o'zbekiston respublikasi bank tizimi va uning tarkibi

DOCX 33 pages 285.4 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 285.4 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

ijtimoiy-iqtisodiy fanlar fakulteti buxgalteriya va audit yo‘nalishi talabasi 224-guruh talabasi raximova dilnoza mavzu: o'zbekiston respublikasi bank tizimi va uning tarkibi reja: 1. bank va bank tizimining rivojlanish bosqichlari 2. o‘zbekiston respublikasi markaziy bankining maqsadi va faoliyati asoslari 3. markaziy bankning asosiy vazifalari, funksiyalari va operatsiyalari 1. bank va bank tizimining rivojlanish bosqichlari dastlabki banklar qachon va qanday paydo bo‘lganligini aniqlash qiyin. hozirgi davrda banklar faoliyati xususiyatidan kelib chiqib, turlicha operatsiyalarni bajaruvchi universal moliyaviy tashkilotlarni o‘zida namoyon qiladi. masalan, birinchi darajali toifaga kiruvchi chet el banklari o‘z mijozlariga 300 dan ortiq turli xil xizmatlarni ko‘rsatadilar. bu operatsiyalarning va xizmatlar ning barchasi bir vaqt va bir joyda paydo bo‘lmaganligi sababli ham bank ishining „boshlang‘ich“ nuqtasini aniqlash aniq tadqiqotlar olib borishni va ular asosida ma’lum bir fi krlarni mujassamlashtirishni talab qiladi. siz banklarning paydo bo‘lishi tarixi bo‘yicha ba’zi bir fi krlar to‘g‘risida tushunchaga egasiz. bank ishi rivojlanishini bankning alohida operatsiyalari miqyosida ko‘rib chiqadigan …

2 / 33

hidan pul mablag‘larini saqlab berish bo‘lsa, ikkinchidan pul mablag‘larini almashtirib be rishdan iborat ekanligini ko‘rishimiz mumkin. pul ayirboshlash bo‘yicha ehtiyoj alohida paydo bo‘lgan. bunga yevropani yorqin misol qilib ko‘rsatish mumkin. o‘rta asrlarda tangalarning yagona tizimi mavjud bo‘lmagan. savdo turli mamlakatlar, shaharlar, hatto alohida shaxslarning tangalari orqali olib borilgan. barcha tangalar turli vazn, shakl va nominalga ega bo‘lgan. tangalar bilan shug‘ullanuvchi va ayirboshlashni olib bora oladigan mutaxassislar o‘z ayirboshlash stollari bilan qizg‘in savdo ke tayotgan joylarda ish olib borishgan. shu bois, „bank“ so‘zi italyancha „banco“ – „ayirboshlovchining oldidagi stol“ degan ma’noni anglatuvchi so‘zdan kelib chiqqan. bunga o‘xshash operatsiyalar bundan ancha avvalgi davrlarda qadimgi gretsiya, rim, sharqda amalga oshirilar edi. pulni saqlash va ayirboshlash bo‘yicha operatsiyalar bilan shug‘ullanuvchi shaxslar yig‘ilgan boyliklar – pullar samarasiz, harakatsiz yotmasligi uchun mavjud mablag‘larning hech bo‘lmaganda bir qismini bo‘lsa ham vaqtinchalik foydalanishga berilsa, sezilarli foyda olish mumkinligini bilishar edi. shunday qilib, pullarni ma’lum muddatga qaytarish va foiz …

3 / 33

amalga oshirilar edi. bunda mos o‘zgarishlar o‘zaro hisob-kitobl arda ishtirok etuvchi shaxslar jadvallariga kiritilar edi. bu eng sodda xizmatlar naqd pulsiz hisob-kitoblarning dastlabki shaklla rini tashkil qilgan. yuqoridagi barcha operatsiyalar dastlab alohida mavjud bo‘lgan va keyinchalik ular bank deb nomlangan bir xil tashkilotlar chegaralarida birlashganlar. g‘arbiy yevropada oddiy ayirboshlash idoralaridan bank uylariga o‘tish jarayoni xvi–xvii asrlarda boshlangan. ko‘pchilik iqtisodchilar bank mohiyatini ssuda (kredit) operatsiyalarida ko‘rishga moyildirlar. shuni hisobga olish kerakki, har bir davlatda bank faoliyatining qonuniy tarifl ari o‘ziga xos xususiyatlarga ega. shunday qil ib, bank ishining asrlik an’analariga ega bo‘lgan angliyada 1979yilda banklar to‘g‘risida yangi qonun qabul qilindi. unda „bank“ atamasining ta’rifi ga alohida e’tibor berilgan. britaniyalik qonun chiqaruvchilar bank ta’rifi ni ancha soddalashtirganlar, ya’ni ular bank deganda angliya davlat banki bank deb tan olgan har qanday kompaniya tushunilishi mumkinligini qayd etganlar. o‘z navbatida angliya davlat banki jahon tajribasi nuqtayi nazaridan umum tan olingan bank xususiyatlariga ega bo‘lgan mezonlarni …

