hattotliksan’ati

PPTX 15 pages 89.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.2 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu:husnixatga o‘rgatish metodikasining shakllanish tarixi.yozuv materiallari va qurollari reja: 1. hattotlik san’ati. 2. hattotning asar ko‘chirish qurollari 3. xattotlar uslublari 4. hattotlik maktablari haqida malumot mavzu:husnixatga o‘rgatish metodikasining shakllanish tarixi.yozuv materiallari va qurollari reja: 1. hattotlik san’ati. 2. hattotning asar ko‘chirish qurollari 3. xattotlar uslublari 4. hattotlik maktablari haqida malumot hattotlik san’ati hattotlik san'ati. o‘zbek xalqi uzoq asrlik tarixida yaratib qoldirgan madaniy merosida hattotlik san’ati alohida o‘rin egallaydi. arab istilosidan so‘ng o‘rta osiyo xalqlari tomonidan islom dinining qabul qilinishi munosabati bilan arab yozuvi ham kirib keladi. o‘rta asrlarda har qanday asar qolda ko‘chirilib kitob qilingan. nafis kitob ko‘chirish katta hunar va san’at hisoblangan. bu hunar egalari tarixda hattot nomi bilan mashhur bo‘lganlar. hattotlarning ko‘chirgan kitoblari kishilarni hayajonga solib, ulami zavqlantirgan. shuning uchun ham hattotlik bilan nom chiqargan shaxslar oddiy ko‘chiruvchi emas, balki o‘sha davming ilm-ma’rifat va yirik madaniyat arbobi hisoblangan. qo‘lda ko‘chirilgan har bir asar san’at mo‘jizasi kabi nodir asar …

2 / 15

ti haqida “savodi ta’lim” nomli risola yozdi va alisher navoiyning “xamsa”sini nihoyatda chiroyli xat bilan ko’chirdi. muqimiy ham juda mayda nastamiq va shikasta xati uslubida bayoz ko’chirgan. bulaming hammasi shuni ko’rsatadiki, o‘rta osiyoda nafis kitob yaratish texnikasi ixtiro etilmagan bir davrda kotiblikka talab nihoyatda kuchli bo‘lgan. qo‘l yozmalami kitob holiga keltirishda bir necha mutaxassislar ishtirok etganlar. bu jarayonda qog’ozrez (qog’oz quyuvchi), xattot, muzahhib (oltin suv bilan bezak beruvchi), lavoh (lavha chizuvchi), musavvir va sahhof (muqovalovchi) ishtirok etadi. shu yo‘sinda tayyorlangan nafis kitoblar shohlar, buyuk olimlar va shoirlar kutubxonalarida saqlanar edi. hattotning asar ko’chirish qurollari: “siyoh”, “qamish qalam”, “mistar” (transporant), qalamning uchini chiqarib turish uchun “qalamtarosh”, qamish qalamning uchini kesish uchun yasalgan maxsus suyak plastinka “qaiam qat” dan iborat bomgan. qamish qalam xattotning asosiy yozuv quroli hisoblangan. uni tayyorlash ham alohida san’at talab etgan. qamish qalamdan qog’ozga siyoh tommaslik uchun hamda qalamda doim yetarli darajada siyoh bo‘lishi uchun siyohdon (dovot) ga …

3 / 15

harflag bir-biriga qurama qilib yoziladi. eski maktabda harflami nusxaga qarab, alfavit tartibida katta-katta qilib yozish “sarxat” deb atalib, ba’zan sarxat yozish bir-ikki yilga cho’zilgan. sarxat yozishga o’rgatilganidan so’ng “murakkabot”, ya’ni harflami bir-biriga qo’shib yo’zib o’rgatilgan. murakkabotdan keyin “muqattaot” mashqi, ya’ni bayt va ruboiylar ko’chirib yozish o’rgatilgan. eski maktabda muqattaotga juda ko’p vaqt sarf qilingan. bolalar duoiy salomni yozishni bilsalar, ulaming xat-savodi chiqqan hisoblangan. eski maktabda chiroyli yozuvga alohida ahamiyat berilgan, ammo husnixat mashg’ulotlari uchun zarur bolgan qoidalar yuzaki tushuntirilgan. chiroyli yozuvga o’rgatish vaqtida faqat qalamni qanday ushlash qoidalarigina eslatilgan. qalam bilan bir marta yozilgandan so’ng uning ustida qayta yozishga yo’l qo’yilmagan, bu yozuv qoidalarini saqlashdagi birdan-bir usul bo’lgan. bolalarga yuqoridagiga o’xshash ayrim yo’l-yo’riqlar ko’rsatilgani bilan ularning ko’zi bilan qog’oz orasidagi masofaning to’g’ri saqlanishiga e’tibor berilmagan. xatto yozish vaqtida nafas olish ham ta’qiqlangan eski maktabda husnixat qoidalari eski maktabda husnixat qoidalarini o’rgatuvchi birdan-bir qo’lanma “mufradot” kitobi bo’lgan. domlalar yozishni o’rgatish va …

