moliya va davlat moliyaviy faoliyati

DOCX 18 pages 61.2 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.2 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

moliya va davlat moliyaviy faoliyati 1. moliya va davlat moliya tizimi tushunchasi moliya huquqini o‘rganishga kirishilayotganda, avvalambor o‘zbekiston respublikasi huquq tizimining mazkur tarmog‘ini shakllantirishning qaysi metodologik usullariga asoslanishin-gizni belgilab olishingiz kerak. moliya huquqini eng umumiy ko‘rinishda huquqning bir tarmog‘i sifatida tavsiflash mumkin, uning me’yorlari davlat tomonidan moliya degan iqtisodiy kategoriyadan foydalanish va moliyaviy faoliyatni amalga oshirish jarayonida yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgandir. kundalik hayotda ko‘p hollarda moliya degan atamaga asoslaniladi, lekin hamma vaqt ham uning mazmuni haqida o‘ylab ko‘rilmaydi. bunda ko‘pincha moliya deganda pul yoki pul mablag‘lari nazarda tutiladi. ammo moliya va pul turli iqtisodiy kategoriyalar hisoblanib, iqtisodiy munosabatlar tizimida o‘ziga xos vazifalarni bajarishga qaratilgan. ushbu kategoriyalar o‘zaro uzviy bog‘liqdir, chunki moliya pul munosabatlarisiz mavjud bo‘lishi mumkin emas. biroq shuni nazarda tutish lozimki, moliya barcha pul munosabatlarini emas, balki ularning faqat muayyan qismini ifodalaydi. moliya (ruscha finanso‘) fransuzcha finance (daromad)dan olingan bo‘lib, u pul mablag‘lari jamg‘armalarini tashkil etish …

2 / 18

g funksiyalarida to‘liq holda namoyon bo‘ladi. iqtisodiy va yuridik ada-biyotlarda moliya funksiyalarining turlicha tasniflari mavjud. iqtisodiy adabiyotlarda ularga pul mablag‘lari jamg‘armalarini tashkil etish; ulardan foydalanish; ushbu jamg‘armalarni shakllantirish va foydalanishni nazorat qilish kabilar kiradi. yuridik adabiyotlarda qo‘shimcha ravishda moliyaning taqsimot funksiyasini ham ajratadilar. shunday qilib, moliya – umumdavlat ehtiyojlarini moliyalashtirish uchun zarur bo‘lgan pul mablag‘lari jamg‘armalarini tashkil etish, taqsimlash va ulardan foydalanish bilan bog‘liq bo‘lgan iqtisodiy munosabatlar tizimidir. adabiyotlarda ushbu ma’noda davlat moliyasi o‘zining moddiy mohiyatiga ko‘ra pul mablag‘lari jamg‘armalaridan iborat bo‘lib, ularning majmui mamlakat moliya resurslarini tashkil etadi. moliya iqtisodiy munosabatlar tizimida muhim rol o‘ynay-di. bozor munosabatlari rivojlanishi sharoitlarida moliyaning maqsadli yo‘nalishi o‘zgardi, uning funksiyalari esa, yangi maz-mun bilan boyib bormoqda. u davlat va jamiyat rivojlanishi-ning hozirgi zamon talablariga muvofiq keluvchi prinsipial jihatdan yangi moliya siyosatini olib borishga faol ko‘makla-shishga qaratilgan. bunday siyosatni shakllantirish “mustaqil moliyaviy siyosatni respublikaning byudjet tizimini mustahkam-lash, byudjet daromadlarining to‘ldirishni ta’minlaydigan va amaliy faollikni rag‘batlantiradigan …

3 / 18

idir. moliya turli bo‘g‘inlardan tarkib topgan bo‘lib, ularning har biri davlat pul jamg‘armalarini tashkil etish, taqsimlash va ulardan foydalanish bo‘yicha yuzaga keladigan muayyan ijtimoiy munosabatlar doirasini aks ettiradi va shu boisdan ular bir-biridan farq qiladi. shu bilan birga, ular muayyan umumiy xususiyatlarga ega bo‘lib, bu ularni alohida, nisbatan ajratilgan guruhlarga - moliya institutlariga birlashtirish uchun imkon beradi. turli moliyaviy bo‘g‘inlar majmui o‘zbekiston respubli-kasi moliya tizimini tashkil etadi. bozor munosabatlariga o‘tish sharoitlarida davlat rivojla-nishining o‘ziga xos xususiyatlari davlat moliya tizimiga jid-diy ta’sir ko‘rsatdi. shu tarzda yangi institutlar yuzaga keldi, moliya tizimining boshqa bo‘g‘inlari mazmunida katta o‘zgarishlar yuz berdi. o‘zbekiston respublikasi moliya tizimi quyidagi bo‘g‘inlar-dan tarkib topgan: a) davlat byudjeti, uning tuzilmasiga kiruvchi respublika byudjeti, qoraqalpog‘iston respublikasi byudjeti va mahalliy byudjetlar; b) davlat maqsadli jamg‘armalari va byudjetdan tashqari jamg‘armalar; v) xo‘jalik yurituvchi sub’ektlar va iqtisodiyot sohalari moliyasi; g) kredit (davlat krediti va bank krediti); d) mulkiy va shaxsiy sug‘urta. o‘zbekiston respublikasining hozirgi …

