qorin tifi. a va b paratiflar

PPT 32 pages 11.6 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.6 MB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

diapositiva 1 mavzu: qorin tifi. a va b paratiflar ta’rifi qorin tifi – najas og’iz mexanizmi bilan yuquvchi, odamda uchraydigan o’tkir yuqumli kasallik bo’lib, isitma, bakteriemiya, umumiy zaharlanish, limfoid apparatining zararlanishi va ingichka ichakda yaralar, terida rozeolyoz toshmalar toshishi bilan tavsiflanadi. etiologiyasi qorin tifi tayoqchasi salmonella typhi erterobacteriacese oilasiga mansub, faqat odam uchun zararli hisoblanadi. sal. typhi tayoqcha shaklida bo’lib, uzunligi 1-3 mkm, diametri esa 0,5-0,8 mkmni tashkil etadi, xivchinlari bo’lganligi tufayli harakatchan, spora va kapsula hosil qilmaydi, gramm manfiy, odatdagi oziq muhitlarida ph 7,2 - 7,4 ga teng bo’lgan sharoitda o’sadi. fakultativ aerob, optimal harorat 37 gradusga teng. qorin tifi mikroblari ekzotoksin hosil qilmaydi, ular parchalanganda endotoksin ajraladi. o- antigen issiqlikka chidamli somatik antigen bo’lib, diagnostik ahamiyatga ega. k- antigen esa oqsil tabiatli birikma bo’lib, qo’zg’atuvchining hujayra ichi ko’payishini ta’minlaydi. vi- antigen n- antigen tarkibiga kirib, ayrim olimlar fikricha qo’zg’atuvchining virulentligini ko’rsatadi, ammo bu o’z tasdig’ini topmadi. n- antigen …

2 / 32

og’ir tipik shakli: klinik shakllari ko’z ilg’amas belgili shakli, niqoblangan abortiv shakli. atipik shakli: qorin tifida turg’unlik davri 14-21 kun davom etadi. lekin u 5-3 kungacha, hatto ikki kungacha qisqarishi va 23 kungacha uzayishi mumkin. prodromal davrida sababsiz zaiflik, holsizlanish, apatiya, ishtaxaning yo’qolishi, bosh og’rig’i, serzarda bo’lib qolishlarda ifodalanadi va 1-3 kun davom etadi, ich terlama kechishining tipik holatlarida, jarayon quyidagicha rivojlanadi: kasallik ko’pincha asta-sekin boshlanadi va bemorlar ko’p hollarda kasallik boshlangan kunni ko’rsatib bera olmaydilar. birinchi kunlarini ular oyoqda turib o’tkazadilar, lekin ahvol kundan-kunga yomonlashadi: holsizlik ortadi, charchash kuchayadi, bosh og’riydi, ishtaxa yo’qoladi. ko’p to’lqinli, botkin chizig’i, ya'ni yuqori temperatura bilan nisbatan past temperaturaning galma-gal kelishi kildyushevskiy bo’yicha, bunda harorat tezroq ko’tariladi, 3 kun ichida, keyin litik tushadi. mana shu 3 ta harorat chizig’ining varianti qorin tifi uchun xos hisoblanadi. vunderlix nusxasi, bir to’lqinli bunda haroratning asta - sekin ko’tarilishi va tushishi kuvunderlix nusxasi, bir to’lqinli bunda haroratning asta …

3 / 32

ydi (3- 5, 10- 20) lekin ayrim holarda toki 100 ta gacha etadi. rozeolalar o’rtacha 2 kundan 5 kungacha saqlanib qoladi, so’ngra qorayib, rangpar bo’lib, yo’qolib ketadi. og’ir holatlarda rozeolalarni petexiyalarga o’tishi belgilangan. bemorlarning aksariyatida qo’l kafti va oyoq tovoni sariqligi (filippovich belgisi) kuzatiladi. razeolyoz toshmalar ( kasallikning 9-11 kuni.) razeolyoz toshmalar tizim va a’zolar tomonidan o’zgarishlar: nafas olish organlari. nafas olish a'zolari ichida eng ko’p uchraydigan kasallik bu bronxitdir. kam hollarda qorin tifi bilan og’rigan bemorlarda zotiljam uchrashi mumkin. siydik ajratish tizimi. isitma davrida bemorlar peshobida ko’pincha oqsil topilishi mumkin. yurak qon tomir tizimi. qorin tifiga nisbiy bradikardiya va puls dikrotiyasi xosdir. kasallik avji paytida puls kam (taranglikka) kuchga va to’liqlikka ega bo’lishi mumkin. asab tizimining zararlanishi. kasallik avj olgan paytda ko’pincha bemorlar gangish, depressiya, aqliy xarakatsizlik holatida bo’ladilar, savollarga kechikish bilan javob beradilar. boshqalari, aksincha, behalovat bo’ladilar, ma'noga ega bo’lmagan noaniq harakatlar qiladilar. turishga, ketib qolishga, daydib yurishga …

