bozor iqtisodiyoti va o'zbekistonning unga o'tish tamoyillari

DOCX 1 page 104.3 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.3 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

4-mavzu. bozor iqtisodiyoti va o`zbekistonning unga o`tish tamoyillari reja: 1. bozor iqtisodiyoti, uning mohiyati va mazmuni 2. bozor iqtisodiyotining asosiy belgilari 3. bozor iqtisodiyotining afzalliklari va ziddiyatlari 4. o`zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o`tish tamoyillari 4.1. bozor iqtisodiyoti, uning mohiyati va mazmuni hozirgi davrda bozor iqtisodiyoti dunyoning ko`pchilik mamlakatlari uchun xos bo`lib, u turli mamlakatlarda har xil darajada va o`ziga xos xususiyatlar bilan amal qilmoqda va rivojlanmoqda. bu iqtisodiyotning amal qilish mexanizmi ko`plab asrlar davomida tarkib topib, shakllanib, hozirgi davrda madaniylashgan shaklni kasb etdi va ko`pgina mamlakatlarda hukmron iqtisodiy tizimga aylandi. mazkur iqtisodiyotning barqarorligi shu bilan izohlanadiki, uzoq davrli iqtisodiy evolyutsiya davomida uning amal qilishining asosiy klassik qoidalari saqlanib qoldi. xususiy mulkchilikning paydo bo`lishi va ijtimoiy mehnat taqsimotining ro`y berishi bozor iqtisodiyotining kelib chiqishi va mavjud bo`lishining umumiy sharti hisoblanadi. xususiy mulkchilik va mehnat taqsimoti ijtimoiy xo`jalikning tovar shaklini taqozo qiladi, tovar ishlab chiqarishning mavjud bo`lishi o`z-o`zidan pul muomalasi, ayirboshlash, taqsimlash va …

2 / 1

tizimdir. bunday iqtisodiyot erkin tovar-pul munosabatlariga asoslanib, uning negizida tovar va pulning turli shakllardagi harakati yotadi, u iqtisodiy monopolizmni inkor etadi. ayrim adabiyotlarda bozor iqtisodiyoti – bozor xo`jaligi sub`ektlari iqtisodiy xatti-harakatlarining erkin, mustaqil ravishda yuz berishi va ularning tovar-pul mexanizmi orqali bir-biriga bog’lanib muvofiqlashuvi deb baho beriladi. bozor iqtisodiyotida bozor aloqalari butun tizimni, uning barcha bosqichlari – ishlab chiqarish, ayirboshlash, taqsimlash va iste`mol jarayonlarini hamda iqtisodiy munosabatlarning barcha sub`ektlarini qamrab oladi. shuni ham e`tiborda tutish kerakki, hozirgi sharoitda o`rtacha rivojlangan iqtisodiyotda 24 mln.dan ortiq turdagi tovarlar mavjud bo`lib, har yili ularning 1/10 qismi yangilanib turadi. bunday sharoitda bozorning ishtirokisiz tovar turlari va hajmi bo`yicha talab va taklifni tartibga solishni tasavvur ham qilib bo`lmaydi. bu esa bozorning vazifasini hech qanday markazlashtirilgan rejalashtirish idoralari muvaffaqiyatli bajara olmasligining yaqqol dalilidir. bozor iqtisodiyoti esa eng samarali va muammolarni tezlik bilan hal eta oluvchi ijtimoiy-iqtisodiy tizim hisoblanadi. bozor iqtisodiyoti sub`ektlari tarkibiga tadbirkorlar ham, o`z mehnatini …

3 / 1

sektori – bu iqtisodiyotning daromad (foyda) olish maqsadida amal qiluvchi birlamchi bo`g’inidir. u ish yuritish uchun o`z kapitalini yoki qarz olingan kapitalni ishga solishni taqozo etadi, bu kapitaldan olingan daromad ishlab chiqarish faoliyatini kengaytirish uchun sarflanadi. tadbirkorlar tovar xo`jaligida tovar va xizmatlarni yetkazib beradi. davlat sektori – o`z oldiga foyda olishni maqsad qilib qo`ymagan, asosan, iqtisodiyotni tartibga solish vazifasini amalga oshiradigan turli byudjet tashkilotlari va muassasalarining majmuidir. shuningdek, ba`zi darslik va o`quv qo`llanmalarda bozor iqtisodiyotining yana bir alohida, mustaqil sub`ekti sifatida banklar ajratib ko`rsatiladi.[footnoteref:0] [0: ekonomicheskaya teoriya (politekonomiya): uchebnik/ pod obsh. red. akad. v.i.vidyapina, akad. g.p.juravlevoy, – 4-e izd. - m.: infra-m, 2004, s.78-79.; tojiboeva d. iqtisodiyot nazariyasi: oliy o'quv yurtlari talabalari uchun o'quv qo'llanma./akad. m.sharifxo'jaevning ilmiy tahriri ostida. – t.: «o'qituvchi», 2002, 74-b. ] bank – iqtisodiyotning me`yorda amal qilishi uchun zarur bo`lgan pul massasi harakatini tartibga soluvchi moliya-kredit muassasasidir. shunday qilib, yuqorida keltirib o`tilgan bozor iqtisodiyoti sub`ektlarining o`zaro …