4 / 18

‘jalik yurituvchi sub’ektlar) holda tashkil etilgan bo‘lsa, markazlashtirilgan jamg‘armalar bo‘lishi mumkin. moliya tizimining markaziy bo‘g‘ini mamlakatning davlat byudjeti bo‘lib, uning yordamida davlatning markazlashtirilgan pul jamg‘armasi tashkil etiladi va foydalaniladi. u davlat tomonidan o‘zining ichki va tashqi funksiyalarini amalga oshirishi uchun asosiy moliyaviy baza bo‘lib xizmat qiladi. moliya tizimining ushbu bo‘g‘inida mamlakat daromadlarining asosiy qismi hamda siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy xususiyatdagi eng muhim xarajatlari to‘planadi. davlat byudjeti moliya tizimining boshqa bo‘g‘inlari bilan o‘zaro uzviy bog‘liq bo‘lib, muvo-fiqlashtiruvchi markaz vazifasini bajaradi. o‘zbekiston respublikasi davlat byudjetining tarkibiy qismi qoraqalpog‘iston respublikasi byudjeti va mahalliy byud-jetlar hisoblanadi. hozirgi vaqtda bu bo‘g‘in iqtisodiyotga sa-marali ta’sir ko‘rsatish, xo‘jalik yuritish jarayonlarini tar-tibga solish, ishlab chiqaruvchi kuchlarni oqilona joylashtirish va h.k. uchun tobora ko‘proq foydalanilmoqda. mahalliy byudjet-lar bozor islohotlarining barcha bosqichlarida davlat tomonidan olib borilayotgan kuchli ijtimoiy siyosatning vositasi bo‘lib xizmat qiladi. mamlakatning davlat byudjetida davlat maqsadli jamg‘armalari to‘plangan bo‘lib, ular yordamida o‘zbekiston fuqaro-larining pensiya ta’minoti, xususiylashtirish jarayonlarini rivojlantirish, …

5 / 18

yaviy munosabatlar majmuidir. davlat krediti vaqtincha davlat tasarrufiga tushadigan va iqtisodiyotni rivojlantirish, byudjet taqchilligi va boshqa ehtiyojlarning ustuvor yo‘nalishlarini moliyalashtirishtirish uchun foydalaniladigan qo‘shimcha pul mablag‘larining to‘plani-shini ta’minlaydi. davlat kreditida davlat - qarz oluvchi, yuridik va jismoniy shaxslar esa - qarz beruvchi (kreditor)lar sifatida namoyon bo‘ladi. davlat krediti vositasida yuridik va jismoniy shaxslarning mablag‘larini jalb etish turli shakl-larda, avvalambor davlat zaemlari, pul majburiyatlari va boshqa qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va ularni joylashtirish yo‘li bilan amalga oshiriladi. bozor munosabatlari rivojlani-shi va qimmatli qog‘ozlar bozorining yuzaga kelishi sharoitlari-da davlat kreditining muhim shakli yuridik shaxslar orasida joylashtiriladigan davlat qisqa muddatli zaemlari hisobla-nadi. bank krediti kreditning asosiy shakli bo‘lib, bunda pul mablag‘lari vaqtincha ishlatilish uchun banklar tomonidan taq-dim etiladi. hozirgi vaqtda bank tomonidan kreditlashning ob’ektlari va sohalari tubdan o‘zgardi. faqat davlat mulki hi-soblangan banklar tomonidan amalga oshirilgan sobiq sovet bank kreditlash tizimidan farqli ravishda, hozirgi vaqtda bunday kreditlash huquqi mulkchilikning turli shakllaridagi tijorat banklariga berilgan. mulkiy …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moliya va davlat moliyaviy faoliyati"

moliya va davlat moliyaviy faoliyati 1. moliya va davlat moliya tizimi tushunchasi moliya huquqini o‘rganishga kirishilayotganda, avvalambor o‘zbekiston respublikasi huquq tizimining mazkur tarmog‘ini shakllantirishning qaysi metodologik usullariga asoslanishin-gizni belgilab olishingiz kerak. moliya huquqini eng umumiy ko‘rinishda huquqning bir tarmog‘i sifatida tavsiflash mumkin, uning me’yorlari davlat tomonidan moliya degan iqtisodiy kategoriyadan foydalanish va moliyaviy faoliyatni amalga oshirish jarayonida yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgandir. kundalik hayotda ko‘p hollarda moliya degan atamaga asoslaniladi, lekin hamma vaqt ham uning mazmuni haqida o‘ylab ko‘rilmaydi. bunda ko‘pincha moliya deganda pul yoki pul mablag‘lari nazarda tutiladi. ammo ...

This file contains 18 pages in DOCX format (61.2 KB). To download "moliya va davlat moliyaviy faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: moliya va davlat moliyaviy faol… DOCX 18 pages Free download Telegram