basketbol o‘yinining o‘zbekistonda va jahonda rivojlanishi tarixi

DOC 76.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404287024_52468.doc basketbol o‘yinining o‘zbekistonda va jahonda rivojlanishi tarixi reja: 1.o‘yinning paydo bo‘lishi va rivojlanish tarixi. 2. basketbolning rivojlanish bosqichlari. 3.o‘zbekistonda basketbolning rivojlanish tarixi. 4. fibaning tashkil etilishi. 5. mustaqillikdan keyin respublikamizda basketbolning rivojlanishi. 1.basketbolga o‘xshab ketadigan o‘yin tug‘risidagi dastlabki ma'lumotlar eramizdan avvalgi vii asrga oiddir. meksikadagi inklar qabilasiga mansub bo‘lgan hududlar «pok-to-pok» deb atalgan o‘yinni qiziqib o‘ynashgan. ushbu o‘yinning butun mohiyati o‘yinchilarning to‘pni halqa ichiga tushirishdan iborat bo‘lgan. to‘p o‘rnida kauchukdan tayyorlangan shardan foydalanishib, uni yerga nisbatan perpendikular baland joyda osilgan halqaga tashlashgan.oradan ancha vaqtlar o‘tib, eramizning xvi asriga kelganda, meksikalik «basketbolchilar» bu o‘yinni takomillashtirdilar. o‘yin ijodkorlari zilday kauchuk sharni devorga osilgan tosh halqa orqali o‘tkazishga harakat qilishgan. 1603 yilda bryuis tomonidan ishlangan gravyurada basketbolga o‘xshagan o‘yin aks ettirilgan: vetning «sport ensiklopediyasi» (1818-y) degan kitobida esa floridada odamlar qiziqib o‘ynaydigan o‘yin bayon etilgan: kimki savatga ko‘proq to‘p tushirsa, o‘sha yutgan hisoblanadi. savat esa baland joyga osib qo‘yilgan. ancha keyinroq basketbolning …

it xayoliga ham keltirmas edi. hozirgi kunlarda esa basketbol bilan shug‘ullanadiganlar soni millionlarcha. neysmit tomonidan yaratilgan o‘yinning dastlabki varianti beshta asosiy shartdan, 13 ta asosiy qoidadan iborat edi. o‘sha o‘yinning dastlabki qoidalari 1892-yil 15-yanvarda matbuotda bosilib chiqdi. neysmit yangi o‘yin uchun futbol to‘pini tanladi, chunki bu to‘pni qo‘l bilan ilib olish oson bo‘lib, uni yashirish qiyin hamda yerga urilgan vaqtda yuqoriga otilishi unga ma'qul tushgan. neysmit gimnastika zalidagi tomoshaxonaga savat osgan. tomoshaxonaning balandligi 3 metr 5 sm bo‘lgan va hozirgi paytgacha saqlanib kelmoqda. birinchi rasmiy musobaqa qoidalari 1894-yilda aqshda e‘lon qilingan edi. 1895-yildan boshlab aqshda basketbol bo‘yicha rasmiy musobaqalar o‘tkazila boshlandi. 1896-yildan boshlab to‘pni yerga urib yurishga ruxsat berildi. basketbol avvaliga amerikadan sharq mamlakatlari-yaponiya, xitoy, fillipinga, undan so‘ng yevropa mamlakatlari-chexoslovakiya, litva, estoniya, latviya, italiya, fransiyaga va nixoyat, janubiy amerikaning ayrim mamlakatlariga tarqaldi. basketbol o‘yinining tarixida buyuk voqea bo‘lib 1932-yilning 18-iyun kuni hisoblanadi-shu kuni xalqaro basketbol federasiyasi (xbf-fiba) tashkil topadi. sakkiz …

yuro sessiyalari o‘rtasida uning vazifasini 7 kishidan iborat ijroiya komissiyasi bajarib turadi. ma'lumki, olimpiada o‘yinlari kabisa yillarida o‘tkaziladi. bu yillar orasida fiba rahnamoligi ostida 4 yil maboynida – jahon chempionatlari (juft yillarda) hamda qit'alar birinchiliklari (toq yillarda) o‘tkazib turiladi. fibaning rahnamoligida o‘tkazilgan birinchi yirik musobaqa-bu birinchi yevropa chempionati hisoblanadi. 1935-yilda jenevada erkaklar jamoalari o‘rtasida birinchi yevropa chempionati bo‘lib o‘tdi. bunda boltiqbo‘yi mamlakatlarining jamoalari ustun keladilar. yevropa chempioni unvoniga latviya terma jamoasi birinchi bo‘lib sazovor bo‘ldi. 1936-yilda basketbol birinchi marta olimpiada o‘yinlari dasturiga kiritildi. berlinda bo‘lib o‘tgan xi olimpiada o‘yinlarining basketbol turnirida 21 mamlakatning erkaklar jamoalari qatnashdi. ayollar o‘rtasida birinchi yevropa chempionati 1938-yilda rimda bo‘lib o‘tdi. bunda italiya milliy jamoasi g‘alaba qozondi. 1950-yilda argentinada birinchi dunyo chempionati bo‘lib o‘tdi. bunda mezbonlar birinchi o‘rinni egallashdi. ayollar jamoalari uchun birinchi dunyo chempionati 1953-yilda chilida o‘tkazildi va aqsh ayollar terma jamoasi jahon chempioni unvoniga sazovor bo‘ldilar. 2.i bosqich-1891-1918 yillarni o‘z ichiga olib, basketbolning yangi …

