umumta’lim maktablarida lug‘at bilan ishlashni tashkil etish metodikasi

DOCX 38 sahifa 82,3 KB Bepul yuklash

38 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 82,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 38

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 38

mavzu: umumta’lim maktablarida lug‘at bilan ishlashni tashkil etish metodikasi kurs ishi mundarija kirish…………………………………………………………………….…….2 i.bob.o‘zbek tili lug‘atchiligi…………………………………………….…...6 1.1. o‘zbek tilida yaratilgan lug‘atlar tarixi……………………………….….....6 1.2. lug‘at ustida ishlashning lingvistik asosi, vazifalari……………………….13 ii.bob. . umumta’lim maktablarida lug‘at bilan ishlashni tashkil etish….17 2.1. ona tili darslarida lug‘atlar bilan ishlash…………………………………...17 2.2. o‘quvchilarda lug‘atlar bilan ishlash ko‘nikmasini hosil qilish………...….27 xulosa……………………………………………………………………….36 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………37 kirish jamiyatimizni erkinlashtirish g’oyasi bevosita ta’lim jarayonida o’z ifodasini topib, uni yangidan tashkil qilsih va mazmunini o’zgartirish, yanada insonparvarlashtirish, ijtimoiylashtirish va demokratlashtirish asosida ta’minlanadi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganidek, “jamiyatni ma’naviy jihatdan yangilamay, respublika fuqarolarining yangi avlodini tarbiyalamay, erkin, mustaqil fikrlovchi shaxsni shakllantirmay turib, farovon, qudratli demokratik davlat, erkin fuqarolik jamiyatini barpo etib bo’lmaydi”. kelajagimiz bo’lgan yoshlarning erkin firklovchi, barkamol shaxs bo’lib shakllanishi uchun ularni har tomonlama rivojlantirish zarur. ularning psixologik, jismoniy va ijtimoiy jihatlarini o’rganib, o’zlarini erkin tutishi va fikrini mustaqil ifodalashida to’siq bo’ladigan salbiy psixoloogik holarlarni aniqlash va bartaraf etish lozim. negaki bu holatlar …

2 / 38

andozalari va ko’nikmasi darajasiga chiqarishga katta ahamiyat berib kelinmoqda. ta’limning yangi modeli jamiyatda mustaqil fikrlovchi erkin shaxsning shakllanishiga olib keladi. o’zining qadr-qimmatini anglaydigan, irodasi baquvvat, imoni butun, hayotda aniq maqsadga ega bo’lgan insonlarni tarbiyalash imkoniyatiga ega bo’lamiz. ana shunday keyin ongli turmush kechirish jamiyat hayotining bosh mezoniga aylanadi. shunda inson o’z aqli, o’z tafkkuri, o’z mehnati, o’z mas’uliyati bilan ongli tarzda ozod va hur fikrli inson bo’lib yashaydi. barcha ma’naviy axloqiy fazilatlarning poydevori, tushunchalari, ko’nikmalari bolalikdan tarkib toptirilsagina, bu poydevor barqaror bo’ladi. ma’naviy axloqiy fazilatlar tarkibida nutq, muloqot, munosabat madaniyati alohida o’rin tutadi. o’quvchilarda nutqiy munosabatga kirishish malakasini hosil qilishda pedagogikaning roli kattadir. bu o’qituvchining erkin va aniq – ravshan nutqi, o’quvchilar nutqi va tafakkurini rivojlantirishning birinchi darajali muhim shartlaridan hisoblanadi. chiroyli so`zlashni, savodli, to`g`ri yozishni, o`z fikrini savodli va aniq bayon etishni bilmagan o`quvchi bilimlarni muvaffaqiyat bilan o`zlashtira olmaydi. har bir insonning nutqi chiroyli, mukammal, talaffuzi aniq va ravon …

3 / 38

qismini dialog shaklida didaktik tarbiya berishga sarflang. masalan: - siz ertalab turib nima qilasiz? --dasturxon atrofida qayerda o`tirasiz? –nonushtani kim birinchi bo`lib boshlab beradi? kabi suhbat quring. faqatgina bu bilan ish bitmaydi. o`quvchining endi lug`at boyligini oshirishga harakat qilishimiz kerak. “… doim bir xil narsaga qarayverish malollik va sabrsizlikka olib keladi. ta’lim har xil usullarda uyushtirilganda o`quvchi turli gullar ochilgan bog`da yurganga o`xshaydi, ularga qiziqadi, ko`rishni istaydi”—abu rayhon beruniy fikrlari. farzandlar ta’lim-tarbiyasi,kamoloti haqida qayg’urish xalqimizga xos azaliy qadriyatlardandir.bugun shiddat bilan rivojlanayotgan dunyoda munosib o’rni va ovoziga ega,,yuragida milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat tuyg’usi jo’shib turgan barkamol avlodni,jahon andozalariga to’liq javob beradigan raqobatbardosh malakali kadrlarni tayyorlashda mehridaryo ustozlarning xizmati beqiyos.bugungi kun o’qituvchisi-oddiy o’qituvchi emas,u zamon bilan hamnafas,hamqadam bo’lishi kerak.bugungi kun o’qituvchisi o’quvchuga tayyor ma’lumotni berish bilan cheklanib qolmay,balki ta’lim oluvchini ijodiy fikrlashga yo’naltiradigan,uning o’zlashtirilgan ma’lumotini prognozlaydigan mutaxasis hamdir.shu o`rinda buyuk adabiyotshunos yozuvchi abdulla qahhorning ”kuydirish uchun kuyish,ardoqlash uchun ardoqlanish shart” degan …

