o’zbekistonning foydali o’simliklari

PPTX 22 pages 4.5 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.5 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti biologiya yo’nalishi botanika fanidan kurs ishi mavzu:o’zbekistonning foydali o’simliklari. guruh:bbu-108. bajardi:sharipova shahzoda. tekshirdi:turdaliyeva.x.s. toshkent-2021 o’zbekistonning foydali o’simlilari. reja: i.kirish. 1.o’zbekistonning foydali o’simliklari. ii.asosiy qism. 1.dorivor aloy o’simligi haqida. 2.dorivor binafsha o’simligi haqida. 3.dorivor valeriana o’simligi haqida. 4.dorivor binafsha o’simligi haqida. iii.xulosa. 1.foydalanilgan adabiyotlar. dorivor o’simliklar-odam va hayvonlarni davolash,kasalliklarning oldini olish uchun,oziq-ovqat,atir-upa va kosmetika sanoatida ishlatiladigan o’simlik va giyohlardir.yer yuzida dorivor o’simliklarning 10-12 ming turi borligi aniqlangan.1000 dan ortiq o’simlik turining kimyoviy, farmokologik va dorivorlik xossalari tekshirilgan. o’zbekistonda dorivor o’simliklarning 700dan ortiq turi mavjud.shulardan tabiiy sharoitda o’sadigan va madaniylashtirilgan 120ga yaqin o’simlik turlaridan ilmiy va xalq tabobatida qo’llaniladigan dori-darmonlarning qariib 40-47% o’simlik xom-ashyolaridan olinadi.dorivor o’simliklarning quritilgan o’ti,kurtagi,ildizi, ildizpoyasi, tugunagi,piyozi,po’stlog’i,bargi,guli,mevasi,danagi,sharbati efir moyi,qiyomi va boshqalaridan dori-darmon sifatida foydalaniladi. 3 dorivor o’simliklarni 2xil tasniflash qabul qilingan: 1.ta’sir qiluvchi moddalarning tarkibiga qarab-alkaloidlar, glikozidlar,efir moylar va vitaminlar. 2.farmakologik ko’rsatgichlariga qarab-tinchlantiruvchi,og’riq qoldiruvchi, uxlatuvchi,yurak-qon tomir tizimiga ta’sir qiluvchi, markaziy nerv …

2 / 22

hlanishiga tog’ri keladi. 4 dorivor o’simliklarda ko’proq anor,yong’oq,jag’-jag’,zubturum, isiriq,itburun,omonqora,pista daraxti,sachratqi,choyo’t,yalpiz,yantoq, shildirbosh,kiyiko’t,tog’rayhon,isiriq,aloy,shirinmiya,qoqio’t,dorivor binafsha, valeriana va boshqalar tarqalgan. achchiqmiyadan-poxikarpin, oqquraydan-pesni,itsegakdan-anabazin,isiriqdan-garmin,shildirboshdan-sferofizin kabi alkoloidlar olinadi. odamlar qadim zamonlardan ta’biat ne’matlaridan ya’ni dorivor o’simliklardan kasalliklarni davolashda foydalanib kelganlar.bundan 3-4 ming yil ilgari hindiston, xitoy,qadimgi misr mamlakatlarida shifobaxsh o’simliklar haqida ma’lumotlar beruvchi asarlar yozilgan.sharqda xususan o’rta osiyo xalq tabobatida dorivor o’simliklardan foydalanib davolash o’zining qadimiy ananalariga ega.shifobaxsh o’simliklardan foydalanish borasida abu ali ibn sinoning “al-qonun”asarida 476 ga yaqin o’simliklarning xususiyatlari va ularni ishlatish usullari haqida juda ko’p ma’lumotlar keltirilgan. 5 4000 dan ortiq o’simliklarning turli organlari alkoloid olish maqsadida o’rganilib,ulardan 1000dan ortiq tabiiy birikmalar ajratib olinadi.shu asosda sitizin,galantamin kabi 20 dan ortiq qimmatli preparatlar yaratilgan va tibbiyotga joriy qilingan.o’rta osiyo hududida keng tarqalgan yuqumli kasalliklardan eng xavflisi sariq(gepotit)ni davolashda ekologik toza, samaradorligi yuqori bo’lgan dorivor o’simliklar yig’masi mavjud. anor po’stidan gijja haydovchi pelterin tanat va ekstrakt olinadi.dorivor gulxayri preparatlari balg’am ko’chiruvchi va yumshatuvchi,jag’-jag’ va lagoxilusdan tayyorlangan …