4 / 32

asi qorin tifi kechishining og’irligiga bog’liq. periferik qon manzarasi - kam (zaif) ifodalangan gipoxrom anemiya, leykopeniya, monotsitopeniya, nisbiy limfotsitoz, aneozinofiliya yoki eozinopeniya. periferik qon manzarasi leykopeniya monotsitopeniya kam (zaif) ifodalangan gipoxrom anemiya nisbiy limfotsitoz aneozinofiliya yoki eozinopeniya laboratoriyaviy tashxisoti usullariga bakteriologik, serologik va gematologik tekshirishlar kiradi. bakteriologik tekshirishlar muhim hisoblanadi. u bemor organizmidan kasallik qo’zg’atuvchisini ajratib topishga qaratiladi. shu maqsadda qon, o’t suyuqligi, suyak ko’migi, najas, peshob, rozeolalardan namuna ekiladi. qo’zg’atuvchini gohida orqa miya suyuqligidan, balg’amdan, plevra suyuqligidan, har-xil yiringli suyuqliklardan topib olinadi. eng ko’p ijobiy natija qon namunasi ekilganida olinadi. ekish qancha erta amalga oshirilsa, ijobiy natija hissasi ham shuncha ko’p (olinadi) bo’ladi. tif-paratif kasalliklarini serologik tashxisoti (vidal agglyutinatsiya reaktsiyasi) yordamchi hisoblanadi. bu reaktsiya kasallikni 8-9 kunidan aniqlash imkonini beradi. shuningdek, reaktsiya emlanganlarda va qorin tifi bilan og’riganlarda ham ijobiy bo’lishi mumkin. tashxisot uslublari. bemordan gemokulturaga qon olish qoidalari sterillangan rezina qo’lqop kiyiladi va niqob taqiladi, bemor yon tomonga …

5 / 32

yo’llanma varaqasiga bemor ma’lumotlari yoziladi va bakteriologik laboratoriyaga yuboriladi. bakteriologik tekshirish uchun bemor siydigidan namuna olish qoidalari sterillangan rezina qo’lqop kiyiladi. niqob taqiladi. ayollardan bakteriologik tekshirish uchun siydik sterillangan kateter orqali olinadi. ayollardan bakteriologik tekshirish uchun siydik olishdan oldin tashqi jinsiy a’zolari sovunlab yuviladi va sterillangan fiziologik eritma bilan chayiladi. erkaklardan siydik olishdan oldin tashqi jinsiy a’zolari yuviladi va odatdagi yo’l bilan idishga yig’iladi. ekma uchun siydikning o’rta qismi olinadi. 20–30 ml siydik zich yopiladigan sterillangan idishga olinadi. yo’llanma varaqasiga bemor ma’lumotlari yoziladi. yig’ilgan siydik maxsus bikslarda laboratoriyaga yuboriladi. agarda zudlik bilan laboratoriyaga yuborishning iloji bo’lmasa uni bir necha soat xolodilnikda saqlab turiladi. qorin tifi kasalligida hamshiralik jarayoni bemorni tekshirish hamshira tashxisi hamshira yordamini rejalashtirish rejalarni amalga oshirish natijani baholash: shikoyatlari: yuqori harorat, sababsiz holsizlik, ishtahaning yo’qolishi, chanqoqlik, uyquning buzilishi, bosh og’rig’i, serzarda bo’lib qolish, qabziyat. ko’rik:bemorning ahvoli o’rtacha og’irlikda, harorati yuqori, terisi oqargan, til o’rtasi yupqa karash bilan qoplangan, …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qorin tifi. a va b paratiflar"

diapositiva 1 mavzu: qorin tifi. a va b paratiflar ta’rifi qorin tifi – najas og’iz mexanizmi bilan yuquvchi, odamda uchraydigan o’tkir yuqumli kasallik bo’lib, isitma, bakteriemiya, umumiy zaharlanish, limfoid apparatining zararlanishi va ingichka ichakda yaralar, terida rozeolyoz toshmalar toshishi bilan tavsiflanadi. etiologiyasi qorin tifi tayoqchasi salmonella typhi erterobacteriacese oilasiga mansub, faqat odam uchun zararli hisoblanadi. sal. typhi tayoqcha shaklida bo’lib, uzunligi 1-3 mkm, diametri esa 0,5-0,8 mkmni tashkil etadi, xivchinlari bo’lganligi tufayli harakatchan, spora va kapsula hosil qilmaydi, gramm manfiy, odatdagi oziq muhitlarida ph 7,2 - 7,4 ga teng bo’lgan sharoitda o’sadi. fakultativ aerob, optimal harorat 37 gradusga teng. qorin tifi mikroblari ekzotoksin hosil...

This file contains 32 pages in PPT format (11.6 MB). To download "qorin tifi. a va b paratiflar", click the Telegram button on the left.

Tags: qorin tifi. a va b paratiflar PPT 32 pages Free download Telegram