xorazm arxeologik- etnografik kompleks ekspeditsiyasi

PPTX 22 pages 2.5 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

oʻzbekiston arxeologiyasi va xalqaro hamkorlik oʻzbekiston arxeologiyasi va xalqaro hamkorlik mavzu: xorazm arxeologik- etnografik kompleks ekspeditsiyasining ilmiy tadqiqotlari natijalari(s.p. tolstov, a.v.vinogradov ilmiy izlanishlari). reja: 1. xorazm arxeologik- etnografik ekspeditsiyasi tashkil etilishi 2. tadqiqot bosqichlari va xronologiyasi 3. ekspeditsiyasi natijalari va ahamiyati xorazm ekspeditsiyasiga 1937-yil atoqli sovet arxeologi va etnografi sergey tolstov tomonidan asos solingan va u ekspeditsiyasiga qariyb qirq yil davomida rahbarlik qilgan. xorazmni „markaziy osiyo misri“ deb atagan va butun umrini uning moddiy va nomoddiy merosini oʻrganishga bagʻishlagan. sergey tolstov xorazmga ilk bor 1929-yilda moskva davlat universitetida yaqin doʻsti, atoqli olim, mashhur etnograf l. potapov bilan birga oʻqigan kezlarida kelgan. oʻsha paytdan boshlab oʻzining ilmiy taqdirini mana shu noodatiy, betakror mamlakat bilan bogʻlagan. ekspeditsiyaning tadqiqotlari 1937-yilda boshlangan, ammo ikinchi jahon urushi davrida toʻxtatilgan. urushdan keyingi yillarda xorazm vohasining keng hududlarida dala tadqiqotlari qayta boshlaib, shu davrdan oʻnlab yillar hamkorlikda ishlagan ekspeditsiya asosiy jamoasi tuzilgan. 1942-yilda toshkentda s. p. tolstov …

2 / 22

i) kabi yodgorliklar kiradi; qoʻyqirilgan qalʼa (aylana shaklidagi qal’a, miloddan avvalgi iv asr – milodiy iv asrga oid); quyisoy madaniyatining bir necha qismlari (koʻzaliqir va boshqalar) va jetiosor madaniyati (milodiy 1-ming yillik) va oʻrta asrlar koʻhna urganch shahri (eramizning x – xiv asrlari). har tomonlama oʻrganilgan manzilgohlarning aksariyat qismini turar-joylar tashkil etgan boʻlsa-da, ekspeditsiya koʻplab qabr va maqbaralarni, jumladan, sak-skiflar davriga oid tagisken va uygʻarak kabi boy va muhim qabrlarni ham qazib olgan. keyinchalik bu ish koʻlami ortib va yangi uslubiy asosda rivojlana boshlagan. xorazm ekspeditsiyasi sssrdagi eng koʻzga koʻringan va eng yaxshi jihozlangan arxeologik ekspeditsiyalardan biriga aylangan, bu yerda birinchi marta tor doiradagi ishlar turli darajalarda, keng koʻlamli texnika va usullardan foydalangan holda amalga oshirilgan. amudaryo va sirdaryoning quyi oqimida, qoraqum va qizilqum choʻllarida hozirgi oʻzbekiston, turkmaniston va qozogʻistonga tegishli boʻlgan hududlarda qazish ishlari olib borilgan. ekspeditsiya baʼzan sakkiztagacha ortib, artefaktlar ulkan hududda qidirilgan. tadqiqotda arxeolog va etnograflardan tashqari, …

3 / 22

ta monografiya va ilmiy toʻplamlarda oʻz ifodasini topgan. bundan tashqari, „qadimgi xorazm“ fundamental monografiyasi – markaziy va oʻrta osiyo tarixini oʻrganishga oid fundamental asar nashr etilgan. tolstov 1976-yil dekabr, vafotigacha xorazm ekspeditsiyasining direktori boʻlgan; uning oʻrniga aleksandr vinogradov va keyinchalik m. a. itina kelgan. ekspeditsiya sssr fanlar akademiyasining etnografiya va antropologiya institutida (rossiya fanlar akademiyasining etnologiya va antropologiya instituti nomini oʻzgartirgandan keyin) joylashgan boʻlib, bu yerda tolstov faoliyat yuritgan, shuningdek 1942—1965-yillarda direktor lavozimida ishlagan. ikkinchi jahon urushi oldidan oʻzining ekspeditsiyasi uchun s. p. tolstov oʻzi oʻqigan moskva davlat universiteti arxeologiya fakultetining oʻsha paytdagi va sobiq talabalari jamoasini toʻplagan. ulardan a. i. terenojkin (sak-skiflar davri mutaxassisi), m. a. orlov (meʼmor) va ya. g. gʻulomovni (toshkentlik oʻzbek arxeologi) eslashimiz mumkin. urushdan keyin n. m. vakturskaya (kulolchilik boʻyicha mutaxassis), yu. a. rapoport (eʼtiqod va din boʻyicha mutaxassis), o. vishnevskaya, m. a. itina (bronza va temir asrlari mutaxassislari), a. e. nerazik (ilk oʻrta asrlar …