lar-musobaqalar o‘tkaziladi. iii bosqich-1932-1947-yillarni o‘z ichiga oladi. bu davr butun dunyo bo‘yicha basketbol o‘yini har tamonlama rivojlanganligi bilan o‘ziga xosdir. bu davrda basketbol o‘yini federasiyasi (fiba) tashkil etiladi. bu hodisa unutilmas voqea bilan – basketbolni sportning olimpiya turidagi o‘yinlar qatoriga kiritilishi bilan birga sodir bo‘ladi. basketbol texnikasi va taktikasiga yengilliklar kiritildi. iv bosqich-1948-1965-yillarni o‘z ichiga oladi. bu yillarda butun dunyoda basketbol o‘yini shiddat bilan rivojlanibgina qolmay, muayyan sakrashlar tarzidagi taraqqiyot va sport mahoratining o‘sishi ham ana shu davrga to‘g‘ri keladi. to‘pni bir qo‘l bilan otish qoidasi paydo bo‘ladi, raqibning hujumiga qarshi o‘zini himoya qilish texnikasi va taktikasida ancha murakkab usullar paydo bo‘ladi. mini-basketbol o‘yini vujudga kelib, dunyo bo‘ylab tarqala boshlaydi. v bosqich-1966-1990-yillarda milliy federatsiyalar soni ortadi. milliy professional basketbol uyushmalari (mba) paydo bo’ladi. basketbolchilarning xalqaro aloqalari mustahkamlanadi, o‘yin texnikasi va taktikasida yangilliklar vujudga keladi. musobaqalar qoidasi va hakamlik usuliyati takomillashtiriladi. 3.o‘zbekiston hududida basketbol 1913-1914-yillarda tarqala boshlaganligi haqida ma'lumotlar bor. ammo, …

ab, to‘pni savatga ikki qo‘l bilan pastdan otar edilar. toshkent shahrida basketbol jamoasini birinchi bo‘lib harbiy maktab o‘qituvchisi s.starshiy tashkil qildi. p.taranov, a.bogachenkov, yu.belotserkovskiylar shu jamoa a'zosi edilar. bu yerda birinchi o‘yin 1920-yilning sentabr oyida «vseobuch» maydonida bo‘lib o‘tdi. har bir jamoa tarkibida beshtadan o‘yinchi bo‘lib, o‘yin futbol to‘pi bilan olib borilgan. savat sifatida maydonning ikki qarama-qarshi tamonida o‘rnatilgan langarga osib qo‘yilgan tagi olib tashlangan chelaklardan foydalanilgan. 1920-yilning yozi va kuzida bir necha ko‘rgazmali o‘yinlar o‘tkazilgan edi. yangi o‘yinda ayol-qizlar ham ishtirok eta boshlashdi. 1920-yilning sentabr oyida andijon shahrida jismoniy tarbiya yo‘riqchisi i.blutskiy boshchiligida ayollar basketbol jamoasi tashkil etiladi. qizlar unga «sokol» («lochin») nomini berishgan edi. o‘yin tashabbuskorlari bo‘lib opa-singil t. va i.mixaylovalar, i.voronkova, z.torokova, l.dzvenskaya, a.abramova, d.shaporenko va boshqalar jonbozlik ko‘rsatganlar, bir oz vaqt o‘tib, ularning soni 17 taga yetdi. basketbol to’garaklari keyinchalik namangan, samarqand va respublikamizning turli shaharlaridagi korxonalar, fabrika, zavod hamda boshqa tashkilotlarda ham tashkil qilina boshladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "basketbol o‘yinining o‘zbekistonda va jahonda rivojlanishi tarixi"

1404287024_52468.doc basketbol o‘yinining o‘zbekistonda va jahonda rivojlanishi tarixi reja: 1.o‘yinning paydo bo‘lishi va rivojlanish tarixi. 2. basketbolning rivojlanish bosqichlari. 3.o‘zbekistonda basketbolning rivojlanish tarixi. 4. fibaning tashkil etilishi. 5. mustaqillikdan keyin respublikamizda basketbolning rivojlanishi. 1.basketbolga o‘xshab ketadigan o‘yin tug‘risidagi dastlabki ma'lumotlar eramizdan avvalgi vii asrga oiddir. meksikadagi inklar qabilasiga mansub bo‘lgan hududlar «pok-to-pok» deb atalgan o‘yinni qiziqib o‘ynashgan. ushbu o‘yinning butun mohiyati o‘yinchilarning to‘pni halqa ichiga tushirishdan iborat bo‘lgan. to‘p o‘rnida kauchukdan tayyorlangan shardan foydalanishib, uni yerga nisbatan perpendikular baland joyda osilgan halqaga tashlashgan.oradan ancha vaqtlar ...

DOC format, 76.5 KB. To download "basketbol o‘yinining o‘zbekistonda va jahonda rivojlanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: basketbol o‘yinining o‘zbekisto… DOC Free download Telegram