bozor tushunchasi, uning va vazifalari

DOC 30 pages 148.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 148.0 KB

File type DOC

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mavzu: bozor tushunchasi, uning vazifalari va bozor turlari reja: kirish i. bozor iqtisodiyotiing mazmuni va uning asosiy belgilari. 1.1. bozori tushunchasi va bozori turlari 1.2. bozor kon’yunkturasi va unga ta’sir qiluvchi omillar ii. bozorni segmentlash va uning mohiyati 2.2. iste’molchilarning guruhlanishi va ularning xulq-atvoriga ta’sir qiluvchi omillar 2.2 bozor iqtisodiyotining afzalliklari va ziddiyatlari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: bozorni segmentalash atamasini uendell smit 1950 - yillarda aqsh da keng tarqalgan ishlab chiqarish strategiyasi bilan bog’liq holda birinchi bor qo‘lladi. bu strategiya potentsial iste'molchilar guruhlari orasida aniqlangan talablarga ko‘ra ishlab chiqaruvchilar o‘z tovarlarining sifat tavsiflarini modifikatsiyalashdan iborat. shuning uchun iste'molchilar va ularning istaklari, afzal ko‘radigan narsalarini yaxshiroq tushunish maqsadida ularni aniq guruhlarga bo‘lish kerak. bu guruhlarning vakillari umumiy ijtimoiy belgilarni: jins, yosh, daromad, ma'lumot, e'tiqod va hokazolarni o‘zida tashuvchilar hisoblanadi va bozor qo‘zg’atuvchilariga (tovar, baho, dizayn, o‘ram, reklama va boshqalar) bir xil ta'a'ssurotda bo‘ladilar. ijtimoiy umumiy belgilarni o‘zida tashuvchi iste'molchilar …

2 / 30

ishlab chiqaruvchi uchun potentsial xaridorlarning shu tovarning xususiyatlariga bo‘lgan munosabatlarini bilish hayotiy zaruriyat hisoblanadi. bu erda volfredo pareto (1848-1923 y.) qonunini eslash maqsadga muvofiqdir. bu qonunga binoan 20 foiz iste'molchilar ma'lum markali tovarlarning 80 foizini xarid qiladi va bular potentsial xaridorlardir. xaridorlarning qolgan 80 foizi esa tovarlarning qolgan 20 foizini xarid qiladilar. ko‘pchilik hollarda bu tovarlar o‘ylamasdan xarid qilinadi. bundan shunday xulosa qilish mumkinki, ishlab chiqaruvchilar o‘z tovarlarini va marketing faoliyatini bozorga qaratmasdan, balki aynan ana shu 20 foiz potentsial iste'molchilarga qaratadi. bozor faoliyatining bunday strategiyasi yuqori samaradorlikni ta'minlaydi. i. bob bozor iqtisodiyotiing mazmuni va uning asosiy belgilari. 1.1. bozori tushunchasi va bozori turlari bozor iqtisodiyotining quyidagi afzalliklari mavjud: 1. resurslarning taqsimlashni samaradorligi. bozor iqtisodiyoti raqobatli bo‘lgani sababli, resusrlarni jamiyatga eng zarur bo‘lgan tovarlar va xizmatlar ishlab chiqarishga yo‘naltiriladi. ishlab chiqarishda yangi texnika va texnologiyalar qo‘llaniladi. 2. erkinlik. bozor iqtisodiyoti tizimining muhim afzalliklaridan biri shundaki, u shaxsiy erkinlikka imkoniyat yaratib …

3 / 30

fatini oshirish qobiliyati; 4. buzilgan muvozanatni nisbatan tezlik bilan qayta tiklash; 5. cheklangan axoborot - turli resurslarning narx darajasi va ularning sarflanish darajasiga yo‘nalgan holda bozor iqtisodiyotining muvaffaqiyatli amal qila olish imkoniyati. bozor iqtisodiyotining asosiy ziddiyati ham mavjud: raqobatning kuchsizlanishiga yo‘l qo‘yish va uni rag’batlantirish. raqobat kuchsizlanishining ikkita asosiy manbai mavjud: birinchisi, bozor iqtisodiyotidagi erkin muhitda tadbirkorlar foyda ketidan quvib va o‘z iqtisodiy mavqeini yaxshilashga intilib, raqobatning cheklangan yo‘lidan ozod bo‘lishga harakat qiladilar. firmalarning qo‘shilib ketishi, kompaniyalarning xufyona kelishuvi, shavqatsiz raqobat - bularning hammasi raqobatning kuchsizlanishi va uning tatibga soluvchilik ta‘sirining pasayib borishiga olib keladi; ikkinchisi, bozor tizimi rag’batlantiriladigan texnika taraqqiyoti ham raqobatning zaiflashuviga olib keladi. eng yangi texnologiya: juda katta miqdordagi real kapitaldan foydalanishni; yirik bozorlar bo‘lishini; kampleksli, markazlashgan va qatiyan bir butun bo‘lib birlashgan bozorning tarkib topishi; boy va ishonchli xom-ashyo manbalarini talab qiladi. jamiyat a‘zolari daromadlaridagi tengsizlikni kuchayib borishi va aholining tabaqalanishi - bozor iqtisodiyotining navbatdagi ziddiyatidir. …