3 / 22

qalinligi 12-15mm ga yetadi.gullari chiroyli va turli rangda.mevasi-uch qirrali silindirsimon ko’sakcha hisoblanadi. vatani afrikaning janubi-sharqi.hozirda deyarli hamma mamlakatlarda uchraydi.qo’llaniladigan qismi-bargidir. barglari va undan olinadigan sabur tarkibida antrotsen hosilalari (aloin,vataloin) smolalari,efir moyi,achchiq va boshqa moddalar bor. saburning yuqori dozasi (0,03-0,2g) surgi dori sifatida,kichik dozasi(0,01-0,02g)ovqat hazmini yaxshilash va ishtaha ochish maqsadida ishlatiladi. suyuq ekstrakti va tabletkasi ko’z kasalliklarida,xronik artrit,me’da va o’n ikki barmoq ichak yarasi, bronxial astmada qo’llaniladi.aloy shirasi va surtmasi kuyganga,turli yaralarga,quruq va ho’l epidermitlarga,nur bilan davolashda ishlatiladi.sharbati gastrit,enterokolit,kolit va qabziyatda ichiladi.shuningdek milk kasalliklarida ham samarali vosita hisoblanadi.sabur preparatlarini bavosilda,homiladorlikda va hayz ko’rganda foydalanmaslik kerak. aloy 8 aloy binafsha-tialka-viola. binafsha gunafshadoshlar-violaceae oilasiga mansub, bo’yi 10-40 sm bo’ladigan,bir,ikki yoki ko’p yillik o’t-o’simlik hisoblanadi.poyasi tik o’suvchi shoxlanmagan yoki cho’ziq,barglari ketma-ket joylashgan. mevasi-pishganda ochiladigan ko’sakcha.aprel oyidan boshlab kech kuzgacha gullaydi va mevasi yetiladi.binafsha yevropa davlatlarida va g’arbiy sibirdagi o’rmon chetlarida, dalalarda,o’tloqlarda,butalar orasida begona o’t sifatida uchraydi. tibbiyotda 2 turi ishlatiladi.dala binafshasi-tialka polevaya va uch …

4 / 22

iana officinalis. dorivor valeriana-valerianadoshlar oilasiga mansub,bo’yi 2m gacha yetadigan,ko’p yillik o’t-o’simlik.poyasi tik o’sadi, shoxlanmagan yoki yuqori qismi shoxlangan.barglari oddiy,4-11 juft bo’lakchalangan.oq yoki pushti rangli,xushbo’y,mayda,besh bo’lakli gullari yirik ro’vak to’pgulda joylashgan.mevasi-cho’ziq tuxumsimon,och qo’ng’ir rangli pista.may-avgust oylarida gullaydi,mevasi iyun-sentabrda yetiladi.o’rta osiyo cho’llari va sibirning shimoliy qismidan tashqari hamma yerlardagi o’rmonlarda,ariq bo’ylarida,butalar orasida va o’tloqlarda o’sadi.tibbiyotda valeriananing ildizpoyasi,ildizi hamda yer ustki qismi ishlatiladi.yer ustki qismi o’simlik gullaganda o’rib olinadi va soya yerda quritiladi.uning tarkibida alkoloidlar,sirka,olma va boshqa organik kislotalar,saponinlar,oshlovchi moddalar bor. valeriannaning dorivor preparatlari asab tizimini tinchlantiruvchi, yurak faoliyatini tartibga soluvchi va stenokardiyani davolashda keng qo’llaniladi. valeriana shuvoq-polin gorkaya-artemisia absinthium. shuvoq turlari-astradoshlar(murakkabguldoshlar)-asieceae oilasiga mansub bir va ko’p yillik o’t-o’simlik yoki buta. tibbiyotda shuvoqning achchiq shuvoq(erkon)-polin gorkaya turidan foydalaniladi. achchiq shuvoqning bo’yi 50-100 sm,ko’p yillik o’simlik. poyasi tik o’sadi,yuqori qismi shoxlangan.barglari uzun,2-3 marta nishtarsimon qirqilgan,poyada ketma-ket joylashgan. mevasi o’tkir uchli,qo’ng’ir rangli pista.gullari mayda,sariq rangli savatchada joylashgan.o’simlikning hamma qismi sertuk bo’lgani uchun kumushrang bo’lib ko’rinadi.may-iyun …