4 / 22

fik ekspeditsiyasi (xaee) xodimi, 1972 yildan katta ilmiy xodim, 1986–1991 yillarda. – etnoarxeologiya sektori mudiri (hozirgi rossiya fanlar akademiyasi etnologiya va antropologiya institutining yevroosiyo arxeologiyasi markazi ), keyin nafaqaga chiqqan. 1949 yilda xabarovsk arxeologiya muzeyida ( qoraqalpoq assr va qozog'iston ssr hududidagi janubiy orolbo'yi mintaqasida , shu jumladan toprak-qal'a , oltin-asar) talabalik amaliyoti paytida dala arxeologik tadqiqotlarida qatnasha boshladi, keyinchalik vinogradov o'zining asosiy ilmiy faoliyatini bog'ladi. turli yillarda u 1986–1991 yillarda haee otryadlarini boshqargan. - ekspeditsiya boshlig'i. u arxeologik, paleogeografik, tuproqshunoslik, paleobotanika, paleoantropologik va boshqa ma’lumotlar sinteziga asoslangan tadqiqot muammolarini hal etishda dala ishlarida ham (tolstov tomonidan tashkil etilgan xarkov arxeologiya muzeyi an’anasi) ham, nashrlarda ham kompleks yondashuvni ishlab chiqdi. vinogradov ichki qizilqumda 1000 ga yaqin neolit davri va manzilgohlarini aniqlagan ; oʻrta osiyoning choʻl zonasidagi tumek-kichidjik ( b.i.vaynberg tomonidan kashf etilgan xuddi shu nomdagi kuyusoy qabristoni hududida joylashgan; toshhovuz viloyati, turkmaniston) neolit davriga oid birinchi qabristonni oʻrgangan . jonbos …

5 / 22

oʻngiz, jayron, buxoro bugʻusi), qush suyaklari va tuxum poʻchoqlari hamda bir qancha mayda tosh qurollar topilgan. tosh qurollar orasida tosh bolta va ponalar, keskich, oʻroq hamda oʻq-yoy paykonlari uchraydi. topilgan sopol idishlarning tubi yumaloq boʻlib, sirtiga chizma naqsh berilgan tuproqqalʼa eramizning i—ii asrlarida xorazm hukmdori artav (artaban) tomonidan qurilgan. qalʼaning tashkil etilishi, ehtimol, janubi-gʻarbdan 14 km uzoqlikda joylashgan aqchaxon-qalʼaning tark etilishidan keyin sodir boʻlgan artav (artaban) – xorazm hukmdori va tuproqqalʼaning asoschisi. byustiga toj kiygan hukmdor nike. taxminan eramizning i—ii asrlari shahar xarobalari 1938-yilda sergey tolstov rahbarligidagi xorazm ekspeditsiyasi tomonidan oʻrganilgan. saroyning qurilgan sanasi kushon imperiyasi hukmdorlari vima kadfiz va kanishka tangalari, shuningdek, xorazm shohi artav (artaban) tangalari topilganligi orqali aniqlangan. saroyda zardushtiylik xudolarini ifodalovchi devoriy rasmlar topilgan. tuproqqalʼa va butun xorazmiya milodiy ii asrda maʼlum vaqt kushon imperiyasi nazorati ostida boʻlgan boʻlishi kerak, chunki qalʼadan vima kadfiz va kanishka tangalari topilgan, lekin ulardan oldingi va keyingi bir qator xorazm …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xorazm arxeologik- etnografik kompleks ekspeditsiyasi"

oʻzbekiston arxeologiyasi va xalqaro hamkorlik oʻzbekiston arxeologiyasi va xalqaro hamkorlik mavzu: xorazm arxeologik- etnografik kompleks ekspeditsiyasining ilmiy tadqiqotlari natijalari(s.p. tolstov, a.v.vinogradov ilmiy izlanishlari). reja: 1. xorazm arxeologik- etnografik ekspeditsiyasi tashkil etilishi 2. tadqiqot bosqichlari va xronologiyasi 3. ekspeditsiyasi natijalari va ahamiyati xorazm ekspeditsiyasiga 1937-yil atoqli sovet arxeologi va etnografi sergey tolstov tomonidan asos solingan va u ekspeditsiyasiga qariyb qirq yil davomida rahbarlik qilgan. xorazmni „markaziy osiyo misri“ deb atagan va butun umrini uning moddiy va nomoddiy merosini oʻrganishga bagʻishlagan. sergey tolstov xorazmga ilk bor 1929-yilda moskva davlat universitetida yaqin doʻsti, atoqli olim, mashhur etnograf...

This file contains 22 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "xorazm arxeologik- etnografik kompleks ekspeditsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xorazm arxeologik- etnografik k… PPTX 22 pages Free download Telegram