4 / 30

nazariyasida ham, xo‘jalik yuritish amaliyotida ham qo‘llaniladigan ilmiy-amaliy tushunchadir. “bozor” va “bozor iqtisodiyoti” tushunchalari bir-biridan farq qiladi. bozor jamiyatda bozor iqtisodiyotiga shakllangunga qadar mehnat taqsimotining ro‘y berishi atijasida vujudga kelib, ijtimoiy takror ishlab chiqarishning ayirboshlash jarayonini o‘z ichiga oladi. bozor iqtisodiyoti esa bozor va bozor munosabatlarining tarixan uzoq davr mobaynida rivojlanishining natijasi sifatida paydo bo‘ladi va bozor qonunlari asosida tashkil etiluvchi va faoliyat ko‘rsatuvchi iqtisodiy tizimni anglatadi. bozor takror ishlab chiqarishning bitta fazasini, ya‘ni ayirboshlash fazasini o‘z ichiga oladi. bozor iqtisodiyoti esa barcha fazalarni - ishlab chiqarish, ayirboshlash, taqsimlash va nihoyat iste‘mol jarayonlarini ham o‘z ichiga oladi: bozorning asosiy belgilari: sotuvchi va xaridorning o‘zaro kelishuvi, ekvivalentlilik tamoyili asosidagi ayirboshlash; sotuvchilarning xarajatlarni qoplashi; foyda olish va pul to‘loviga qodir bo‘lish; raqobatchilik muhitini yaratishdir. bozor ishlab chiqaruvchilar va iste‘molchilar, sotuvchilar va xaridorlar o‘rtasidagi pul orqali ayirboshlash (oldi-sotdi) jarayonida bo‘ladigan iqtisodiy munosabatlar yig’indisidir. bozor talab bilan taklifni moslashtirsa muvozanat hosil bo‘ladi va aksincha …

5 / 30

ab, bu bilan nimani, qancha miqdorda va qaysi vaqtda ishlab chiqarish kerakligini aniqlab beradi. bozor bajaradigan vazifalarni chizma orqali tasvirlash mumkin. bozorning vazifalari rag’batlantirish tartibga solish nazorat qilish narxni tashkil qilish vositachilik integratsiyalash ___________________________________________________________ _ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ iqtisodni sog’lomlashtirish axborot berish tejamkorlik bozor sub‘ektlarining manfaatlarini ruyobga chiqarish bozorning ichki tuzilishi murakkab bo‘lganligi sababli uni turkumlashda asosiy mezonlarga asoslaniladi: a) bozorning yetuklik darajasi; b) sotiladigan va sotib olinadigan mahsulot turi; v) bozor sub‘ektlari xususiyatlari; g) bozor miqyosi; d) iqtisodiy aloqalar tavsifi. bozorning yetuklik darajasiga qarab rivojlanmagan bozor, klassik (erkin) bozor, hozirgi zamon rivojlangan bozorlarga bo‘linadi. rivojlanmagan, shakllanayotgan bozor ko‘proq, tasodifiy tavsifga ega bo‘lib, unda tovari tovarga ayirboshlash usuli (barter) ko‘proq ko‘llaniladi. erkin (klassik) bozor - tovar va xizmatlarning har bar turi bo‘yicha juda ko‘p ishlab chiqaruvchilar va iste‘molchilar, ya‘ni sotuvchilar va sotib oluvchilardan iborat bo‘lib, pul orqali ayirboshlash jarayonida ular o‘rtasida erkin raqobat …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor tushunchasi, uning va vazifalari"

mavzu: bozor tushunchasi, uning vazifalari va bozor turlari reja: kirish i. bozor iqtisodiyotiing mazmuni va uning asosiy belgilari. 1.1. bozori tushunchasi va bozori turlari 1.2. bozor kon’yunkturasi va unga ta’sir qiluvchi omillar ii. bozorni segmentlash va uning mohiyati 2.2. iste’molchilarning guruhlanishi va ularning xulq-atvoriga ta’sir qiluvchi omillar 2.2 bozor iqtisodiyotining afzalliklari va ziddiyatlari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: bozorni segmentalash atamasini uendell smit 1950 - yillarda aqsh da keng tarqalgan ishlab chiqarish strategiyasi bilan bog’liq holda birinchi bor qo‘lladi. bu strategiya potentsial iste'molchilar guruhlari orasida aniqlangan talablarga ko‘ra ishlab chiqaruvchilar o‘z tovarlarining sifat tavsiflarini modifikatsiyalash...

This file contains 30 pages in DOC format (148.0 KB). To download "bozor tushunchasi, uning va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor tushunchasi, uning va vaz… DOC 30 pages Free download Telegram