innovatsiya iqtisodiyotni rivojlantirishda xorijiy tajribalardan foydalanish

DOC 15 pages 372.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 372.0 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

innovatsiya iqtisodiyotni rivojlantirishda xorijiy tajribalardan foydalanish reja: 1. innovatsion jarayonni iqtisodiy o`sishga ta’siri 2. tovar turlarini ko`payishining iqtisodiy o`sishga ta’siri. 3. mahsulot sifatining iqtisodiy o`sishga ta’siri. innovatsion jarayonni iqtisodiy o`sishga ta’siri texnologiya yoki bilimlarning iktisodiy aspektlari shaxsiy iste’mol maxsulotlarning iktisodiy aspektlaridan deyarli fark kilmaydi. bilim rakobatga ega bulmagan maxsulot xisoblanadi, chunki bir vaktning o`zida bu maxsulot turi bilan foydalanish mumkin. bilimnin rakobatga ega bulmagan tomonining asosiy axamiyati, bu maxsulotni bir marta ishlab chikarishdek bilinadi. siz iste’mol kilayetgan maxsulotingizni boshka bir inson iste’mol kilmaydi, shuning uchun shu maxsulotni ishlab chikargan firmalar usha inson uchun va siz uchun ishlab chikaladilar. ammo maxsulotni kerak bulgan retseptni bir marta yaratish mumkin, va bundan keyin bu retseptdan kupchilik foydalanishi imkoniyatiga ega. bu shuni bildiradiki texnologiya rivojlanishi belgilangan xarajatlarni belgilab beradi, va bir marotaba foydalaniladi. masalan microsoft excel programmasini yaryatish uchun, kupchilik odamlarga kechyu kunduz ishlashlariga tugri kelar edi. ammo bu programmalarni yaratilishi bilanok, uni kompakt-disklar …

2 / 15

kilmaydilar. mikroiqtisodiyot nazariyasiga ko`ra biz shuni bilamizki, belgilangan xarajatlar borligida, o`sib borayotgan xarajatlardan ko`ra yuqori bo`ladi. raqobatchilik sharoitida odatda narx o`sib borayotgan xarajatlarga teng bo`lib qoladi. demak har qanday firma bilim ko`rinishida yaratib borayotgan mahsulot narxi qimmat bo`ladi va o`z navbatda zarar ko`rib boradilar. shuning uchun firmalar mahsulot ishlab chiqarishlaridan oldin uni boshlang`ich harajatlarni qoplashga yordam beruvchi qonuniy xujjatlarni paydo bo`lishiga ko`prok e’tibor beradilar. bu sharoitda bilimning ikkinchi tomoni kelib chiqadi, ya’ni bilim olishning qiyinligidir. shuning uchun xukumat shunday bir meyeriy hujjat tuzishlari kerakki biron bir mahsulot yaratuvchi shaxs yoki firma shu mahsulotga to`liq egalik qilishi imkonini berishlari kerak. shunday qilib biron bir mahsulotni biron bir shaxs tomonidan yaratilishi qonuniy asosga ega bo`lishi lozim: microsoft excel programmalarini piratlar tomonidan nusxa ko`chirib ularni sotishlari mumkin, agarda microsoft kompaniyasining mualliflik huquqi ximoya qilinmasa. ammo boshqa mahsulotlarga ega bo`lishni cheklash imkoniyati bo`lmasa (masalan bilim olish), u holda davlat tomonidan shu institutlarga subsidiyalar ajratishlari …

3 / 15

bir davlatda balki butun duneda amalga oshishligi bunga kafolat beradi. boshka so`z bilan aytganda o`zbekiston ishlab chikarilgan maxsulot butun duneda sotilish imkoniyatiga ega bulishi kerak ammo xuddi shu maxsulotni biron bir davlat tomonidan yaratilishi qonun bilan ximoya kilinishi kerak. bu ta’rif hamda savdo kelishuvidagi maksadlaridan biri xisoblanadi. ilmiy texnika taraqqiyotini iqtisodiy o`sishdagi ulushini va ta’sirini hisoblash ko`plab iqtisodchi olimlar izlanish obyekti bo`lib kelgan. solou iqtisodiy o`sish modelida texnika taraqqiyot va jamg`arma kabi omillar ekzogen bo`lib ko`rsatilgan va o`z o`zidan rivojlanish tendensiyasiga ega deb ko`rsatilgan. yuqorida ko`rilgan r. lukas iqtisodiy o`sish modelida va menkyu va boshqalar iqtisodiy o`sish modellarida ilmiy texnika taraqqiyoti endogenlashtirila boshlagan. iqtisodiy o`sishga ilmiy texnika taraqqiyotini ta’sirini ko`rib chiqqan va modellashtirgan iqtisodchi olimlardan romer bo`lib hisoblanadi. u o`sio` modelida, fizik kapital va innovatsiyaga jalb etilgan investitsiyalarning natijalarini kiritigan. innovatsiya natijalari bo`lib yangi tovar ishlab chiqarishni yo`lga qo`yish yoki mavjud texnologik jarayonni samarali tashkil etish bo`lib hisoblanadi. bu g`oyalar …

