ijtimoiy ta'sirlarning shaxstomonidan qabul qilinishi

PPTX 40 pages 6.6 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.6 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

ijtimoiy ta’sirlarning shaxs tomonidan qabul qilinishi ijtimoiy ta’sirlarning shaxs tomonidan qabul qilinishi reja: shaxs shakllanishida ijtimoiy muhitning roli. shaxs hayotida ijtimoiy nazorat shakllarning o’rni. ijtimoiy norma va uning shaxsga singdirlishi ijtimoiy sanktsiya tushunchasi ijtimoiy rol – shaxsning jamiyat a’zolari undan kutadigan burch va majburiyatlar tizimidan iborat mexanizm ekanligi. genetik jihatdan chegaralangan, tabbiy omillarga bog’liq bo’lgan odam (yoki sutemizuvchilar turkumi, primatlar oilasi vakili) qanday qilib taraqqiy etdi??? tabbiylik va ijtimoiylik o’rtasidagi baxsda ijtimoiylik mayllarining yetakchi bo’la borishi. ijt. mehnat, nutq tafakkur tarzining o’zgarishi, oila-nikoh munosabatlari takomillashuvi mehnat qila olish imkonini beruvchi tana tuzilishi nutq yordamida boshqalar bilan munosabat o’rnatishi ongning mavjudligi (shartli reflekslar, malaka va ko’nikmalar) va ana endi shaxs shakllanishi bo’yicha ma’lumot almashinamiz biogenetik sotsiogenetik psixogenetik kognitivistik psixo-analitik bixevioristik sotsiogenetik nazariya inson biologik tur sifatida tug’ilib, hayotdagi ijtimoiy shart sharoitlar ta’sirida shaxsga aylanishi nazariya mazmunini tashkil etadi. biologik tur shaxs shakllanishi ijtimoiy muhit ta’lim tarbiya irsiy omillar inson tug’ilganidan tashqi …

2 / 40

ga ta’sir etib, uni yo‘nalishini aniqlaydi hamda tempini kuchaytiradi. (taqlid va o’yin) dj.bolduin ijt. muhitni rivojlanishning muhim omili sifatida keltiradi. (o’yini ijtimoiylashuv vositasi sifatida ko’rsatib, odamni murakkab ijt munosabatlar tizimidagi hayotga tayyor. deb hisob.) v.shtern bola rivojlanishidagi konvergensiyasi nazariyasi (ikkita omil nazar. ya’ni nasl va muhit) (rivojlanish nasl va muhit ta’siri ostida shakllanadigan jarayon sifatida talqin qilinadi. yani “olma olmadan rang oladi”, “kim bilan bo’lsang, o’shandan ortirib olasan” deb hisoblash) ( ing.psixologi g.ayzenk intellekt 80% ga naslning, 20% ga muhitning ta’siri bilan belgilanadi deb hisob.) shaxs hayotida ijtimoiy nazorat shakllarning o’rni shaxs ma’lum bir jamiyatda a’zosi sifatida yashar ekan, albatta ana shu jamiyat tomindan o’rnatilgan ijtimoiy nazoratga amal qilishga harkat qiladi. ijtimoiy nazorat - shaxsning xulqiga, qadriyatlariga, tasavvurlariga va ustanovkalariga nisbatan jamiyatdagi guruhlarning yoki jamoatchilikning ta’siridir. ijtimoiy nazorat tarkibiga kiradi ekspektastiya ijt. meyor ijt. sanksiya ekspektatsiya — aynan shaxsga nisbatan atrofdagilarning kutish shaklidagi talablaridir. ijtimoiy meyor — ma’lum vaziyatlarda shaxsning …

3 / 40

ing asosiy belgisi tarqalganlikdir. urf-odat jamiyatda ma’lum bir davrga xos bo'lgan va vaqtincha davom etuvchi tavsifga ega. 4. an’ana — shunday urf-odatki, ma’lum bir xalq madaniyati bilan bog'liq holda shakllangan, avloddan avlodga o'tuvchi, xalqning mentaliteti bilan aniqlanadi 5. axloq — ma’lum bir davrda jamiyat kishilarining xulq-atvorida, xatti-harakatlarida, o'zaro muloqot jarayonida o'z aksini topadigan ijtimoiy kategoriyadir. 6. odat — shaxs hayotida ko'p takrorlanaverganligidan avtomatlashganlik darajasiga aylanib qolgan, anglanilmagan holda bajariladigan harakat shaklidir ijtimoiy norma va uning shaxsga singdirlishi ijtimoiy me’yor (norma) — bu ma’lum bir vaziyatda kishilar qanday gapirishi, qanday harakat qilishini ifodalab beruvchi namuna yoki qoliplardir. ijtimoiy me’yorlarning vazifasi shundan iboratki, u jamiyat a’zolariga ma’lum bir munosabatlarda yoki harakat qilish jarayyonida nima «to‘g‘rí», «majburiy», «tasdiqlanuvchi», «kutiluvchi», «inkor etiluvchi» ekanligini tushunishga yordam beradi. ijtimoiy me’yorlarning o'ziga xos jihatlaridan biri ularning hech qayerda yozilmaganligi va ularni buzgan shaxs jinoiy javobgarlikka tortilmasligidadir. ijtimoiy me’yorlarning o'ziga xos belgilari: 1.umumahamiyatga ega namunalar 2. guruh yoki …

