nomema

PPTX 8 pages 784.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 784.4 KB

File type PPTX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

o‘zbek tilining yozuv tizimlari taraqqiyoti. leksemaning semantik strukturasi. semema va sema munosabati. sema turlari. monosemiya va polisemiya. leksik-semantik sistemalar. reja: 1. nomema va semema haqida. 2. sememaning tarkibi. 3. ifoda semalari. 4. vazifa semalari. 5. semema semalarining munosabati. 6. semalarning darajasiga ko’ra turlari. leksema ikki tomonga ega til birligidir. aniqrog’i, u shakl va mazmun tomonlaridan iborat ramzdir. shuni alohida qayd qilamizki, til ramzlarining (leksemalarning) shakl va mazmun tomoni xususiy atamalar bilan ataladi. sistem tilshunoslikda leksemaning shakl tomoni nomema deyiladi. nomema faqat leksemaning shakliga (moddiy qobig’i, tashqi tomoniga) nisbatan ishlatiladi. leksemaning mazmun tomoni (ma’nosi, ichki tomoni, signifikati va h. k.) esa semema nomi bilan yuritiladi. demak, leksema = nomema + sememadir. nomema tilga xos tomondir. u ongimizda muayyan fonemalar tizmasi sifatida mavjud. nomemaning fonemalar tizmasidan iboratligi ichki nutq jarayonida (kishi fikr yuritganda, she’r yoki matnni ichda, tovush chiqarmay o’qiganda) aniq ma’lum bo’ladi. chunki odam ichki nutq jarayonida so’zlarni, qo’shimchalarni ketma-ket tizib, …

2 / 8

semaning mohiyati uning ichki tomoni — semema orqali va shunga ko’ra leksemaning boshqa til birliklari bilan munosabatga, aloqaga kirishuvi orqali belgilanadi. ammo nutqda, ayniqsa, nazmiy, nutqda nomema katta ahamiyatga ega bo’ladi. nazarimizda behad katta ahamiyatga ega: qofiya, radif, tajnisning o’nlab turlari, qalb, saj’, tasrit’, tasmit, taattuf, harfiy va lafziy san’atlar nomemaning xususiyatlariga tayanadi. shu sababli naz¬miy nutqda nomema va uning voqelanishiga katta e’tibor beriladi. lekin til leksemalarining ilmiy tadqiqidagi asosiy tayanch nuqta bo’lib, leksemalarning ichki tomoni semema hisoblanadi. semema leksemaning ichki tomoni uning mazmuni; ma’nosi nmani ifodalab kelishidir. semema ko’pincha ongimizda ma’lum bir tushuncha va tushunchalar bilan borliq bo’ladi. tushuncha — ong, mantiq birligi, semema esa tilga, leksemaga xos birlikdir. juda ko’p hollarda bir semema bir necha tushunchani o’z ichiga oladi. jumladan, [o’rik] leksemasining sememasi quyidagi tushunchalarda namoyon bo’ladi: 1) toza, tar mevaning bir turi (toj. zardolu); 2) shu mevaning quritilgani (toj. g’ulung); 3) shu mevani beradigan daraxt. bir sememaning …

3 / 8

o’ziga xos xususiyati, qo’shimcha ma’no munosabati bilan anglatib, ifoda¬lab keladi. image2.png image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 8

5 / 8

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nomema"

o‘zbek tilining yozuv tizimlari taraqqiyoti. leksemaning semantik strukturasi. semema va sema munosabati. sema turlari. monosemiya va polisemiya. leksik-semantik sistemalar. reja: 1. nomema va semema haqida. 2. sememaning tarkibi. 3. ifoda semalari. 4. vazifa semalari. 5. semema semalarining munosabati. 6. semalarning darajasiga ko’ra turlari. leksema ikki tomonga ega til birligidir. aniqrog’i, u shakl va mazmun tomonlaridan iborat ramzdir. shuni alohida qayd qilamizki, til ramzlarining (leksemalarning) shakl va mazmun tomoni xususiy atamalar bilan ataladi. sistem tilshunoslikda leksemaning shakl tomoni nomema deyiladi. nomema faqat leksemaning shakliga (moddiy qobig’i, tashqi tomoniga) nisbatan ishlatiladi. leksemaning mazmun tomoni (ma’nosi, ichki tomoni, signifikati va h. k.) esa semema...

This file contains 8 pages in PPTX format (784.4 KB). To download "nomema", click the Telegram button on the left.

Tags: nomema PPTX 8 pages Free download Telegram