4 / 33

a davlatning iqtisodiy jihatdan o‘sishi va barqarorligini ta’minlash maqsadida banklar o‘rtasida bajariladigan funksiya va operatsiyalar ko‘lami taqsimlana borgan, ya’ni davlat nomidan, davlat manfaatlarini himoya qilgan holda faoliyat ko‘rsatuvchi banklar va alohida jamiyat a’zolari bilan ishlovchi banklar yoki yuqoridagi ikki yo‘nalishni ham o‘zida mujassamlashtirgan banklar (oxirgisiga sobiq sovetlar davridagi davlat bankini kiritish mumkin) shakllana borgan. hozirgi davrda jahonda umum qabul qilingan tizim bo‘lib ikki pog‘onali bank tizimi xizmat qiladi va u davlat markaziy banki va tijorat banklari tarmog‘ini o‘z ichiga oladi. 2-chizma markaziy bank bank va moliya muassasalari faoliyatining barqarorligini ta’minlaydi. birinchi navbatda, u ko‘pchilik moliya institutlari, banklarning faoliyatida moliyaviy jihatdan muammolar yuzaga kelganida, banklar omonatchilar oldidagi o‘z majburiyatlarini bajara olmay qolgan holda moliyaviy sarosima paydo bo‘lishining oldini olishi kerak. bu masalani hal qilish uchun markaziy bank, avvalo, tartibga solish va nazorat qilish funksiyalarini ikkinchi pog‘ona – tijorat banklari tizimiga nisbatan bajaradi. tijorat banklarining har kunlik faoliyatiga aralashish markaziy bank majburiyatiga …

5 / 33

a imkoniyat yaratadi. bank tizimining ikkinchi pog‘onasi – bu xalq xo‘jaligi va aholiga xizmat ko‘rsatishda bosh bo‘g‘in hisoblangan mustaqil tijorat banklarining tarmog‘idir. ular yuridik va jismoniy shaxslarga shartnoma asosida turli hisob-kitob va kredit operatsiyalarini amalga oshirish va xizmatlar ko‘rsatish hamda boshqa turli bank xizmatlarini ko‘rsatish bilan bog‘liq operatsiyalarni amalga oshiradilar. har bir mamlakatda tijorat banklarining soni turlicha bo‘lishi mumkin. masalan, shvetsiyada davlat banki 40 ga yaqin tijorat banki faoliyatini nazorat qiladi, xolos, aqshda 13 mingga yaqin tijorat banklari mavjud bo‘lsa, shveysariyada har 10 ming aholiga bittadan moliya muassasasi to‘g‘ri keladi. rossiyada 1995yil boshiga kelib, rossiya markaziy banki tomonidan bank operatsiyalarini amalga oshirish litsenziyasiga ega bo‘lgan 2486 ta tijorat banki qayd qilingan. bank tizimining rivojlanish tarixiga chuqur urg‘u bermasdan, o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin tashkil qilingan va takomillashib borayotgan bank tizimi to‘g‘risida to‘xtalsak maqsadga muvofi q bo‘lar edi. 1991-yilning 1-sentabrida respublikamiz mustaqilligining e’lon qilinishi butun dunyo mamlakatlari tomonidan tan olingan bozor …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston respublikasi bank tizimi va uning tarkibi"

ijtimoiy-iqtisodiy fanlar fakulteti buxgalteriya va audit yo‘nalishi talabasi 224-guruh talabasi raximova dilnoza mavzu: o'zbekiston respublikasi bank tizimi va uning tarkibi reja: 1. bank va bank tizimining rivojlanish bosqichlari 2. o‘zbekiston respublikasi markaziy bankining maqsadi va faoliyati asoslari 3. markaziy bankning asosiy vazifalari, funksiyalari va operatsiyalari 1. bank va bank tizimining rivojlanish bosqichlari dastlabki banklar qachon va qanday paydo bo‘lganligini aniqlash qiyin. hozirgi davrda banklar faoliyati xususiyatidan kelib chiqib, turlicha operatsiyalarni bajaruvchi universal moliyaviy tashkilotlarni o‘zida namoyon qiladi. masalan, birinchi darajali toifaga kiruvchi chet el banklari o‘z mijozlariga 300 dan ortiq turli xil xizmatlarni ko‘rsatadilar. bu operatsiyala...

This file contains 33 pages in DOCX format (285.4 KB). To download "o'zbekiston respublikasi bank tizimi va uning tarkibi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston respublikasi bank t… DOCX 33 pages Free download Telegram

o'zbekiston respublikasi bank tizimi va uning tarkibi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "o'zbekiston respublikasi bank tizimi va uning tarkibi"

Similar files