o‘smirlik davri

DOCX 1 page 114.1 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 114.1 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

6-mavzu: o‘smirlik davri 1.o‘smirlik davriga umumpsixologik tavsifnoma. 2.psixologiyada o‘smirlik tadqiqotlari. o‘smirlikda “kattalik” va “bolalik” dialektikasi. 3.yosh chegaralari. o‘smirlik inqirozi. o‘smirlik davrida faoliyatning asosiy turlari. 4.kattalar va tengdoshlari bilan muloqot. intellektual qiziqishlar va nazariy tafakkur elementlarini shakllanishi. 5.o‘smir shaxsini xususiyati. kattalik ko‘rinishlari. 6.o‘zini o‘zi anglashni shakllanishi. psixoseksual rivojlanish. identiklikni shakllanishi. hozirgi davrda o’smirlarni voyaga yetkazishning o’ziga xos xususiyatlari, qonuniyatlari, imkoniyatlari, xatti-harakat motivlarining ifodalanishi va vujudga kelishining murakkab mexanizmlari mavjud. shuni alohida ta’kidlash kerakki, o’smirlarni kamol toptirishda ularning xususiyatlarini to’la hisobga olgan holda ta’limiy-tarbiyaviy tadbirlarni qo’llash shaxslararo munosabatda anglashilmovchilikni vujudga keltirmaydi, sinf jamoasi o’rtasida iliq psixologik muhitni yaratadi. turg’unlik yillaridagi so’z bilan ishning nomuvofiqligi", axloq tarbiyasidagi qo’pol xatolar o’smirlarning ruhiy dunyosiga salbiy ta’sir ko’rsatdi. insonning ruhiy dunyosini tubdan qayta qurish, shaxsni shakllantirishni insonparvarlashtirish harakati boshlangan hozirgi kunda o’smirlar taqdiri masalasi ham g’oyat jiddiy tus oldi. o’smirlik davri taqlidchanligi, muqim nuqtai nazarning shakllanmaganligi, hissiyotliligi, mardligi, tantiligi bilan farqlanadi. shuning uchun tashqi ta’sirlarga beriluvchan …

2 / 1

jadallashgani; 5) o’smirlar bilan ishlashda g’oyaviy-siyosiy, vatanparvarlik va baynalmilal tarbiyaga alohida yondashish zarurligi; 6) oshkoralik, ijtimoiy adolat, demokratiya muammolarining ijtimoiy hayotga chuqur kirib borayotgani; 7) o’quvchilar uchun mustaqil bilim olish, ijodiy fikr yuritish, o’zini o’zi boshqarish, anglash, baholash va nazorat qilishga keng imkoniyat yaratilgani. o’smirlik yoshida bolalikdan kattalik holatiga ko’chish jarayoni sodir bo’ladi. o’smirda psixik jarayonlar keskin o’zgarishi bilan aqliy faoliyatida ham burilishlar seziladi. shuning uchun shaxslararo munosabatda o’quvchi bilan o’qituvchining muloqotida, kattalar bilan o’smirlarning muomalasida qat’iy o’zgarishlar vujudga keladi. bu o’zgarishlar jarayonida qiyinchiliklar tug’iladi. bular avvalo ta’lim jarayonida ro’y beradi: yangi axborot, ma’lumotlarni bayon qilish shakli, uslubi va usullari o’smirni qoniqtirmay qo’yadi. o’qituvchining yangi mavzuni batafsil tushuntirishi, darslar ma’ruza shaklida olib borilishi o’quvchilarni zeriktiradi, ularda o’qishga loqaydlik tug’iladi. ilgari o’quv materialini ma’nosiga tushunmay yodlab olishga odatlangan o’smir endi zarur o’rinlarni mantiqiy xotira va tafakkurga suyangan holda o’zlashtirishga harakat qiladi, o’zlashtirilgan bilimlarni talab qilinganda o’quvchi bilan o’qituvchi o’rtasida anglashilmovchilik paydo …

3 / 1

a hodisalarga munosabati oqilonalikdan uzoqlasha boshlaydi, u ayrim ma’lumotlarni tushuntirib berishni yoqtirmaydigan bo’lib qoladi. serzardalik kundalik xatti-harakatning ajralmas qismiga aylanadi. o’smir xulqidagi bunday o’zgarishlar tajribasiz o’qituvchi yoki ota-onani qattiq tashvishga soladi, asabiylashtiradi va ularning o’quvchiga munosabatini o’zgartiradi. natijada kelishmovchiliklar, anglashilmovchiliklar, nizolar kelib chiqadi. ayrim pedagoglar o’smirlik davri inqirozi to’g’risida kuyinib gapiradilar, ba’zi illatlarni tanqid qiladilar va ularning ijtimoiy-psixologik ildizini topishga intiladilar. aslida esa o’smirlarga yondashishda metodologik kamchilikka yo’l qo’yadilar. mazkur illatlarning oldini olish chora va tadbirlari tizimini ishlab chiqa olmaydilar. bu masalaga to’g’ri yondashish ayrim ilmiy tadqiqotlarda asoslab berilgan va o’smirlik davri inqirozi haqida mulohaza yuritishdan ko’ra, kattalar bilan o’smirlar muomalasining inqirozi haqida gapirish to’g’riroq bo’ladi, deb xulosa chiqarilgan. xo’sh, o’smirning psixik o’sishini harakatga keltiruvchi kuch nima? o’smirning psixik o’sishini harakatga keltiruvchi kuch – uning faoliyatini vujudga keltirganligi ehtiyojlar bilan ularni qondirish imkoniyatlari o’rtasidagi qarama-qarshiliklar tizimining namoyon bo’lishidir. mana shu dialektik qarama-qarshiliklar ortib borayotgan jismoniy, aqliy hamda axloqiy imkoniyatlar bilan …

