imom al-g'azzoliyning hayoti va ijodi

DOCX 14 стр. 36,4 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 36,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

abu nasr farobiy va imom al g’azzoliyning falsafa ilmiga oid qarashlarini qiyosiy tahlil qilish reja: 1.imom g‟azzoliy yashagan davrda ijtimoiy siyosiy vaziyat. 2. imom al-g’ azzoliyning hayoti va ijodi 3. imom g’ azzoliy qoldirgan ijtimoiy-falsafiy meros 4. g`azzoliyning kimyoviy sa`nat asarining tahlili xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’ yxati. imom al-g‟azzoliyning hayoti va ijodi. bu ulug' mutafakkirning to'liq ismlari muhammad ibn muhammad ibn ahmad tusiy abu homid g'azzoliy. u kishi tus viloyatining (hozirgi mashhad) tobaron nomli shaharida 450 h.s.da tavallud topganlar. imom g’ azzoliy yashagan davrda sharqiy rim imperiyasi - vizantiya poytaxti kunstantiniya (konstantinopol, hozirgi istanbul) iqtisodiy va harbiy jihatdan qudratli davlat, xristianlarning tayanchi hisoblanardi. ayni vaqtda misrda hazrat ali avlodlarimiz deb da’ vat qilgan shialarning ismoiliya mazhabi tarafdorlari kuchayib, bag’dod xalifaligiga qarshi jon-jahdlari bilan kurashayotgan edilar. rim va bizans (vizantiya) - g’ arbiy va sharqiy rim imperiyalari o’zaro nifoqlashsa ham, islom davlatlarini bir-biri bilan urishtirishda hamjihat edilar. bag’dod xalifaligining sharqdagi tayanchlaridan …

2 / 14

rida g’olib kelib, suriya va falastin sohillarini vizantiya qo‗shinidan ozod qildi. ammo afsuski, mahmud g’ aznaviy vafotidan keyin zaiflashgan bag‗dod xalifaligining viloyatlari hokimlari har biri o’ziga mustaqil «kichik davlat» tuzib olib, o’zaro qirg’in urushlarini boshladilar. eron, hindiston, iroq va xurosonni o’z tasarrufiga olgan g’aznaviylarning buyuk davlatni o’zaro nizolar zaiflashtirgach, tarix maydoniga chiqqan saljuqlar ana shu bepoyon xududlarda nisbatan tinchlik, osoyishtalik o’rnatdilar. saljuq sultonlari alp arslon, so’ng malikshoh, uning ma’ rifatli vaziri nizomul-mulk zamonida ilm- fan va madaniyatning turli sohalari gullab-yashnadi. shu davrlarda yetishib chiqqan nizomiy ganjaviy, afzaliddin hoqoniy, umar xayyom, adib sobir termiziy, rashiduddin vatvot, mahmud zamaxshariy, faxriddin roziy, fahoiddin gurgoniy, yusuf xos xojib, farididdin attor, abu homid g’ azzoliy kabi mutafakkir, mutasavvif allomalar sharq ma’ rifatini, ilm-fanini yuksaklarga ko’tardilar. bulardan avvalroq forobiy, xorazmiy, beruniy, ibn sino kabi allomalarning ijodi tufayli aniq fanlar tez rivojlanib, hurfikrlilik keng yoyildi, diniy, ma’ naviy bilimlarga e’ tibor pasaydi. mana shunday sharoitda buyuk faylasuf …

3 / 14

aratgan edi. nizomulmulkning majlisi esa ahli ilmning oliy kengashiga aylangan edi. barcha majlislarda, hatto motam marosimlarida ham fiqh, ilmi kalom va boshqa ilmlardan munozaralar bo'lar edi. g'azoliy nizomulmulkning majlisida ko'plab ulamolar bilan bahs va munozaralar qilib o'zining kimligini namoyish qildi. hamma unga tan berdi. oxiri vazir nizomulmulk g'azoliyni «nizomiya» madrasasining bosh mudarrisi etib ta'yinladi. bu o'sha vaqtning eng obro'li diniy mansabi edi. g'azoliy bu mansabga 484 h.s.da, o'ttiz to'rt yoshida erishdi va bunday sharafga sazovor bo'lgan eng yosh olim bo'ldi. «nizomiya» madrasasidagi darslar olimning shuhratiga shuhrat qo'shdi, uni imomlik darajasiga olib chiqdi. imom g'azzoliyga nafaqat ahli ilmlar, balki ahli davlatlar va ahli hukmlar ham bo'yin egdilar. xalifalar ham imom g'azzoliyga yaqin bo'lishga intildilar. u tus yaqinidagi tabaron degan joyda 1111 yilning 19 dekabrida vafot etdi. hozirda uni xunakdagi qabri "xoruniya binosi" deb yuritiladi. u yaratgan asarlar islom dinining turli tarmoqlariga taalluqli bo'lib, dalillar qamrovi jihatidan juda katta miqyosga ega. g'azzoliyning …

