markaziybank

PPTX 27 pages 82.2 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.2 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

markaziy bank markaziy bank markaziy bank – mamlakatdagi narx darajasi, bank tizimining barqarorligi hamda to‘lov tizimining barqaror faoliyati uchun mas'ul bo‘lgan muassasadir. buning uchun pul-kredit siyosatini olib boradi, tijorat banklar, to‘lov tashkilotlar, hamda bir necha nobank kredit tashkilotlar (mkt, lombarlardlar va boshqalar) faoliyatini litsenziyalaydi, tartibga soladi va nazorat qiladi. ba'zan mamlakatlarda mega-tartibga soluvchi (mega-regulyator) bo‘lgan markaziy banklar mavjud va ular sug‘urta bozorini hamda moliya bozorining boshqa segmentlarini ham tartibga soladi. markaziy bank tijorat banklarining amaliyotlarini amalga oshirish, ya'ni jismoniy va yuridik shaxslarga qarz berish, ularga valyuta ayirboshlash xizmatlarini ko‘rsatish, shuningdek uchinchi shaxslarga moliyaviy yordam ko‘rsatish, banklar kapitallari va boshqa yuridik shaxslarning ustav fondlarida ishtirok etish huquqiga ega emas. markaziy banklarning rivojlanish tarixi shuni ko‘rsatadiki, ularning kelib chiqishi xususiy banklarga berilgan imtiyozda, ya'ni pul bosib chiqarishda (pul emissiyasi) namoyon bo‘lgan. iqtisodiy rivojlanishning dastlabki bosqichlarida markaziy (emitent) va tijorat banklari o‘rtasida farq bo‘lmagan, lekin pul-kredit tizimi rivojlangan sari bir necha yirik tijorat …

2 / 27

gan. fransiya banki esa 1800-yilda. an'anaga ko‘ra, markaziy bankning 4 ta asosiy vazifasi bor. markaziy bank: mamlakatning emission markazi, ya'ni banknotlar chiqarishning monopol huquqiga ega; banklar banki, ya'ni kompaniya va muassasalar bilan emas, balki asosan ushbu mamlakat banklari bilan operatsiyalarni amalga oshirishi: milliy kredit tizimini zarur standartlash va professionallik darajasini saqlagan holda ularning kassa zaxiralarini qonun bilan belgilangan miqdorda saqlash, ularga kredit berish (oxirgi instansiya kreditori), nazorat qilish; mamlakatning asosiy hisob-kitob markazi. bu degani, boshqa banklar o‘rtasida o‘zaro talablari va majburiyatlarining zachyoti (kliring) asosida naqd pulsiz operatsiyalarini amalga oshirishda vositachi vazifasini bajaradi; tartibga solish funksiyasi - pul muomalasini tartibga solishdir. bunga naqd va naqdsiz pul emissiyasini kamaytirish yoki ko‘paytirish va diskont siyosati, minimal zaxiralar siyosati, ochiq bozor, valyuta siyosati orqali erishiladi. tartibga solish funksiyasi nazorat funksiyasi bilan chambarchas bog‘liq. masalan, minimal zaxira siyosatini o‘tkazishda, markaziy bank muayyan bankning holati haqida keng ma'lumot oladi. nazorat funksiyasiga bankning bank tizimi tarkibining sifat …

3 / 27

ermaniyaning frankfurt-mayn shahrida joylashgan. uning boshqaruv organi tarkibiga yevropa ittifoqiga a'zo bo‘lgan barcha davlatlarning vakillari kiradi. bank yevropa ittifoqining boshqa organlaridan butunlay mustaqil. kapital tashkil etish shakliga ko‘ra markaziy banklar quyidagilarga bo‘linadi: davlat, aksioner, aralash. davlat davlat markaziy banklarida kapital davlat hisobidan shakllantirilgan (masalan, bank tashkil etilgan paytida, germaniya federal banki kabi, yoki buyuk britaniya va fransiya markaziy banki kabi, davlat, mavjud bo‘lgan tijorat bankni milliylashtirganidan keyin). aksionerlik markaziy banklarda kapital aksiyadorlar hisobidan shakllanadi (masalan, aqsh federal zaxira tizimining kapitali tijorat aksiyadorlik banklar hisobidan shakllangan). aralash markaziy banklarda kapitalning bir qismi davlat tomonidan, qolgan qismi esa xususiy aksiyadorlar tomonidan shakllanadi (masalan, yaponiya bankida davlat 55% aksiyalarga egalik qiladi). turli mamlakatlarda markaziy banklarning nomlari uchun turli atamalar ishlatiladi: markaziy, davlat, zaxira, milliy va boshqalar: “milliy bank” nomi abxaziya, belarus, gruziya, qozog‘iston, qirg‘iziston, moldova, tojikiston, ukraina va shveysariyalarda qabul qilingan; “markaziy bank” - armaniston, ozarbayjon, eron, rossiya, turkmaniston, turkiya va o‘zbekistonda; “xalq …