4 / 15

ti hisobiga erishiladi, u esa modelda ekzogen omil sifatida berilgan. faqatgina n=0 va β=1-α holda endogen o`sish hisobiga erishiladi. faraz qilaylik, agar firma yangi tovar ishlab chiqarishi uchun belgilangan hajmda harajat qilsa, lekin keyinchalik bu tovarga monopoliyaga ega bo`ladi. avvalgidek ishlab chiqarish mahsulotning bir qismi investitsiya qilinadi deb hisoblansa, investitsiyalar yangi tovar ishlab chiqarish va ularning amaliyotga qo`llash uchun ishlatiladi. bu holda ishlab chiqarish 7.1.9 tenglikdan ko`rinib turibdiki i tovarga bo`lgan talabni ifodalaydi. faraz qilaylik, i tovarni ishlab chiqarishda uning monopoliyasi orqali ishlab chiqarishga sarflangan xarajatlarni γ ga teng desak, bu holda ifodalansa iqtisodiy o`sish sur’atini ifodalash mumkin: holatda iqtisodiy o`sish kuzatiladi. modeldan ko`rinib turibdiki qancha o`sish sur’ati yuqori bo`lsa shuncha jamg`arma normasi yuqoribo`ladi. lekin qancha o`sish sur’ati yuqori bo`lsa, shuncha ishlab chiqarish harajatlari <r kam bo`ladi, shu bilan bir qatorda yangi mahsulot ishlab chiqarish uchun bo`lgan xarajatlar y ham shuncha kam bo`ladi. demak, model yangi mahsulot ishlab chiqarish va …

5 / 15

dellarda ilmiy-texnik taraqqiyot iqtisodiy o`sishga ta’siriga umumiy yondashganlar. bunday modellarga ishlab chiqarishda ta’lim modeli (ak modeli), lekin bu modelda ilmiy-texnik taraqqiyotni taraqqiyotni tadbiq etish jarayoni ko`rib chiqilmagan. barro modelida esa ilmiy-texnika tarqqiyotga davlat tomonidan rag`batlantirilishi tadqiq qilingan. lekin, ilmiy-texnika taraqqiyoti rivojlanishi faqat davlat tomonidan rag`batlantirishigina kifoya qilmay unga ta’sir etuvchi omillar ko`p bo`lib hisoblanadi. yuqoridagi kamchiliklar ustida ish olib borgan pol romer iqtisodiy o`sish modelini ko`rib chiqamiz. ushbu model idmiy-texnik taraqqiyotni ishlab chiqarish jarayoniga doimiy tadbiq etish barqaror iqtisodiy o`sishni ta’minlashi isbot qilingan. o`sish sur’ati quyidagi parametrlarga bog`liq bo`ladi: subektiv diskon stavka (ma’lum vaqt oralig`ida iste’molchilarning tanlovi yutug`i). ushbu model texnik-taraqqiyotni ishlab chiqarish mahsulot turlarini (oraliq ishlab chiqarishda) ko`payishi bilan ifodalagan. ilmiy-texnik taraqqiyotga qilingan harajatlar, korxonaning ushbu mahsulot turi bo`yicha bozorda monopolligi bilan ifodalangan. pol romer modelida oraliq mahsulot turi ko`payishini ifoda etuvchi spens, dikset va stiglits ishlab chiqarish funksiyasidan foydalangan: bu yerda, a - oraliq mahsulot ishlab chiqarish 0<«<1, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "innovatsiya iqtisodiyotni rivojlantirishda xorijiy tajribalardan foydalanish"

innovatsiya iqtisodiyotni rivojlantirishda xorijiy tajribalardan foydalanish reja: 1. innovatsion jarayonni iqtisodiy o`sishga ta’siri 2. tovar turlarini ko`payishining iqtisodiy o`sishga ta’siri. 3. mahsulot sifatining iqtisodiy o`sishga ta’siri. innovatsion jarayonni iqtisodiy o`sishga ta’siri texnologiya yoki bilimlarning iktisodiy aspektlari shaxsiy iste’mol maxsulotlarning iktisodiy aspektlaridan deyarli fark kilmaydi. bilim rakobatga ega bulmagan maxsulot xisoblanadi, chunki bir vaktning o`zida bu maxsulot turi bilan foydalanish mumkin. bilimnin rakobatga ega bulmagan tomonining asosiy axamiyati, bu maxsulotni bir marta ishlab chikarishdek bilinadi. siz iste’mol kilayetgan maxsulotingizni boshka bir inson iste’mol kilmaydi, shuning uchun shu maxsulotni ishlab chikargan firmalar usha ...

This file contains 15 pages in DOC format (372.0 KB). To download "innovatsiya iqtisodiyotni rivojlantirishda xorijiy tajribalardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: innovatsiya iqtisodiyotni rivoj… DOC 15 pages Free download Telegram