4 / 1

izm va tushunchalarni anglash, ixtiyoriy diqqat, barqaror qiziqish, ongli motiv va mantiqiy eslab qolishni talab qiladi. bularning barchasi fanlarga doir bilimlar tizimini vujudga keltiradi, amaliy ko’nikmalarni shakllantiradi, o’zini o’zi nazorat qilish, baholash, anglash singapi xususiyatlarni tarkib toptiradi. maktab va bilim yurtida oilada mustaqil faoliyatga keng imkoniyatlar bo’lsa, o’quvchi muayyan vazifa va topshiriqlarni, bajara boshlaydi. natijada o’smirning ijtimoiy mavqyei ortib, faoliyati takomillashib, psixikasi har tomonlama rivojlanib boradi. hozirgi o’smirlar o’tmishdoshlariga nisbatan jismoniy, aqliy va siyosiy jihatdan birmuncha ustunlikka ega. ularda jinsiy yetilish, ijtimoiylashuv jarayoni, psixik o’sish oldinroq namoyon bo’lmoqda. shu sababli bizda o’g’il va qizlarni 10–11 dan 14–15 yoshigacha o’smirlik yoshida deb hisoblanadi. venalik psixolog z.freyd va uning shogirdlari o’smirlik davrini baholashda insonga azaldan berilgan qandaydir ilk mayl nishonasi sifatida vujudga keladigan o’z mavqyeini belgilashga ongsiz intilishni eng muhim asos deb hisoblaydilar. bu intilish go’yoki xudbinlik, boshqa kishilarni mensimaslik, paydo bo’lishga, atrof-muhit bilan kelisha olmaslikka, hatto nizolarga olib kelar, ongsizlik ehtiyojlari …

5 / 1

yetilishning mahsuli yangi tuyg’ular, mayllar, kechinmalar o’smir xatti-harakatida hukmron bo’lib, uning xulq-atvorini boshqaradi deb tushuntirilmoqda. o’smirlikning psixologik qiyofasi, holati, imkoniyati yagona sof biologik omilga bog’liq emasligi hammaga ayondir. amerikalik psixolog r.kulen o’smirlik davri haqidagi biogenegik nazariyani qattiq tanqid qilib, o’smirlik davri ijtimoiy-axloqiy kategoriyadir, degan g’oyani ilgari suradi. ammo noto’g’ri nuqtai nazardan o’smirlikni biologik va psixologik kategoriyadan tashqari deb hisoblaydi. r.kulenning fikricha, o’smirlik davrida uchta asosiy ijtimoiy-axloqiy tamoyil mavjud bo’lib, ular emansipasiya (kattalar ta’siridan qutulish) va mustaqillikka erishish, hayot yo’li va kasb-hunar tanlashga jiddiy munosabatda bo’lish, zarur ijtimoiy-axloqiy normalarni o’zlashtirishdan iboratdir. uning fikricha, bola yuqoridagi muammolarga e’tibor bermas ekan, o’smirlik davri qancha bo’lishidan qat’i nazar, u bolaligicha qolaveradi. r.kulen o’z nazariyasida biologik omillarni ham, o’smirlik davridagi o’sishning psixologik xususiyatlarini ham hisobga olmaydi, aksincha, ularni batamom inkor qiladi. psixologlarning fikricha, o’smirlarga real ijtimoiy turmush shart-sharoitlari va shaxs faoliyatining mahsuli deb qarash mumkin emas, chunki o’sishning biologik va psixologik qonuniyatlarini inkor qilishga haqqimiz …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘smirlik davri"

6-mavzu: o‘smirlik davri 1.o‘smirlik davriga umumpsixologik tavsifnoma. 2.psixologiyada o‘smirlik tadqiqotlari. o‘smirlikda “kattalik” va “bolalik” dialektikasi. 3.yosh chegaralari. o‘smirlik inqirozi. o‘smirlik davrida faoliyatning asosiy turlari. 4.kattalar va tengdoshlari bilan muloqot. intellektual qiziqishlar va nazariy tafakkur elementlarini shakllanishi. 5.o‘smir shaxsini xususiyati. kattalik ko‘rinishlari. 6.o‘zini o‘zi anglashni shakllanishi. psixoseksual rivojlanish. identiklikni shakllanishi. hozirgi davrda o’smirlarni voyaga yetkazishning o’ziga xos xususiyatlari, qonuniyatlari, imkoniyatlari, xatti-harakat motivlarining ifodalanishi va vujudga kelishining murakkab mexanizmlari mavjud. shuni alohida ta’kidlash kerakki, o’smirlarni kamol toptirishda ularning xususiyatlarini to’l...

This file contains 1 page in DOCX format (114.1 KB). To download "o‘smirlik davri", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘smirlik davri DOCX 1 page Free download Telegram