumbadiiy adabiyotning ajralmas tarkibiy qismi sifatida o’zaro qator mushtarakliklarga va farqli xususiyatlarga ega. ular o’rtasidagi mushtarak xususiyatlar tubandagilardan iborat: 1. bolalar adabiyoti ham, umuman badiiy adabiyot singari so’z san’ati hisoblanadi. so’z …
4 / 25
amma zamonlarda mehnatkashlikni, halollikni, rostgoylikni, to’g’rilikni, vatanni sevishni, kattani hurmat qilib kichikka shafqatli bo’lishni sharaflab kelgan, ishyoqmaslik, tekinxo’rlik, subutsizlik, yolg’onchilik, o’g’rilik, shafqatsizlik, toshbag’irlik, xoinlik, g’iybatkashlik kabi insoniylikni tahqirlovchi xislatlarni qoralagan. bolalar adabiyoti xalqni o’z kelajagi bo’lgan yosh avlodga ana shu sohadagi dono aqidalar va ijodiy an’analarini singdirishda xizmat qilmog’i darkor. bu-olijanob maqsad. uni amalga oshirish yuksak burch va mas’uliyatni talab qiladi. binobarin, bolalar uchun yoziladigan asarlar ham yuksak badiyatga ega bo’lmog’i shart. ularda hayot haqqoniy ko’rsatilmog’i, insoniylikni, mehnatni sharaflovchi, bolalarda kelajakda kim bo’lmoqlarini belgilab olishlarida ko’maklashuvchi g’oyaviy-badiiy barkamollik ufurib turmog’i zarur. xom-xatala, hayotni boyab-bezab bayramdagiday tantanavor qilib ko’rsatuvchi bitiklar bolalar ma’naviy olamiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. realizm-bolalar adabiyotining ham asosiy ijodiy metodi sanaladi. biroq bolalar uchun yoziladigan asarlarda voqelikning haqqoniy va aniq ifodasi goho romantika, goho fantastik boyoqqa sug’orilgan holda aks etishi mumki.bu asarning qiziqarliligini, emocionaligini kuchaytiradi va o’qimishligini ta’minlaydi. umuman, bolalar adabiyoti realizmida umuminsoniylikni qadrlash, ijtimoiy adolatni, ezgulikni sharaflash ruhi …
5 / 25
ilinmaganini qayd qilishga to’g’ri keladi. buning sababini bu janrlarda ifodalanadigan voqelik kattalar turmushi va dunyoqarashiga xos murakkabliklarga daxldorligi bilan izohlanadi.aksincha xalq nasrining shakli bo’lgan ertak janri bolalar adabiyotiga ayricha qimmat kasb etgan. u bolalar nasrida adabiy ertak-novella,ertak-qissa, ertak-roman; poeziyasida she’riy adabiy ertak, naql-ertak, topishmoq-ertak va nihoyat dramaturgiyasida ertak-drama, ertak-kamediya, ertak-opera va ertak-film singari talay xilma-xil oraliq janrlarning yuzaga kelishi va qaror topishiga ta’sir ko’rsatgan. bu hol bolalar adabiyoti genetik asoslarini belgilashda, folklor nechog’li rol oynaganini yaqqol ko’rsatib turibdi. ammo bolalar adabiyotining umumbadiiy adabiyotdan ayri xususiyatlari ham borki, bular uning mustaqil hodisa-alohida adabiy saltanat sifatidagi mohiyatini belgilaydi. bolalar adabiyotining o’ziga xos xususiyatlari. bolalar uchun ham, kattalarga bo’lgani singari, inson va jamiyatga, tabiatga daxldor barcha mavzularda ijod etish mumkin. bolalar va kattalar adabiyotlari o’rtasidagi bunday mushtaraklik zamirida ular orasidagi farqni oydinlashtiruvchi xususiyat ham mavjud. bu farqli xususiyat mohiyatini a.a.makarenko bolalar uchun yozayotganda nima haqda yozish emas, balki qanday qilib yozishning muhimligida deb …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar kitobxonligi va bolalar adabiyotiga munosabati"

3-mavzu. bolalar kitobxonligi va uning bolalar adabiyotiga munosabati reja: 1. bolalar kitobxonligi tushunchasi haqida ma’lumot. 2. bolalar adabiyotining umumadabiyotga aloqadorligi. 3. bolalar adabiyotining o’ziga xos xususiyatlari. 4. bolalar kitobatchiligining o’ziga xosligi. 5. bolalar adabiyotining boshqa fanlar bilan hamkorligi yoxud adresliligi. 6. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarga oid kitoblarning xususiyatlari 7. kichik yoshdagi o’quvchilarga mo’ljallangan asarlarga oid xususiyatlar. 8. o’smirlarga oid badiiy asarlarga qoyilgan talablar. bolalar kitobxonligi ifodasi o’z ma’nosida umuman kitob o’qish hodisasini anglatsa-da, keng ma’noda necha ming yilliklar davomida aslida kattalar didi, hayotiy tajribasi, dunyoqarashiga mos holda yaratilib kelingan bo’lib, bolalarning ham o’...

This file contains 25 pages in DOCX format (55.3 KB). To download "bolalar kitobxonligi va bolalar adabiyotiga munosabati", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar kitobxonligi va bolalar… DOCX 25 pages Free download Telegram