4 / 14

qaysi birini tanlash maqsadga muvofiq ekanini aniqlashga kirishdilar.2 imom g’ azzoliy izlanishlarini dastlab ilmi kalomdan boshladilar. imom g'azzoliy ilmi kalomni shu sohaning olimlari va ularning kitoblaridan yaxshilab o'rganib, bu ilm bo’ yicha quyidagi risolalarni yozdilar: 1. al-iqtisod fil e'tiqod.(e’ tiqoddagi mo’ tadillik) 2. iljomul ovom an ilmil kalom.(dindorlarni quruq ilmi kalom mashg’ ulotlaridan saqlash) 3. aqiydatu ahli sunna.(sunniy aqiydalar) 4. fazoihul botiniyya.(botiniylarning uyatga qolishi) 5. faysalut tafriqa baynal islami vaz zandaqa.(islom va dahriylik o’ rtasidagi bo’ linishning haqiqat mezoni ) 6. al-qistosul mustaqiym.(eng bto’ g’ ri o’ lchov) 7. kimyous saoda.(saodat kimyosi) 8. al-mustazhiriy.(zohir bo’ luvchi) 2 imom g'azzoliyning zamoniga kelib ilmi kalomda turg'unlik yuzaga kelgan edi. ilmi kalom ulamolari o'tib ketgan katta imomlarning gaplarini mahkam tutib turishdan boshqa ishni qilmas edilar. qadimgi gaplardan qilcha chetlanish yo'l qo'yib bo'lmaydigan narsa degan tushunchani qadrlar edilar. zamon o'tishi bilan eskirib qolgan so'z va jumlalar o'rniga kishilarga tushunarlirog'ini keltirishga jur'at qilmas edilar. imom …

5 / 14

mmo bu narsa ulug' olimga falsafa va faylasuflar haqida adolat ila hukm chiqarishga xalaqit bermadi. u kishi bu borada o'z ilmiy izlanishlari natijasini falsafa va mantiqqa atalgan o'z kitoblarida yozib qoldirdilar. ular quyidagilardir: 1. maqosidul falosifa.(faylasuflarning maqsadlari) 2. tahofutul falosifa.(faylasuflarning mantiqsizligi) 3. mahkun nazar fil mantiq.(mantiqdagi nodir nazar) 4. me'yorul ilm fil mantiq.(mantiqda ilm me’ yorlari) 5. al-munqiz minaz zolal.(adashishlardan qutqaruvchi) imom g'azzoliy o'z asarlarida falsafa va faylasuflarga xolisona baho berishga harakat qildilar. u kishi falsafaga oid ilmlarni oltiga bo'ladilar va ularning har biriga quyidagicha baho beradilar: 1. aniq fanlar. hisob, handasa, jug'rofiya kabi ilmlar. bu narsalarda dinga aralashilmaydi. ular aniq hujjatlarga asoslangan ilmlar. shu bois ularni inkor qilib bo'lmaydi. ammo musulmonlar bu narsalarni ko'rib falsafaga oid hamma narsa shu kabi bo'ladi deb aldanib qolmasliklari kerak deb, g’ azzoliy ta’ kidlaydi. 2. mantiq. bunda ham dinga tegishli narsa yo'qligi, mantiqda aqliy o'lchovlarga nazar solish, burhon muqaddimalari shartlarini o'rganish, ularning tarkibidan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "imom al-g'azzoliyning hayoti va ijodi"

abu nasr farobiy va imom al g’azzoliyning falsafa ilmiga oid qarashlarini qiyosiy tahlil qilish reja: 1.imom g‟azzoliy yashagan davrda ijtimoiy siyosiy vaziyat. 2. imom al-g’ azzoliyning hayoti va ijodi 3. imom g’ azzoliy qoldirgan ijtimoiy-falsafiy meros 4. g`azzoliyning kimyoviy sa`nat asarining tahlili xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’ yxati. imom al-g‟azzoliyning hayoti va ijodi. bu ulug' mutafakkirning to'liq ismlari muhammad ibn muhammad ibn ahmad tusiy abu homid g'azzoliy. u kishi tus viloyatining (hozirgi mashhad) tobaron nomli shaharida 450 h.s.da tavallud topganlar. imom g’ azzoliy yashagan davrda sharqiy rim imperiyasi - vizantiya poytaxti kunstantiniya (konstantinopol, hozirgi istanbul) iqtisodiy va harbiy jihatdan qudratli davlat, xristianlarning tayanchi hisoblanardi. ayn...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (36,4 КБ). Чтобы скачать "imom al-g'azzoliyning hayoti va ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: imom al-g'azzoliyning hayoti va… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram