mikroskopik anatomiyasi

PPTX 24 pages 76.9 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 76.9 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

prezentatsiya powerpoint ko'pincha mikroskopik anatomiya yoki mikroanatomiya deb ataladigan gistologiya biologik to'qimalarning mikroskopik tuzilmalarining murakkab sohasini o'rganadi. ushbu ilmiy intizom yalang'och ko'z bilan ko'rish mumkin bo'lgan kattaroq, makroskopik tuzilmalarga qaratilgan yalpi anatomiyaning mikroskopik o'xshashi hisoblanadi. mikroskopik anatomiyani organologiya (a'zolarni o'rganish), sitologiya (hujayralarni o'rganish) va gistologiya (to'qimalarni o'rganish) kabi alohida kichik sohalarga ajratish vasvasasiga tushishi mumkin bo'lsa-da, zamonaviy ilmiy tilda bularning barchasi gistologiya soyaboni ostida birlashtiriladi. har bir hujayra va to'qima turi o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lib, ular tomonidan bajariladigan son-sanoqsiz funktsiyalar bilan chambarchas bog'liq. an'anaviy yorug'lik mikroskopiyasidan tortib elektron mikroskopiya kabi maxsus tizimlargacha bo'lgan ilg'or tasvirlash usullari maxsus tuzatilgan to'qimalar namunalarida joylashgan kichik tuzilmalarni tushuntirish uchun qo'llaniladi. bunday batafsil gistologik tahlillar nafaqat ilgari noma'lum bo'lgan to'qimalarni aniqlashni osonlashtiradi, balki muayyan to'qimalar yoki hujayralarning potentsial funktsiyalari haqida tushuncha beradi. bundan tashqari, ular hujayra tuzilmalaridagi patologik o'zgarishlarni aniqlashda muhim rol o'ynashi mumkin va shu bilan kasallikni aniqlashga yordam beradi. tibbiyotda domen, gistologiya …

2 / 24

k va fiksatsiya qilingan tuzilmalarni o`rganishga imkon beradi. gistologik preparatlar juda yupqa (5 mikrometrdan 50 mikrometrgacha), tiniq va yorug`lik nurini yaxshi o`tkazishi kerak. gistologik preparat sifatida a’zolarning yupqa kesmalari yoki total (butun) preparat (miyaning yumshoq pardasi), surtma (qon yoki suyak ko`migi surtmasi) qo`llanilishi mumkin. klassik va asosiy tadqiqot usuli a’zo kesmalarining fiksatsiya qilingan va bo`yalgan preparatlari hisoblanadi. gistologik preparatlarni o`rganishning asosiy usuli uni mikroskop ostida ko`rishdir. zamonaviy mikroskoplar hujayra va to`qimalarning nozik tuzilishlarini o`rganishga imkon beradi. preparatlar ko`pincha yorug`lik mikroskopi ostida ko`riladi. elektron mikroskop keng qo`llanilayotgan hozirgi davrda ham yorug`lik mikroskopi o`z ahamiyatini yo`qotgani yo`q. optik sistemalarning hal qilish qobiliyatini oshirish va preparatlarni aniq ko`rish uchun oddiy mikroskoplar takomillashtirildi va yangi mikroskoplar ixtiro qilindi. hozirgi davrda oddiy yorug`lik mikroskopidan tashqari quyidagi mikroskoplar va ularda ko`rish usullari mavjud. gistologiyada asosiy tadqiqot usuli mikroskopiya - gistologik preparatlarni mikroskop ostida o'rganishdir. so'nggi paytlarda mikroskopiya boshqa usullar - gistokimyo va storradiografiya bilan birlashtirildi. mikroskopiya …

3 / 24

n ishlatiladi); tirik ob'ektlarni o'rganish uchun qorong'u maydon mikroskopiyasidan foydalaniladi; tushuvchi yorug'lik mikroskopiyasi (qalin jismlarni o'rganish uchun mo'ljallangan); 8) elektron mikroskopiya (0,1 - 0,7 nm ruxsatli mikroskopning eng zamonaviy turi). mikroskopik tadqiqotlar o’tkazish uchun ishlatiladigan ob`ekt - gistologik preparat quyidagi ikki asosiy talablarga javob berishi kerak: preparat orqali yorug’lik nurlari o’tishi, ya’ni u tiniq bo’lishi; uning strukturalari kontrastli bo’lishi, ya’ni nur sindirish ko’rsatkichi bo’yicha yetarli darajada bir-biridan farq qilishi lozim. aksariyat ko’pchilik hollarda hayvon organizmi to’qimalari va organlari bu talablarga javob bermaydi. shuning uchun mikroskopik kuzatishlar o’tkazishga yaroqli gistologik preparatlar tayyorlash maqsadida organ va to’qimalardan olingan namuna-bo’lakchalarga u yoki bu darajada murkkab ishlov beriladi. gistologik preparat surtma (qon, suyak iligi, so’lak, sperma, orqa miya suyuqligi va boshqalarning surtmasi), organlarning izi (taloq, timus, jigarniki), yupqa parda (biriktiruvchi yumshoq to’qima, qorin pardasi, plevra, miyaning yumshoq pardasi) yoki yupqa kesma bo’lishi mumkin. ko’pchilik hollarda to’qima va organlarning yupqa kesmasidan foydalaniladi. gistologik preparatlar maxsus …

