ishlab chiqaruvchilar urtasidagi raqobat

PPTX 22 pages 317.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 317.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

4-maruza. tovar - pul munosabatlari 1 reja: mavzu: raqobat va monopoliya 1. raqobatning mohiyati, iqtisodiy asoslari va rivojlanish bosqichlari 2. raqobat shakllari. tarmoq ichidagi va tarmoqlararo raqobat 3. raqobat usullari: narx yordamida va narxsiz raqobat 4. iqtisodiy monopoliya: mohiyati va turlari. antimonopol qonunchilik ishlab chiqaruvchilar urtasidagi raqobat: >tovarlarni qulay sharoitda ishlab chiqarish, yuqori narxlarda sotish va bozordagi mavqeini mustahkamlash orqali eng ko'p foyda olishga qaratiladi. resurs egalari o'rtasidagi raqobat: >o'zlarining iqtisodiy resurslarini (kapital, er, ishchi kuchi) yuqori narxlarda sotish orqali ko'proq omilli daromadga ega bo'lishga qaratiladi. iste'molch ilar urtasidagi raqobat: >daromadlarning mavjud darajasida ko'proq miqdordagi tovar-larni sotib olishga, ya'ni sarflagan puli evaziga ko'piroq naf-lilikga ega bo'lishga qaratiladi. 2 raqobat — bu yuqori foyda va omilli daromad olish hamda naflilikni eng yuqori darajada etkazish maqsadida bozor sub'ektlari iqtisodiy manfaatlarining to'qnashishidir. raqobatning iqtisodiy asosi - bu ishlab chiqaruvchilar, resurs egalari va iste'.molchilarning tadbirkor, mulk va daromad egasi sifatida erkin xamda mustaqil bo'lishidir. …

2 / 22

jaligi doirasidagi rakobat. 7 iii. sodir bo'lish xarakteriga ko'ra: tartibsiz (stixiyali) raqobat; tartibga solinadigan raqobat; 8 iv. amalga oshirish usuliga ko'ra: narh vositasidagi raqobat; narhsiz raqobat; 9 amalga oshirish yo'liga ko'ra: halol raqobat: g'irrom raqobat: tarmoq ichidagi roqabat- mahsulot ishlab chiqarish va sotishda qulay sharoitga ega bo'lish uchun bir tarmoq korxonalar o'rtasida boradi. tarmoq ichidagi raqobat natijasida turli ishlab chiqaruvchilar tovarlarning individual (alohida) narxi bozor narxiga aylanadi. tarmoqlar o'rtasidagi raqobat- turli tarmoq korxonalari o'rtasida yuqori foydaga oga bo'lish uchun boradi. bu raqobat 1 natijasida korxonalarda hosil bo'lgan turli foyda normalari o'rtacha foydaga aylanib boradi. milliy xo'jalik doirasidagi raqobat- natijasida o'rtacha narxlar va bozor sub'ekglarining yalpi milliy (ichki) mahsulotdagi ulushi aniqchanadi. jahon xo'jaligidagi raqobat - turli davlatlar milliy ishlab chiqaruvchilarning jahon bozoridagi mavqeini mustahkamlash uchun boradi va uning natijasida alohida tovarlarning jahon narxlari shakllanadi. tartibsiz (stixiyali) raqobat - bozor kuchlarining ta'sirida, tabiiy ravishda ro'y beradi. tartibga solinadigan raqobat - madaniylashtan tarzda …

3 / 22

“narxlar jangi” -bunda yirik ishlab chiqaruvchilar raqiblarini tarmoq (bozor)dan siqib chiqarish uchun tovarlariga narxlarini vaqti-vaqti bilan va uzoq muddat pasaytirib turadi. 2.dempping narxlarni qullash -bunda milliy ishlab chiqaruvchilar o'zlarining tovarlarini boshqa mamlakatlarga ichki bozordagi narxlar-dan, ayrim hollarda tannarxdan ham past bo'lgan narxlarda chiqaradi. 3.narxlardan chegirma qilish -bunda tovar narxlaridan muayyan foizda chegirma qilinadi. 13 imtiyozli narxlarni qullash -bunda xarid hajmini kupaytirib borgan iste'molchilarga ragbatlantiruvchi imtiyozli (pasayib boruvchi) narxlardan foydalaniladi. narxsiz raqobatlashish -tovar sifatini tabaqalashtirish - bir xildagi ehtiyojni qon-diradigan va bir turga mansub bo'lgan tovarlar turlicha iste'mol xossalariga ega bo'ladi. -tovarlarni kreditga sotish - tovarlar nisbatan ortiqcha bo'lgan sharoitda ishlab chiqaruvchi o'z tovarlarini narxini kechiktirib to'lash sharti bilan sotib, raqiblaridan ustun kelishi mumkin. -sotish vaqtida va kafolatlangan muddatda tekin servis xizmati ko'rsatish. -marketing - uning vositasida mahsulot ishlab chiqarish va sotish jarayonini talabga moslashtirishga harakat qilinadi. -reklama, tovar belgilari, firma muhirlari hamda qadoqlash usullari tovarlar jozibadorligini oshirish va sotish hajmining …