5 / 22

olashda ishlatiladi.ishtaha ochuvchi va o’t haydovchi yig’malar tarkibiga ham kiradi. achchiq shuvoq. achchiq shuvoq. xulosa. o’zbekistondagi foydali o’simliklarni o’rganish jarayonida men, yurtimiz naqadar jannatmakon va dorivor o’simliklarga boy ekanligiga yana bir bor amin bo’ldim.jannatmakon yurtimiz tog’larida, o’tloqlarida, dasht va yaylovlarida o’sib turgan mayda o’t-o’lanlardan tortib katta daraxtlargacha hammasi ahamiyatli va dorivor xususiyati bor ekanligini angladim. hozirgi kunda yurtimizda dorivor o’simliklarning soni va turi kamayib ketmasligi uchun juda ko’plab ishlar amalga oshirilmoqda. noyob va kamayib ketayotgan yoki yo’qolib ketgan turlar esa “o’zbekiston respublikasi qizil kitobiga”kiritilgan.shuning uchun biz kelajak avlod yurtimizning har bir o’simligini asrab-avaylashimiz kerak.dorivor o’simliklarni kamayib ketishiga qarshi chora-tadbirlarni o’zbekiston fa botanika bog’i tomonidan ishlab chiqilgan.bularga iqlimlashtirish va xonakilashtirib issiqxonalarda yetishtirish chora tadbirlari, farmasevtika korxonalari tomonidan plantatsiyalar tashkil etilib yetishtirish boshlab yuborilgan.dorivor o’simliklarni asrab avaylaylik va yurtimizning taraqqiyotiga oz bo’lsa ham o’z hissamizni qo’shaylik. foydalanilgan adabiyotlar. 1.s.s.saxobiddinov “o’simlik sistematikasi”toshkent-1996. 2.o’.pratov, q.jumayev, “yuksak o’simliklar sistematikasi” toshkent-2003. 3.r.sobirov “yuksak o’simliklar sistematikasi” bo’yicha …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonning foydali o’simliklari"

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti biologiya yo’nalishi botanika fanidan kurs ishi mavzu:o’zbekistonning foydali o’simliklari. guruh:bbu-108. bajardi:sharipova shahzoda. tekshirdi:turdaliyeva.x.s. toshkent-2021 o’zbekistonning foydali o’simlilari. reja: i.kirish. 1.o’zbekistonning foydali o’simliklari. ii.asosiy qism. 1.dorivor aloy o’simligi haqida. 2.dorivor binafsha o’simligi haqida. 3.dorivor valeriana o’simligi haqida. 4.dorivor binafsha o’simligi haqida. iii.xulosa. 1.foydalanilgan adabiyotlar. dorivor o’simliklar-odam va hayvonlarni davolash,kasalliklarning oldini olish uchun,oziq-ovqat,atir-upa va kosmetika sanoatida ishlatiladigan o’simlik va giyohlardir.yer yuzida dorivor o’simliklarning 10-12 ming turi borligi aniqlangan.1000 dan ortiq o’...

This file contains 22 pages in PPTX format (4.5 MB). To download "o’zbekistonning foydali o’simliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonning foydali o’simli… PPTX 22 pages Free download Telegram