4 / 40

‘rtasidagi munosabatlarni boshqaruvchi harakatlar qoidasidir. ijtimoiy me’yorlarni 3 asosga ko'ra tasniflash mumkin: 1) jamoatchilik munosabatlarini nazorat qilish sohasi bo‘yicha (udum, marosim, odat, urf-odat, huquqiy, axloqiy me’yorlar, koorporativ me’yorlar, siyosiy me’yorlar, diniy tashkilot me’yorlari, talabalar yotoqxonasi me’yorlari, estetik me’yorlar, etiket me’yorlari kabi turlarga ajratiladi) 2) kelib chiqish usuliga ko'ra (o’z-o’zidan paydo bo’luvchi, ongli ravishda yaratiluvchi normalar) 3) mustahkamlanish usuliga ko'ra. (og’zaki, yozma) ijtimoiy sanksiya ijtimoiy sanksiya - bu jamiyatdagi me’yorlarni jamiyat a’zolari tomonidan bajarilishi yoki bajarilmasligiga nisbatan boshqa bir kishilar tomonidan bildiriladigan jazolash yoki rag‘batlantirish yo‘llaridir. (sanktsiya-ijobiy yoki salbiy bo’lishi mumkin) sanksiyalar to‘rt turi ajratilgan bo‘lib, ular: 1 pozitiv 2 negativ 3 formal (rasmiy 4 noformal (norasmiy pozitiv (ijobiy) negativ (salbiy) rasmiy (formal) rasmiy-pozitiv sanksiyalar (r+) —jamoatchilik oldida shaxsning rasmiy tashkilotlar tomonidan rag‘batlantirilishi - hukumat sovrinlari, davlat medallari, stipendiyalar. rasmiy-negativ sanksiya (r-) —yuridik qonunlar, hukumat qarorlari, buyruq va farmoyishlarida ko‘rsatilgan jazolashlar — qamoq jazosi, fuqarolik huquqidan mahrum etish, ishdan bo‘shatish, jarima …

5 / 40

ning aniq bir vaziyatda optimal harakat qilishini ta’minlovchi uzoq vaqt davomida shakllanib kelgan xulq-atvor usullaridir. ijtimoiy rol o'zida jamoatchilik munosabatini aks ettiruvchi shaxsning ijtimoiy faoliyati va xulq-atvorining muhim ko’rinishidir. ijtimoiy rol tushunchasi amerikalik sotsiologlar – r.linton va d.mid tomonidan ilmiy atama sifatida qo’llanilgan. ijtimoiy rolning asosiy tavsifi amerikalik sotsiolog t.parsons tomonidan ajratib ko’rsatilgan. bular: masshtab, qabul qilish usuli, emotsionallik, shakllantirish va motivatsiyadir. rolning masshtabi – shaxslararo munosabatlar oralig’iga bog’liq (er va xotin roli ularning munosabatlari kengligi va torligiga bog’liq) baxtli oila juftligi bir necha yillik munosabat va konfliktli oila juftligi rolning qabul qilinishi – shaxs uchun ushbu rolning qanchalik muhimligiga bog’liq ushbu rasmdagi chol, kampir, qiz roli tabiiy rol (yani shaxsning yoshi va jinsiga bog’liq ravishda egallanadi.) lekin usta roli esa tabiiy ravishda emas, balki ma’lum mudat davomida egallanadi rollarning emotsionalligi - ularning darajasiga bog’liq. ijtimoiy rollarni shakllantirish – rolni bajaruvchilarining shaxslararo munosabati o’ziga xosligi bilan aniqlanadi. (rasmiy, norasmiy yoki …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy ta'sirlarning shaxstomonidan qabul qilinishi"

ijtimoiy ta’sirlarning shaxs tomonidan qabul qilinishi ijtimoiy ta’sirlarning shaxs tomonidan qabul qilinishi reja: shaxs shakllanishida ijtimoiy muhitning roli. shaxs hayotida ijtimoiy nazorat shakllarning o’rni. ijtimoiy norma va uning shaxsga singdirlishi ijtimoiy sanktsiya tushunchasi ijtimoiy rol – shaxsning jamiyat a’zolari undan kutadigan burch va majburiyatlar tizimidan iborat mexanizm ekanligi. genetik jihatdan chegaralangan, tabbiy omillarga bog’liq bo’lgan odam (yoki sutemizuvchilar turkumi, primatlar oilasi vakili) qanday qilib taraqqiy etdi??? tabbiylik va ijtimoiylik o’rtasidagi baxsda ijtimoiylik mayllarining yetakchi bo’la borishi. ijt. mehnat, nutq tafakkur tarzining o’zgarishi, oila-nikoh munosabatlari takomillashuvi mehnat qila olish imkonini beruvchi tana tuzilishi nutq...

This file contains 40 pages in PPTX format (6.6 MB). To download "ijtimoiy ta'sirlarning shaxstomonidan qabul qilinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy ta'sirlarning shaxstom… PPTX 40 pages Free download Telegram