4 / 38

arslarida debat usulini qo`llash ahamiyatlidir.debatlar asosida darslarni tashkil etishdan ko`zda tutilgan asosiy maqsad muammoning yechimini topishda o`quvchi o`zgalarni o`z yondashuvining to`g`riligiga ishontirishdir.o`z fikrini aniq va mantiqiy bayon etish,buning uchun esa ishonarli dalillar va xulosalar topish ko`nikmalarini shakllantirishda debatlar o`tkazish samarali metod hisoblanadi.ular o`quvchilarda ijtimoiy fikrni o`zgartirishga ta’sir etish qobiliyati mavjudligiga ishonch tuyg`ularini rivojlantiradi.bahslashuv natijasida o`quvchilar nimalarni qo`lga kiritish mumkinligini tushunib yetsagina dars samarasi to`g`risida gapirish mumkin.dars jarayonida o`quvchi o`z mulohazalarini kichik-kichik kontekslar orqali yozma tarzda yoritishlari lozimdir.bu borada o`quvchilarni shunday dalil-isbot topish ko`nikmalarini egallashga o`rgatish kerakki,natijada bildirilgan fikrni qarshi tomonning muhokama qilishiga o`rin qolmasin.shundagina o`quvchilar tengdoshlarining qarashlarini hurmat qilishga yoki xususiy tasavvurlarini sinfdoshining fikri oldida ojiz ekanligini tan olishga o`rganadi, eng asosiysi,ularda erkin fikr yuritish ko`nikmalari shakllana boradi. kurs ishi mavzusining dolzarbligi- umumta’lim maktablarida ona tili darslari davomida lug‘atning turlaridan unumli foydalanishni bilmaslik, o‘qituvchilarda bu borada yetarlicha malakaga ega emasligi, o‘quvchilarda esa bilim va ko‘nikmaning yetishmasligidir. kurs ishining maqsad va …

5 / 38

lk bosqichlari xi asrda buyuk bobokalonimiz mahmud koshg'ariyning "devonu lug'ati-turk" asari bilan boshlanadi.mahmud koshg'ariy "devonu lug'ati-turk" asarini yaratib o'zbek lug'atchiligining shakllanishiga ilk tamal toshini qo'ygan desak mubolag'a bo'lmaydi. "devonu lug'ati-turk" asari turkiy tilshunoslikning bizga ma'lum bo'lgan ilk yirik, shuning bilan birga, tengi yo'q ulug' yodgorligidir. o'z zamonida asar arablarga, qolaversa, arab tili orqali sharq-u g'arb xalqlariga qadimgi turklarning tili, madaniyati, urf-odatlari va tarixi to'g'risida to'liq ma'lumot beruvchi qomusiy kitob sifatida yaratilgan. asar arabchada "divanu lug'ati-turki" deb atalgan. ushbu atamada: divan-"devon" bu o'rinda so'zlarning muayyan izchillikdagi to'plami; lug'at- "so'zlar" degani; uning izohlovchisi bo'lmish turki -"turk ma'nosida bo'lib, o'sha zamondagi turkiy tilni bildiradi. "divanu lug'ati-turki"ning so'zma-so'z tarjimasi "turk so'zlari devoni" bo'ladi. "devonu lug'ati-t-turk" asari ikki qismdan iborat bo'lib, u muqaddima va lug'at qismlaridan tuzilgan. muqaddimada asarning yaratilish sababi, o'sha davrda turklar ishlatgan yozuv , ot yasalishi, otlar va fe'llardagi orttirmalar, lug'atning tuzilish usullari, turkiy xalqlarning bayoni, joylashuv o'rni, turkiy tilning xususiyatlari, laxchalardagi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 38 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"umumta’lim maktablarida lug‘at bilan ishlashni tashkil etish metodikasi" haqida

mavzu: umumta’lim maktablarida lug‘at bilan ishlashni tashkil etish metodikasi kurs ishi mundarija kirish…………………………………………………………………….…….2 i.bob.o‘zbek tili lug‘atchiligi…………………………………………….…...6 1.1. o‘zbek tilida yaratilgan lug‘atlar tarixi……………………………….….....6 1.2. lug‘at ustida ishlashning lingvistik asosi, vazifalari……………………….13 ii.bob. . umumta’lim maktablarida lug‘at bilan ishlashni tashkil etish….17 2.1. ona tili darslarida lug‘atlar bilan ishlash…………………………………...17 2.2. o‘quvchilarda lug‘atlar bilan ishlash ko‘nikmasini hosil qilish………...….27 xulosa……………………………………………………………………….36 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………37 kirish jamiyatimizni erkinlashtirish g’oyasi bevosita ta’lim jarayonida o’z ifodasini topib, uni yangidan tashkil qilsih va mazmunini o’zgartirish, yanada insonparvarla...

Bu fayl DOCX formatida 38 sahifadan iborat (82,3 KB). "umumta’lim maktablarida lug‘at bilan ishlashni tashkil etish metodikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: umumta’lim maktablarida lug‘at … DOCX 38 sahifa Bepul yuklash Telegram