4 / 1

urli shakllardagi mulkchilikning mavjud bo`lishi va unda xususiy mulkchilikning ustun turishi; - tadbirkorlik va tanlov erkinligi; - raqobat kurashining mavjudligi; - davlatning iqtisodiyotga cheklangan holda aralashuvi; - korxona va firmalarning ichki va tashqi shart-sharoitlar o`zgarishlariga moslashuvchanligi. bozor iqtisodiyotining bu belgilari uning barcha bosqichlari uchun umumiydir. lekin bozor iqtisodiyotining mazmuni va belgilari haqida gap borganda bu iqtisodiyotning tarixan tarkib topgan ikki turini bir-biridan farq qilish zarur. uning birinchi ko`rinishi uzoq vaqt davomida shakllanib, g’arbdagi rivojlangan mamlakatlarda xix asrning oxirlarigacha davom etib keldi. u iqtisodiy adabiyotlarda klassik yoki sof bozor iqtisodiyoti deb nom oldi. uning asosiy belgilari: a)iqtisodiy faoliyat yuritishning xususiy mulkchilikka asoslanganligi; b)kapital va ishlab chiqarishning korxona miqyosida umumlashganligi; v)tadbirkorlar, ishchilar, tovar ishlab chiqaruvchilar va iste`molchilarning shaxsan erkinligi; g)tadbirkorlarning yuqori foyda olish uchun kurashlari; d)iqtisodiyotning talab va taklif, erkin bozor narxi va raqobat kurashlari asosida tartiblanishi; e)aholining ijtimoiy himoya qilinmasligi, ishsizlikning va aholi ijtimoiy tabaqalashuvining kuchayishi. bozor iqtisodiyotining ikkinchi ko`rinishi hozirgi …

5 / 1

turli sohalar va tarmoqlar o`rtasidagi nisbatlarni tartibga solish chora-tadbirlarini belgilash vazifalarini bajaradi; g) xo`jaliklarni yuritishda reja usulidan foydalanishning kuchayishi (biznes rejasi, marketing tizimi orqali boshqarish); d) ijtimoiy himoyaning kuchayishi. bunda davlatga, jamoalar va xususiy kishilarga tegishli turli xil ijtimoiy ta`minot va ijtimoiy sug’urta fondlarining vujudga kelishi. bu har ikkala turda bozor iqtisodiyotining asosiy belgilari va xususiyatlari saqlanib qoladi, ularda tovar va pulning harakati, ularning qonun-qoidalari rivojlanish uchun negiz va shart-sharoit bo`lib xizmat qiladi. hozirgi zamon bozor xo`jaligi iqtisodiyotdagi xususiy va davlat sektorlarining o`zaro aloqasiga asoslanadi. iqtisodiyotga ta`sirning intensivligi darajasi hamda davlat tomonidan hal etiluvchi ustuvor vazifalardan kelib chiqqan holda, zamonaviy bozor iqtisodiyotining quyidagi modellari farqlanadi (5.2-chizma). bozor iqtisodiyotida yuqorida tilga olingan belgi va tartiblar bilan birga, barcha hozirgi zamon iqtisodiy tizimlariga xos bo`lgan bir qator shart-sharoitlar bo`lishi taqozo qilinadi. bular quyidagilar: ilg’or texnologiya va yangi texnik vositalardan keng miqyosda foydalanish; ishlab chiqarishning ixtisoslashishi. 4.2-chizma zamonaviy bozor xo`jaligi modellari zamonaviy bozor …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor iqtisodiyoti va o'zbekistonning unga o'tish tamoyillari"

4-mavzu. bozor iqtisodiyoti va o`zbekistonning unga o`tish tamoyillari reja: 1. bozor iqtisodiyoti, uning mohiyati va mazmuni 2. bozor iqtisodiyotining asosiy belgilari 3. bozor iqtisodiyotining afzalliklari va ziddiyatlari 4. o`zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o`tish tamoyillari 4.1. bozor iqtisodiyoti, uning mohiyati va mazmuni hozirgi davrda bozor iqtisodiyoti dunyoning ko`pchilik mamlakatlari uchun xos bo`lib, u turli mamlakatlarda har xil darajada va o`ziga xos xususiyatlar bilan amal qilmoqda va rivojlanmoqda. bu iqtisodiyotning amal qilish mexanizmi ko`plab asrlar davomida tarkib topib, shakllanib, hozirgi davrda madaniylashgan shaklni kasb etdi va ko`pgina mamlakatlarda hukmron iqtisodiy tizimga aylandi. mazkur iqtisodiyotning barqarorligi shu bilan izohlanadiki, uzoq davrli iqti...

This file contains 1 page in DOCX format (104.3 KB). To download "bozor iqtisodiyoti va o'zbekistonning unga o'tish tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor iqtisodiyoti va o'zbekist… DOCX 1 page Free download Telegram