4 / 27

bankining dastlabki nomi o‘zbekiston ssr davlat banki bo‘lgan va o‘zbekiston ssr oliy kengashi tomonidan 1991 yil 15 fevralda qabul qilingan «banklar va bank faoliyati to‘g‘risida»gi qonun asosida faoliyat ko‘rsatgan. so‘ngra 1991 yil 30 sentyabrda konstitusiyaga o‘zgartirishlar kiritilgach, o‘zbekiston ssr davlat banki o‘zbekiston respublikasi davlat banki deb, 1992 yil 2 iyulda esa o‘zbekiston respublikasi markaziy banki deb nomlangan. o‘zbekiston markaziy bankining huquqiy maqomi, vazifalari, funksiyalari, vakolatlari, tashkil etish va faoliyat ko‘rsatish tamoyillarini belgilovchi hujjatlari bu o‘zbekiston respublikasi konstitusiyasi (xxv bob, 124-modda), «o‘zbekiston respublikasi markaziy banki to‘g‘risida», «banklar va bank faoliyati to‘g‘risida»gi qonun va boshqa rasmiy qonun hujjatlaridir. o‘zbekiston respublikasi markaziy banki tarkibiga quyidagilar kiradi: markaziy bankning 14 ta hududiy bosh boshqarmalari, shu jumladan o‘n ikkita hududiy bosh boshqarmalar, markaziy bankning toshkent shahri bo‘yicha bosh boshqarmasi va qoraqalpog‘iston respublikasi bo‘yicha asosiy territorial boshqarmasi; 10 ta tasarrufdagi tashkilotlar. markaziy bankning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat: - narxlari barqarorligi; - bank tizimining barqarorligi va rivojlanishi; …

5 / 27

ash, aholi va tadbirkorlik sub'yektlarining moliyaviy savodxonligini oshirish; bank, pul-kredit statistikasi shakllantirish va e'lon qilish; tashqi sektor statistikasi, shu jumladan to‘lov balansi, xalqaro investitsiya pozitsiyasi, o‘zbekiston respublikasining tashqi qarzlari, zaxiraviy aktivlari va valyuta kurslarini shakllantirish va e'lon qilish; o‘zbekiston respublikasining xalqaro zaxiralarini boshqarish, hisobga olish va saqlash. markaziy bank quyidagi huquqlarga ega emas: moliyaviy yordam ko‘rsatish bilan shug‘ullanish; tijorat faoliyati bilan shug‘ullanish; uchinchi shaxslarga, shu jumladan o‘zbekiston respublikasi hukumatining majburiyatlari bo‘yicha kafolatlar berish; banklar va boshqa yuridik shaxslarning kapitalida ishtirok etish, bunda valyuta birjasi kapitallaridagi ishtirok etish istisnodir. markaziy bank o‘zbekiston respublikasi prezidentiga va o‘zbekiston respublikasi oliy majlisi senatiga hisobot beradi. o‘zbekiston respublikasi prezidentining taqdimnomasiga binoan markaziy bank raisini lavozimga tayinlaydi va lavozimidan ozod qiladi; yillik hisobotni, shuningdek auditor xulosasini ko‘rib chiqadi. markaziy bank o‘z vakolatlari doirasida qarorlarni qabul qilishda mustaqildir. davlat markaziy bankning va markaziy bankning davlatning majburiyatlari bo‘yicha, agar ular o‘zlari bunday majburiyatlarni o‘z zimmalariga olgan bo‘lmasa yoki …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziybank"

markaziy bank markaziy bank markaziy bank – mamlakatdagi narx darajasi, bank tizimining barqarorligi hamda to‘lov tizimining barqaror faoliyati uchun mas'ul bo‘lgan muassasadir. buning uchun pul-kredit siyosatini olib boradi, tijorat banklar, to‘lov tashkilotlar, hamda bir necha nobank kredit tashkilotlar (mkt, lombarlardlar va boshqalar) faoliyatini litsenziyalaydi, tartibga soladi va nazorat qiladi. ba'zan mamlakatlarda mega-tartibga soluvchi (mega-regulyator) bo‘lgan markaziy banklar mavjud va ular sug‘urta bozorini hamda moliya bozorining boshqa segmentlarini ham tartibga soladi. markaziy bank tijorat banklarining amaliyotlarini amalga oshirish, ya'ni jismoniy va yuridik shaxslarga qarz berish, ularga valyuta ayirboshlash xizmatlarini ko‘rsatish, shuningdek uchinchi shaxslarga moliyavi...

This file contains 27 pages in PPTX format (82.2 KB). To download "markaziybank", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziybank PPTX 27 pages Free download Telegram