jadidlar kecha va bugun

PPT 21 pages 7.2 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.2 MB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

jadidlar kecha va bugun jadidlar kecha va bugun jadidchilik yoki jadidizm (arabcha: جديد jadīd — yangi) — xix asr oxiri xx asr boshida turkiston, kavkaz, qrim, tatariston hayotida muhim ahamiyat kasb etgan ijtimoiy-siyosiy, maʼrifiy harakat. jadidchilik dastlab, xix asrning 80-yillarida qrimda vujudga keldi. xix asrning 90-yillaridan oʻrta osiyoda tarqaldi. jadidchilik avval madaniyat sohasidagi harakat sifatida faoliyat yuritgan. bu oqim vakillari taraqqiyot uchun kurashish, turkiy tillarni rivojlantirish, shu tillardagi adabiyotni boyitish, dunyoviy ilmlarni oʻrganish, fan yutuqlaridan foydalanish hamda ayollar va erkaklar tengligi uchun kurashishga chaqirishgan. keyinchalik jadidchilar panturkizm gʻoyalarini targʻib qilishgan. sovet davrida yozilgan adabiyotlarda jadidchilikka „burjua-liberal, millatchilik harakati“ deb taʼrif berilgan. bu davrda asosan tanqid qilingan jadidchilik namoyandalari nomi ssr parchalanib ketganidan keyin qayta tiklandi. jadidchilik jadidlarning turkiston mustaqilligi uchun kurashida asosan quyidagi yoʻnalishlar ustuvor edi: gʻoya va maqsadlari tilda, fikrda, ishda birlik har bir millat taraqqiysi uchun asosiy sabab ilimdir abdurauf fitrat isrof- o`rinsiz va zaruratsiz yerlarga molni sarf …

2 / 21

loqlik deb kamsitishga. ular nimani yoqlashgan? 1. yaxshi ilm olishni; 2. zamonaviy muziqa, opera balet simfoniyalar va teatr; 3. zavod va fabrikalar atrofida shaharlashishni; 4. zamonaviy kiyinish (shlyapa¸ frak va kapalaknusxa galstuk taqib yurishgan); 5. xususiy mulkka asoslangan kapitalizm tizimini; 6. turk tilini; 7. millat boyligini sandiqlardan chiqariib banklar yordamida ishlatishni; 8. turkiston birligini. zamona odami qanday boʻlishi kerakligi haqida abdulla avloniy shunday yozadi: "amerikaliklar bir dona bugʻdoy ekub, yigirma qadoq bugʻdoy olurlar. ovrupolilar oʻzimizdan olgan 5 tiyinlik paxtamizni keturub, oʻzimizga yigirma besh tiyinga soturlar. ammo biz osiyolilar, xususan, turkistonlilar, dumba sotub, chandir chaynaymiz. qaymoq berib, sut oshiymiz, non oʻrniga kesak tishlaymiz! soʻzning qisqasi, hozirgi zamonga muvofiq kishi boʻlmak uchun ilm va maʼrifat ila iqtisod, insof, tuganmas saʼy(harakat), bitmas gʻayrat lozimdur..." . "turkiy guliston yoxud axloq" asaridan parcha. kishilar ilm-maʼrifatli boʻlsa ham boyib ketishi kafolatlanmagan. bu bugungi kunda ham aniq koʻrinib turgan narsadir. oʻqituvchilarimizning oyligi narida tursin, hatto jamiyatdagi obroʻsi …

3 / 21

dlarning ilmiy va adabiy merosini oʻrganishda dastlabki natijalarni qoʻlga kiritishdi. mustaqillik yillarida fitrat, choʻlpon, abdulla avloniyning 2 jildli, behbudiy, abdulla qodiriy, sidqiy xondayliqiy, ibrat, ajziy, soʻfizodaning 1 jildli, shuningdek, fayzulla xoʻjayev, munavvarqori, polvonniyoz hoji yusupovning asarlari chop qilindi. jadidlarning 20 ta mashhur vakili kiritilgan „unutilmas siymolar. jadidchilik harakatining namoyandalari“ (toshkent, 1999) albom-kitobi nashrdan chiqdi. ularning faoliyati darslik va qoʻllanmalarga kiritildi. 250 ga yaqin jadidlar turmushi, ishi va merosiga oid qimmatli maʼlumotlar, hujjatlar, asarlarni o‘zida jamlagan jadidlar.uz (https://jadidlar.uz/)platformasi ishga tushdi. jadidlar.uz (https://jadidlar.uz/)platformasi 2021–2023-yillar davomida vazirlar mahkamasi qoshidagi o‘zbek tilini rivojlantirish jamg‘armasi buyurtmasiga ko‘ra tarix instituti xodimlari tomonidan tayyorlangan. ushbu platformaga hozirga qadar jadidlarga tegishli bo‘lgan 174 ta asar, 1000 dan ortiq maqola, 120 ga yaqin sheʼrlar hamda 500 ga yaqin hikmatli so‘zlar kiritilgan bo‘lib, portal jadidlarga oid yangi maʼlumotlar bilan doimiy to‘ldirib boriladi. bundan tashqari, ushbu platformaga jadidchilikni o‘rganuvchi manbalar sifatida 200 ga yaqin suratlar, 38 ta eshituvlar, 20 ga yaqin …