4 / 15

i. munis 1804 yilda o’zbek tilida ‘savodi ta’lim’ nomli risola yozadi. uning bu risolasi amaliy hamda nazariy tomondan o’sha davrga nisbatan katta ahamiyatga ega edi. munisning bu asari uning vafotidan keyin xorazm xattotlari tomonidan ko’chirib yoziladi munis risolasi munis bu risolasini ikki qismga bo‘lib, birinchi qismida husnixat ta’limini bergan ustozlari haqida, xat va chiroyli yozuv asboblari haqida foydali maslahatlar beradi. so‘z maxzanining nishonasi ham, ma’ni durining hazonasi ham, har so‘zki, ko’nguldan o’vdi mavjud, xat bo‘lmasa bo‘lg‘ay erdi nobud... u yozuv qoidalariga ham katta ahamiyat berib shunday deydi: olam ishi intizomi andin, olam elining nizomi andin, u1 bo‘lmasa bo’imag’ay kitobat, bu bo‘lmasa qolmag’ay hikoyat... “savodi ta’lim”ning ikkinchi qismida arab alfavitidagi harflaming o‘lchovi kutubxonasi va shakli katta kichikligi tushuntiriladi. munis bu kitobida harflaming o‘lchovini qafiylashtirib har xillikka chek qo’yib, husnixat ta’limiga yangilik kiritgan. uning bu risolasi xattot va kitoblarga hamda o’z xatini tuzatmoqchi bo’lgan kishilarga yaqindan yordam bergan hozirgi kunda maktablarimiz oldida …

5 / 15

mashqlari beriladi. qo’llanmada doskada bo’r bilan yozish qoidalari ham kiritiladi. hattotlik maktablari hattotlik maktablari haqida ma’lumot xattot va madaniy hayot. sharq xalqlari, shu jumladan, 0’rta osiyo xalqlarining madaniy tarixi eng qadimiy va ko’p sohalarda yuksak taraqqiyot bosqichiga erishilganligi bu kunda butun dunyo ilm-fan ahli tomonidan e’tirof etilgan haqiqatdir. 0’rta osiyo xalqlari o’z o’tmishida bir necha dafa iqtisodiy, siyosiy va madaniy taraqqiyot davrini boshidan kechirgan. arablar istilosidan so’ng ix-xl asrlarda 0’rta osiyoda, xorazmda madaniy va ilmiy tafakkur beqiyos barq urib gulladi. jahonga tanilgan al- farobiy, ibn sino, al-beruniy singari ulug‘ mutafakkir olimlar dahosidan xozirgacha bashariyat bahramand bo‘lib kelmoqda. shuni alohida qayd etish zarurki, bu porloq davr arab istilosining mahsuli emas, aksincha, arab istilosiga qadar o’rta osiyoda mavjud bo‘lgan xorazmiylar va so’g’diylarning uzoq asrlik boy madaniyatining qonuniy taraqqiyotidan iborat bo‘lgan. arab istilosiga qadar 0'rta osiyo xalqlari, shu jumladan, turkiy xalqlar (ayniqsa, uyg’urlar) yaratgan madaniy obidalar fikrimizning isbotidir. ayniqsa, 1965 yili samarqandda ochilgan …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hattotliksan’ati"

mavzu:husnixatga o‘rgatish metodikasining shakllanish tarixi.yozuv materiallari va qurollari reja: 1. hattotlik san’ati. 2. hattotning asar ko‘chirish qurollari 3. xattotlar uslublari 4. hattotlik maktablari haqida malumot mavzu:husnixatga o‘rgatish metodikasining shakllanish tarixi.yozuv materiallari va qurollari reja: 1. hattotlik san’ati. 2. hattotning asar ko‘chirish qurollari 3. xattotlar uslublari 4. hattotlik maktablari haqida malumot hattotlik san’ati hattotlik san'ati. o‘zbek xalqi uzoq asrlik tarixida yaratib qoldirgan madaniy merosida hattotlik san’ati alohida o‘rin egallaydi. arab istilosidan so‘ng o‘rta osiyo xalqlari tomonidan islom dinining qabul qilinishi munosabati bilan arab yozuvi ham kirib keladi. o‘rta asrlarda har qanday asar qolda ko‘chirilib kitob qilingan. nafis ki...

This file contains 15 pages in PPTX format (89.2 KB). To download "hattotliksan’ati", click the Telegram button on the left.

Tags: hattotliksan’ati PPTX 15 pages Free download Telegram