4 / 22

ransporti. -harbiy - mudofaa majmuasi korxonalari 15 monopoliyaning turlari: sun`iy monopoliya sun`iy monopoliya – monopol foyda olish maqsadida tashkil etiluvchi birlashmalarning shartli (tabiiy monopoliyalardan ajratib turish uchun) nomi. sun`iy monopoliya o`z manfaatlari yo`lida bozor muhiti tuzilishini ataylab o`zgartiradi, ya`ni: - bozorga yangi raqiblarning kirib kelishiga yo`l qo`ymaslik uchun turli to`siqlar hosil qiladi (xom-ashyo va energiya manbalarini egallab oladi; banklarning yangi korxonalarga kredit berishini taqiqlashga harakat qiladi va boshqalar); - ishlab chiqarishning eng yuksak darajadagi texnologiyasiga erishib, qolgan raqiblarining bu darajaga chiqishiga imkon bermaydi; - ishlab chiqarish miqyosi samarasidan unumliroq foydalanish imkonini beruvchi nisbatan yirik hajmdagi kapitalni qo`llaydi; - o`z faoliyatini yuqori darajada reklama qilish orqali boshqa raqobatchilarni bozordan siqib chiqarishga harakat qiladi. sun`iy monopoliyalar kartel, sindikat, trest, konsortsium, kontsern kabi aniq shakllarda namoyon bo`ladi. kartel – bitta sanoat tarmog’idagi bir necha korxonalarning uyushmasi bo`lib, uning ishtirokchilari ishlab chiqarish vositalari va mahsulotlariga o`z mulkiy egaligini saqlab qoladi, yaratilgan mahsulotlarni sotish esa …

5 / 22

y operatsiyalarini birgalikda amalga oshirish maqsadida birlashuvi (masalan, yirik miqyosli loyihalarga juda katta miqdorda va uzoq muddatli kredit berish yoki investitsiyalar qo`yish). kontsern – rasmiy jihatdan mustaqil bo`lgan, ko`p tarmoqli korxonalar (sanoat, savdo, transport va bank kabi turli soha korxonalari) ning majmuini o`z ichiga oluvchi birlashmadir. odatda bunday birlashma ma`lum ishlab chiqarish faoliyatini bosqichma-bosqich ravishda amalga oshirish uchun zarur bo`lgan turli soha korxona va tashkilotlaridan tuziladi. bunda bosh tashkilot qolgan ishtirokchilar faoliyati ustidan moliyaviy nazorat olib boradi. hozirda sun`iy monopoliyalarning sanab o`tilgan shakllari orasida kontsernlar keng tarqalgan. iqtisodiy (sun'iy) monopoliyalar - ishlab chiqarish va kapital-ning to'planishi hamda korxonalarningturli yullar bilan bir-lashishi natijasida vujudga keladi. kartel -bir tarmoq korxonalarning ittifoqi bo'lib, uning ishtirokchilari to'liq iqtisodiy mustaqilligini saqlab qoladi, faqat ishlab chiqarish hajmi, sotish bozorlari va baholari to'g'risida kelishib oladi. sindikat- bir turdagi maxsulot ishlab chiqaruvchi korxonalar birlashmasi bo'lib, uning a'zolari ishlab chiqarish sohasida musta-qillmgini saqlab qoladi, mahsulot esa sindikat mulki si-fatida …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqaruvchilar urtasidagi raqobat"

4-maruza. tovar - pul munosabatlari 1 reja: mavzu: raqobat va monopoliya 1. raqobatning mohiyati, iqtisodiy asoslari va rivojlanish bosqichlari 2. raqobat shakllari. tarmoq ichidagi va tarmoqlararo raqobat 3. raqobat usullari: narx yordamida va narxsiz raqobat 4. iqtisodiy monopoliya: mohiyati va turlari. antimonopol qonunchilik ishlab chiqaruvchilar urtasidagi raqobat: >tovarlarni qulay sharoitda ishlab chiqarish, yuqori narxlarda sotish va bozordagi mavqeini mustahkamlash orqali eng ko'p foyda olishga qaratiladi. resurs egalari o'rtasidagi raqobat: >o'zlarining iqtisodiy resurslarini (kapital, er, ishchi kuchi) yuqori narxlarda sotish orqali ko'proq omilli daromadga ega bo'lishga qaratiladi. iste'molch ilar urtasidagi raqobat: >daromadlarning mavjud darajasida ko'proq miqdordagi tovar-la...

This file contains 22 pages in PPTX format (317.0 KB). To download "ishlab chiqaruvchilar urtasidagi raqobat", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqaruvchilar urtasidag… PPTX 22 pages Free download Telegram