4 / 21

a jadallashtirish, ziyoli va ijodkorlarni birlashtirishga daxldor tashabbuslari qatorida “jadid” gazetasini ta’sis etish g‘oyasini qo‘llab-quvvatladi hamda ushbu nashrni yangi yilning birinchi kunida chop etish taklifini ilgari surdi. “jadid” gazetasi – birlashmoq davrining minbari jadidchilik harakati haqida hikoya qiluvchi “armon” filmi taqdimoti o‘tkazildi. “armon” filmi jadidchilikka asos solinish tarixi, uning namoyondalari taqdiri, 1917-yil siyosiy voqealarining islohotchilar harakatiga ta’siri, shuningdek jadidlarning o‘zbekiston tarixida qoldirgan izi haqida haqida hikoya qiladi. bundan tashqari, film gender tenglik masalalariga e’tibor qaratadi va markaziy osiyoning boshqa davlatlaridagi taraqqiyparvarlar harakatlariga ham to‘xtaladi. kartinada bosh rollarni o‘zbekiston va boshqa mamlakatlarning taniqli shaxslari, xususan erkin bozorov, said-abdulaziz yusupov, manija hamda askar ilyasovlar ijro etgan. filmni suratga olish ishlari o‘zbekiston, rossiya va turkiya davlatlarida bo‘lib o‘tdi. loyiha ustida 2 yil davomida ishlandi. «jadidlar g‘oyalari yangi o‘zbekistonni barpo etish strategiyasi bilan hamohang» — prezidentimiz shavkat mirziyoyev mamlakat o‘z taraqqiyotining yangi, yuksak bosqichiga kirayotgan hozirgi paytda bizga jadid bobolarimiz kabi g‘arb ilm-fan yutuqlari …

5 / 21

talaba va o‘quvchilarning ma’naviy yuksalishiga ko‘maklashish markazi tomonidan “jadidlar” toʻplamini audio shaklda ovozlashtirildi. “jadidlar” toʻplamining audio kitoblarini quyidagi havolalar orqali tinglashingiz mumkin: • mahmudxoʻja behbudiy (https://youtu.be/-uhjzdh0rw8) • munavvar qori abdurashidxonov (https://youtu.be/o6kbqjlr5bm) • abdulla avloniy (https://youtu.be/dl2obkjkvm0) • abdulla qodiriy (https://youtu.be/uirrpvpzf1m) • abdurauf fitrat (https://youtu.be/pw12hrqrrse) • abdulhamid cho’pon (https://youtu.be/x3o2gqhts20) • is'hoqxon toʻra (https://youtu.be/a3v143xvjn4) e’tiboringiz uchun rahmat!

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadidlar kecha va bugun"

jadidlar kecha va bugun jadidlar kecha va bugun jadidchilik yoki jadidizm (arabcha: جديد jadīd — yangi) — xix asr oxiri xx asr boshida turkiston, kavkaz, qrim, tatariston hayotida muhim ahamiyat kasb etgan ijtimoiy-siyosiy, maʼrifiy harakat. jadidchilik dastlab, xix asrning 80-yillarida qrimda vujudga keldi. xix asrning 90-yillaridan oʻrta osiyoda tarqaldi. jadidchilik avval madaniyat sohasidagi harakat sifatida faoliyat yuritgan. bu oqim vakillari taraqqiyot uchun kurashish, turkiy tillarni rivojlantirish, shu tillardagi adabiyotni boyitish, dunyoviy ilmlarni oʻrganish, fan yutuqlaridan foydalanish hamda ayollar va erkaklar tengligi uchun kurashishga chaqirishgan. keyinchalik jadidchilar panturkizm gʻoyalarini targʻib qilishgan. sovet davrida yozilgan adabiyotlarda jadidchilikka „burjua-l...

This file contains 21 pages in PPT format (7.2 MB). To download "jadidlar kecha va bugun", click the Telegram button on the left.

Tags: jadidlar kecha va bugun PPT 21 pages Free download Telegram