4 / 24

tirish va blok tayyorlash; 5) mikrotom yordamida kesmalar tayyorlash; 6) tayyorlangan kesmalarni bo’yash 7) kesmani balzam yordamida buyum oynasiga yopishtirib preparat tayyorlash. preparatlar tayyorlash uchun maxsus o’ldirilgan laboratoriya hayvonlari yoki go’sht uchun so’yilgan qishloq xo’jalik hayvonlarining organ va to’qimalaridan kichik bo’lakchalar namunalar olinadi. bo’lakcha hayvon o’ldirilgach imkoniyat boricha tez olinishi, uning kattaligi 0,5 x 0,5 x 0,2 sm dan oshmasligi kerak. fiksatsiya to’qimalardagi buzilish jarayonlarini to’xtatib, strukturalarning saqlanishini ta’minlaydi. bunga organlardan olingan bo’lakcha-namunani fiksator (spirt, formalin, og’ir metallarning tuzlari, osmiy kislotasi, maxsus fiksatsiya qiluvchi aralashmalar)ga solish yo’li 7 bilan erishiladi. formalinda fiksatsiya qilish uchun 12 foizli formalin eritmasi fiksatsiya qilinadigan bo’lakcha-namunalardan hajmi bo’yicha 20-30 marta ko’p miqdorda olinadi. bunda fiksatsiya 24 soat davom etadi. fiksator ta’sirida to’qima va organlarda murakkab fiziko-kimyoviy o’zgarishlar ro’y beradi. bulardan eng muhimi oqsillarning qaytmas koagulyatsiyasi bo’lib, uning natijasida to’qimalardagi hayotiy jarayonlar to’xtaydi, strukturalar esa o’lib, fiksatsiyalanadi. fiksatsiya bo’lakcha-namunalarning zichlashishi va hajmining kichrayishiga, shuningdek, hujayra va …

5 / 24

spirt va efirning aralashmasida eriydi. spirt-efir aralashmasi orqali o’tkazilgan bo’lakchalar ma’lum muddatga selloidinning suyuq (4 foizli) va quyuqroq (8 foizli) eritmalariga solinadi. selloidindan chiqarib olingan va yog’och bo’lakchasiga yopishtirilgan ob’ekt - blok 70 0 li spirtda saqlanadi. kesma tayyorlash uchun maxsus asbob - mikrotom ishlatiladi. mikrotomda selloidinli bloklardan 10-15 mkm qalinlikdagi kesmalar tayyorlash mumkin. zichlashtirish uchun selloidin o’rniga parafin ishlatilganda 4-6 mkm qalinlikdagi kesmalar tayyorlash imkoniyatiga ega bo’linadi. gistologik tuzilmalarni bo’yash usullari juda xilma-xil bo’lib, ularni tanlashda tadqiqotning maqsadlariga qarab ish tutiladi. ular ishqorli (asos), kislotali va neytral bo’yoqlarga bo’linadi. azur ii va gematoksilin bo’yoqlari asos bo’yoqlarga misol bo’lib, hujayralar o’zagini binafsha (ko’k-binafsha) rangga bo’yaydi, eozin esa kislotali bo’yoq bo’lib, sitoplazma va hujayraaro moddalarni och qizil-sariq rangga bo’yaydi. ayrim strukturalarning muayyan bo’yoqlarni tanlab qabul qilishi ularning kimyoviy tarkibi va fizik xossalari bilan belgilanadi. kislotali bo’yoqlar bilan yaxshi bo’yaladigan strukturalar atsidofil (oksifil, eozinofil), asos bo’yoqlar bilan bo’yaladiganlari - bazofil strukturalar deyiladi. …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroskopik anatomiyasi"

prezentatsiya powerpoint ko'pincha mikroskopik anatomiya yoki mikroanatomiya deb ataladigan gistologiya biologik to'qimalarning mikroskopik tuzilmalarining murakkab sohasini o'rganadi. ushbu ilmiy intizom yalang'och ko'z bilan ko'rish mumkin bo'lgan kattaroq, makroskopik tuzilmalarga qaratilgan yalpi anatomiyaning mikroskopik o'xshashi hisoblanadi. mikroskopik anatomiyani organologiya (a'zolarni o'rganish), sitologiya (hujayralarni o'rganish) va gistologiya (to'qimalarni o'rganish) kabi alohida kichik sohalarga ajratish vasvasasiga tushishi mumkin bo'lsa-da, zamonaviy ilmiy tilda bularning barchasi gistologiya soyaboni ostida birlashtiriladi. har bir hujayra va to'qima turi o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lib, ular tomonidan bajariladigan son-sanoqsiz funktsiyalar bilan chambarchas bog'li...

This file contains 24 pages in PPTX format (76.9 KB). To download "mikroskopik anatomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroskopik anatomiyasi PPTX 24 pages Free download Telegram